UKRAINE TẠM DỪNG TẤN CÔNG CÁC NHÀ MÁY LỌC DẦU NGA DƯỚI SỨC ÉP TỪ MỸ

KYIV — Quốc phòng Ukraine đã tạm thời dừng các đợt tấn công bằng flycam và tên lửa vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Động thái này diễn ra sau nhiều tuần chịu áp lực gay gắt từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, làm gia tăng sự bất an của Kyiv về cam kết viện trợ từ Washington.

Tóm tắt diễn biến chính:

• Tạm dừng chiến dịch: Ukraine tạm ngưng các đòn tập kích vào hạ tầng dầu mỏ Nga — một trong những chiến dịch hiệu quả nhất của Kyiv — dự kiến kéo dài qua kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào đầu tháng 11.
• Sức ép ngoại giao: Tổng thống Trump và các phái viên Mỹ đòi hỏi Ukraine ngưng đánh phá nhà máy lọc dầu nhằm kiềm chế giá nhiên liệu toàn cầu, vốn đang leo thang trước thềm bầu cử Mỹ.
• Đổi chác hạ tầng & Viễn thông: Tình trạng Ukraine bị giới hạn dịch vụ vệ tinh Starlink của SpaceX trong 10 ngày đã đe dọa nghiêm trọng đến khả năng phòng thủ của Kyiv, trước khi kết nối được khôi phục hoàn toàn sau cuộc gọi giữa ông Trump và Elon Musk.
• Nga tiếp tục leo thang: Dù Kyiv hạ nhiệt các cuộc đòn không kích vào hạ tầng năng lượng Nga, Moscow vẫn liên tục gia tăng các đợt tập kích bằng tên lửa và drone vào các thành phố cũng như lưới điện Ukraine trước mùa đông.

Áp lực gia tăng từ Washington

Theo các nguồn tin quân sự, quyết định tạm dừng chiến dịch tấn công cơ sở năng lượng Nga được phổ biến tới các đơn vị drone từ giữa tháng 10. Dù Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định quân đội “không nhận được mệnh lệnh chính thức” cấm đánh phá nhà máy lọc dầu, các lực lượng Ukraine đã chủ động chuyển hướng mục tiêu sang các hạ tầng quân sự khác để xoa dịu căng thẳng ngoại giao.

Trong cuộc gặp ngày 20/10 tại Oslo (Na Uy), phái viên Mỹ Jared Kushner đã gửi thông điệp cứng rắn tới Tổng thống Zelensky, yêu cầu Kyiv ngừng tấn công các cơ sở dầu mỏ Nga trong 30 ngày như một thái độ “ghi nhận” nỗ lực trung gian hòa giải của Mỹ. Phía chính quyền Trump lo ngại đà tăng giá xăng dầu — dù chủ yếu do cuộc xung đột Mỹ – Iran gây ra — sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả bầu cử của đảng Cộng hòa.

Sự phụ thuộc chiến lược của Kyiv

Mặc dù chính quyền Trump đã cắt giảm phần lớn viện trợ quân sự và tài chính trực tiếp, Ukraine vẫn phụ thuộc sâu sắc vào Mỹ về:

1. Dữ liệu tình báo chia sẻ
2. Tên lửa phòng không Patriot
3. Mạng lưới internet vệ tinh Starlink

Trận tấn công ngày 20/10 vào trạm bơm dầu thuộc đường ống Druzhba (tỉnh Tambov) là vụ việc gần nhất được ghi nhận. Việc SpaceX siết tốc độ truy cập Starlink từ ngày 14/10 đến 24/10 từng khiến hoạt động điều khiển drone hậu cần và đánh chặn của Ukraine bị tê liệt cục bộ.

Mặc dù phía Mỹ phủ nhận việc dùng Starlink làm đòn bẩy buộc Ukraine ngừng đánh phá nhà máy lọc dầu, giới chức Kyiv nhận định hai vụ việc liên quan chặt chẽ với nhau. Sự việc lần này tiếp tục làm rạn nứt niềm tin của binh sĩ và người dân Ukraine đối với cam kết hỗ trợ lâu dài từ phía Mỹ.

TƯỚNG QUÂN ĐỘI CAO CẤP BÁO CÁO VỚI ÔNG TRUMP VỀ CÁC PHƯƠNG ÁN QUÂN SỰ VỚI IRAN

WASHINGTON — Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đã có cuộc họp trực tiếp hiếm hoi với Tổng thống Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc vào ngày thứ Năm (29/10) để báo cáo về các phương án quân sự đối với Iran. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Washington đang cân nhắc khả năng khôi phục các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại khu vực Trung Đông.

Tóm tắt diễn biến chính:

• Báo cáo trực tiếp tại Tòa Bạch Ốc: Đô đốc Brad Cooper cùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đã trình bày các kịch bản tác chiến cho Tổng thống Trump.
• Chuẩn bị cho chiến dịch mới: Quan chức chính quyền Mỹ đã khuyến cáo các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự ngắn nhưng dồn dập, nhiều khả năng diễn ra sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.
• Iran cảnh báo đáp trả cứng rắn: Tehran tuyên bố sẽ tấn công vào các mục tiêu của Mỹ và các nước vùng Vịnh nếu Mỹ tiến hành bất kỳ đợt không kích mới nào.
• Nỗ lực ngoại giao song song: Phó Tổng thống JD Vance được cho là đang nỗ lực liên lạc với các quan chức an ninh cấp cao của Iran nhằm nối lại đàm phán hòa bình, song song với kế hoạch quân sự.

Bước chuẩn bị quân sự và phản ứng từ giới chính trị

Cuộc gặp trực tiếp giữa Đô đốc Cooper và Tổng thống Trump được xem là tín hiệu quan trọng cho thấy Mỹ đang tiến gần hơn tới các chiến dịch quân sự mới. Trước đó một ngày, các sĩ quan quân đội cấp cao cũng đã có cuộc làm việc riêng với Phó Tổng thống JD Vance.

Tuần trước, phát biểu tại một buổi vận động cử tri, Tổng thống Trump đã nhắc đến khả năng mở một chiến dịch không kích mới: “Chúng ta có thể sẽ thực hiện một đợt ‘Epic Fury’ nhỏ khác, hoặc là họ phải đồng ý với các điều kiện.”

Trái ngược với sự chuẩn bị của Tòa Bạch Ốc, một số nghị sĩ Mỹ bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy chỉ trích các kế hoạch gia tăng căng thẳng quân sự là “thiếu tính toán”, cảnh báo nguy cơ đẩy khu vực vào một vòng xoáy leo thang nguy hiểm.

Tình hình thực địa và các bước củng cố lực lượng

Trong những tuần qua, Ngũ Giác Đài đã tích cực tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông:

1. Bổ sung khí tài: Mỹ chuyển thêm các hệ thống phòng không, đạn dược và vật tư hậu cần tới khu vực.
2. Tăng cường cho Israel: Quân đội Mỹ đang triển khai thêm một tiểu đoàn tên lửa Patriot tới Israel nhằm gia tăng khả năng phòng thủ trước nguy cơ tập kích tên lửa.
3. Sơ tán lực lượng: Một số đơn vị lính Mỹ đã được di chuyển khỏi các căn cứ tiềm ẩn nhiều rủi ro nhằm giảm thiểu thiệt hại trước nguy cơ bị trả đũa.

Về phía Iran, nước này tiếp tục đẩy mạnh sản xuất tên lửa đạn đạo tại các cơ sở ngầm, đồng thời sẵn sàng đáp trả quy mô lớn vào hạ tầng năng lượng và quân sự của Mỹ cũng như các đồng minh tại vùng Vịnh nếu bị tấn công.

ALASKA TRỞ THÀNH CHIẾN TRƯỜNG TRANH CỬ NỔI SÓNG NHẤT MỸ

ANCHORAGE — Khi mùa đông gõ cửa Alaska và Ngày Bầu cử đến gần, chi phí nhiên liệu thô và dầu sưởi tăng cao đã châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ của cử tri hướng về Tổng thống Donald Trump cùng Thượng nghị sĩ đương nhiệm đảng Cộng hòa Dan S. Sullivan. Tình hình này biến cuộc đua vào Thượng viện tại tiểu bang đỏ này trở thành một trong những cuộc tranh cử gay cấn nhất cả nước.

Tóm tắt diễn biến chính:

• “Bất ngờ tháng 10” gây rúng động: Chiến dịch tranh cử của ứng viên Dân chủ Mary Peltola bị cáo buộc bí mật tuyển mộ một giáo viên nghỉ hưu trùng tên — ông Dan J. Sullivan Jr. — làm ứng viên phụ nhằm làm phân tán và gây rối loạn phiếu bầu của cử tri.
• Báo cáo điều tra & Phản ứng của Bộ Tư pháp: Sau bài báo điều tra của New York Times, Thống đốc Alaska Mike Dunleavy ra lệnh mở cuộc điều tra, trong khi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) mở rộng điều tra hình sự và phát hàng loạt trát tòa. Tổng thống Trump lên tiếng yêu cầu truy tố và gạt tên ứng viên trùng tên khỏi lá phiếu.
• Tranh cãi pháp lý & Hệ thống Bầu cử Xếp hạng (Ranked-Choice): Tối Cao pháp viện tiểu bang Alaska đã phán quyết rằng cả hai ứng viên tên Dan Sullivan đều được phép xuất hiện trên lá phiếu. Do áp dụng cơ chế bầu cử xếp hạng, kết quả chính thức có thể phải chờ đến sau ngày 18/11 mới hoàn tất kiểm đếm.
• Bão giá năng lượng làm nóng cử tri: Tình trạng giá dầu diesel và dầu sưởi tăng tới 60% so với năm ngoái đang đẩy nhiều hộ gia đình vùng sâu vào khủng hoảng chi phí sinh hoạt trước mùa đông băng giá.

Bất ngờ tháng 10 và tranh cãi lá phiếu trùng tên

Cuộc đua giữa Thượng nghị sĩ đương nhiệm Dan S. Sullivan và cựu Dân biểu Mary Peltola đang ở thế giằng co quyết liệt. Tuy nhiên, điểm nóng thu hút sự chú ý của toàn quốc lại là sự xuất hiện trên lá phiếu của ông Dan J. Sullivan Jr. — một giáo viên nghỉ hưu không có quan hệ họ hàng với ông Sullivan đương nhiệm.

Phía đảng Cộng hòa cáo buộc đây là chiêu trò “gài ứng viên” (ballot stacking) nhằm đánh lừa cử tri. Mặc dù bà Peltola phủ nhận cáo buộc và gọi đây là “chuyện nhảm nhí nhằm đánh lạc hướng”, vụ việc đã thu hút sự can thiệp từ Bộ Tư pháp Mỹ và gây ra nhiều tranh cãi trong giới chính trị tiểu bang.

Để giúp cử tri phân biệt, cơ quan quản lý bầu cử tiểu bang Alaska đã ghi rõ chức danh “Registered Republican – Incumbent” (Đảng viên Cộng hòa – Đương nhiệm) bên cạnh tên của Thượng nghị sĩ Dan S. Sullivan.

Giá nhiên liệu — Nhân tố quyết định lá phiếu cử tri

Bất chấp những ồn ào pháp lý, đối với đa số cử tri Alaska — đặc biệt là ở các vùng nông thôn xa xôi — chi phí sinh hoạt và giá năng lượng mới là mối quan tâm hàng đầu:

1. Gánh nặng mùa đông: Giá dầu sưởi chạm mốc gần 9 USD/gallon tại một số làng ven Bắc Cực, khiến chi phí tiện ích của nhiều hộ gia đình dự kiến tăng thêm 1.000 đến 2.000 USD trong mùa đông này.
2. Chiến lược của các bên:
   • Mary Peltola (Đảng Dân chủ): Tập trung xoáy sâu vào gánh nặng giá nhiên liệu, chỉ trích Thượng nghị sĩ Sullivan vì các phiếu bầu tại Thượng viện liên quan đến xung đột Trung Đông.
   • Dan S. Sullivan (Đảng Cộng hòa): Nhấn mạnh vào kết quả đàm phán nhân gấp đôi hỗ trợ sưởi ấm cho hộ gia đình thu nhập thấp, đồng thời khẳng định vị thế gắn kết với chính quyền để mang lại nguồn lực phát triển hạ tầng và năng lượng cho Alaska.

Kết quả tại tiểu bang Alaska được đánh giá là then chốt, có thể quyết định cán cân kiểm soát Thượng viện Mỹ trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

CHIẾN THUẬT “GÀI ỨNG CỬ VIÊN” TRONG BẦU CỬ: LỊCH SỬ CHO THẤY ĐÂY KHÔNG PHẢI ĐIỀU LẠ

WASHINGTON — Việc tung một ứng viên ít tên tuổi vào đường đua nhằm chia rẽ hoặc rút bớt phiếu bầu của một đối thủ nổi tiếng — hay còn gọi là thủ thuật “ballot stacking” (gài ứng viên/xếp chồng lá phiếu) — được xem là một chiến thuật chính trị dù không mấy đẹp đẽ nhưng nhìn chung là hợp pháp.

Tuần này, thủ thuật này lại một lần nữa trở thành tâm điểm gây rúng động chính trường Mỹ khi cuộc đua vào Thượng viện tại tiểu bang Alaska bùng nổ tranh cãi.

Cuộc chiến Thượng viện tại Alaska

Tại Alaska, cuộc đua giành ghế Thượng viện Mỹ đang diễn ra vô cùng gay gắt giữa Thượng nghị sĩ đương nhiệm đảng Cộng hòa Dan S. Sullivan và ứng viên đảng Dân chủ Mary Peltola.

Tuy nhiên, lá phiếu bầu cử còn xuất hiện thêm một người tên Dan J. Sullivan— một giáo viên nghỉ hưu sống tại Petersburg, Alaska. Phía đảng Cộng hòa cáo buộc sự xuất hiện của ứng viên trùng tên này là chiêu trò intentionally gây nhầm lẫn để làm tổn hại lượng phiếu bầu của ông Dan S. Sullivan đương nhiệm.

Nhật báo The New York Times đưa tin rằng các chiến dịch và cố vấn thân cận của bà Peltola đã dành nhiều tháng để tìm kiếm một ứng viên phụ nhằm phân tán phiếu của phe Cộng hòa. Cả bà Peltola lẫn vị giáo viên nghỉ hưu đều phủ nhận mọi cáo buộc gian lận, khẳng định ông Dan J. Sullivan ra ứng cử độc lập do bất đồng quan điểm với Thượng nghị sĩ đương nhiệm.

Trước tình hình này, Chính quyền Trump đã nộp đơn kiện đề nghị chặn công nhận kết quả bầu cử nếu ông Sullivan đương nhiệm thất bại với khoảng cách hẹp, đồng thời Thống đốc tiểu bang Alaska Mike Dunleavy cũng ra lệnh mở cuộc điều tra.

Những tiền lệ trong lịch sử bầu cử Mỹ

Thủ thuật “gài ứng viên” không hề xa lạ trong lịch sử chính trị Mỹ, từng được áp dụng bởi cả hai phe Dân chủ lẫn Cộng hòa từ cấp địa phương đến liên tiểu bang:

1. Thượng viện Florida (2020): Một cựu Thượng nghị sĩ tiểu bang thuộc đảng Cộng hòa đã thuyết phục một người bạn tên Alexis Pedro Rodriguez ra ứng cử chống lại Thượng nghị sĩ đương nhiệm thuộc đảng Dân chủ José Javier Rodríguez. Do trùng họ, ứng viên Rodriguez phụ đã giành được hơn 6.000 phiếu, khiến vị Thượng nghị sĩ đương nhiệm thua cuộc với khoảng cách sát sao chỉ 32 phiếu. Vụ việc sau đó dẫn đến các điều tra pháp lý về tài chính chiến dịch.
2. Cuộc bầu cử Tiểu bang Florida (2020) với ứng viên “ma”: Jestine Iannotti, một cựu giáo viên thỉnh giảng, ra ứng cử độc lập vào Thượng viện tiểu bang Florida. Dù bà không vận động tranh cử hay gây quỹ, các tờ rơi in hình một phụ nữ da đen vẫn được gửi tới cử tri để miêu tả bà là ứng viên Dân chủ (dù thực tế bà Iannotti là người da trắng). Kết quả, ứng viên Cộng hòa Jason Brodeur đã chiến thắng cuộc đua này.
3. Hai ứng viên “Jerry Garcia” tại Texas (2020): Trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ cho vị trí cảnh sát trưởng tại hạt Harris (Texas), hai người cùng tên Jerry Garcia đã tranh cử với nhau. Một người là sĩ quan cảnh sát lâu năm, trong khi người còn lại ra ứng cử vào ngày cuối cùng và không hề có kinh nghiệm hành pháp. Tuy nhiên, đòn chia rẽ phiếu này vẫn buộc cuộc bầu cử phải đi vào vòng chung kết (runoff).
4. Trận chiến từ thời John F. Kennedy (1946): Ngay trong cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên vào Quốc hội của cố Tổng thống John F. Kennedy năm 1946, hai người cùng tên Joseph Russo đã xuất hiện trên lá phiếu. Một người là chính trị gia uy tín tại Boston, người còn lại là một người lao công được đưa vào nhằm làm nhiễu loạn lá phiếu. Dù vậy, ông JFK vẫn giành chiến thắng áp đảo.

Sự việc tại Alaska cho thấy dù luật bầu cử ở nhiều tiểu bang không cấm việc những người trùng tên cùng ra ứng cử, các đòn bẩy chính trị này vẫn luôn là chủ đề gây tranh cãi gay gắt về tính minh bạch và đạo đức tranh cử.

TỔNG THỐNG TRUMP NỔI GIẬN KHI BIẾT THỎA THUẬN 50 TRIỆU USD CỦA CỰU LUẬT SƯ ALINA HABBA

WASHINGTON — Tổng thống Donald Trump đã phản ứng vô cùng giận dữ sau khi biết tin cựu luật sư cá nhân của ông, bà Alina Habba Mildon, giành được một hợp đồng dịch vụ pháp lý trị giá hơn 50 triệu USD từ gia đình một tỷ phú người Venezuela đang nộp đơn xin ân xá.

Tóm tắt diễn biến chính:

• Hợp đồng kỷ lục: Theo điều tra của The New York Times, năm ngoái — khi đang làm cố vấn tại Bộ Tư pháp Mỹ — bà Alina Habba Mildon đã ký hợp đồng 4 năm làm cố vấn pháp lý cho một công ty do con gái của tỷ phú Julio Herrera Velutini thành lập. Mức thù lao là 10 triệu USD/năm cùng các khoản tiền thưởng, tổng giá trị vượt quá 50 triệu USD.
• Tổng thống nổi giận và đòi tiền quyên góp: Bất ngờ trước quy mô tiền thù lao quá lớn, Tổng thống Trump đã nói với các đồng minh rằng bà Habba nên trích một phần số tiền này đóng góp cho quỹ xây dựng thư viện tổng thống tương lai của ông hoặc các tổ chức liên quan.
• Mối liên hệ với lệnh ân xá: Bà Habba chính thức làm việc cho gia đình tỷ phú từ ngày 1/1. Chỉ vài tuần sau, Tổng thống Trump đã ký lệnh ân xá hoàn toàn cho ông Herrera liên quan đến vi phạm tài chính chiến dịch tranh cử. Bà Habba khẳng định không can thiệp vào quá trình xin ân xá này.
• Tiền lệ ép nộp lại tiền thù lao: Đây không phải lần đầu ông Trump phản ứng gay gắt khi các cố vấn kiếm lợi từ ảnh hưởng của ông. Trước đó, hai cố vấn cao cấp Chris LaCivita và James Blair cũng phải chuyển toàn bộ tiền thù lao tư vấn cho một chính quyền thân Nga vào quỹ thư viện tổng thống sau khi bị ông Trump công khai chỉ trích.

Phản ứng từ các bên liên quan

Trước thông tin về hợp đồng, Tổng thống Trump được cho là đã gọi điện trực tiếp cho bà Habba cũng như trao đổi với cựu luật sư Christopher M. Kise (người cũng tham gia bào chữa cho ông Herrera). Ông Trump thậm chí gợi ý với một đồng minh rằng gia đình tỷ phú không nên thanh toán phần hợp đồng còn lại.

Nhà Trắng, bà Alina Habba cũng như đại diện gia đình tỷ phú Herrera hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về các cuộc gọi hay khả năng thay đổi điều khoản hợp đồng.

Dự án thư viện tổng thống của ông Trump dự kiến đặt tại thành phố Miami (tiểu bang Florida) với mục tiêu gây quỹ lên tới 1 tỷ USD.

KỶ NGUYÊN TRUMP DẦN KHÉP LẠI: 12 BÀI HỌC VỀ BẢN CHẤT VÀ TƯƠNG LAI CHÍNH TRƯỜNG MỸ

WASHINGTON — Chỉ còn vài ngày nữa là đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, các dấu hiệu trên chính trường Mỹ cho thấy đảng Cộng hòa đang rút nguồn lực khỏi North Carolina do tiên liệu thất bại và chuyển sang cố thủ tại Mississippi. Giới phân tích và các kết quả thăm dò dư luận nhận định kỳ bầu cử lần này không chỉ là sự phản kháng đối với các chính sách then chốt trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump — từ thuế quan, chiến tranh đến cơ quan di trú ICE — mà còn có thể đánh dấu hồi kết cho một kỷ nguyên chính trị kéo dài cả thập kỷ qua.

Nhìn lại 10 năm của “Kỷ nguyên Trump”, nhà bình luận David Wallace-Wells của tờ The New York Times đã đúc kết 12 bài học cốt lõi về bản chất của phong trào MAGA và cục diện tương lai:

12 Bài học quan trọng từ Kỷ nguyên Trump

• 1. Phong trào MAGA mang tính định hình nhưng bản chất lực lượng luôn yếu: Dù ông Trump chi phối chính trường suốt 10 năm, nhưng qua 3 kỳ bầu cử tổng thống, ông nhận ít hơn đối thủ đảng Dân chủ tổng cộng 8 triệu phiếu phổ thông. Tỷ lệ ủng hộ ông hiếm khi vượt quá 50%. Việc một nhà lãnh đạo không có đa số tuyệt đối vẫn nắm giữ quyền lực lớn cho thấy sự suy yếu chung của các thể chế chính trị hơn là sức mạnh bền vững của cá nhân.
• 2. Ý nghĩa của MAGA đã thay đổi: Từ chỗ đại diện cho tầng lớp công nhân bị bỏ lại phía sau tại vùng Rust Belt năm 2016, phong trào này chuyển sang phản đối các chính sách DEI/CRT trong thời ông Biden, và đến nhiệm kỳ hai năm 2025 thì mang diện mạo của giới tỷ phú công nghệ (kiểu Elon Musk) — kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội Darwin, sự trả đũa văn hóa và tự do trục lợi kinh tế.
• 3. Ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo vẫn bền vững: Khối cử tri da trắng theo đạo Tin Lành (Evangelical) vẫn là trụ cột trung thành và kiên định nhất của ông Trump qua cả 3 kỳ bầu cử.
• 4. Bản đồ chính trị truyền thống bị đảo lộn: Các bang miền Nam và Sun Belt — vốn là “thánh địa” của phe Cộng hòa như North Carolina, Georgia, Texas, South Carolina, Florida — giờ đây đều trở thành các bang chiến địa hoặc nghiêng về phía đảng Dân chủ. Sự dịch chuyển dân số và đô thị hóa đang làm các khu vực này mang sắc xanh (Dân chủ) nhiều hơn.
• 5. Chính trị Mỹ bước vào thời kỳ “biến động ngược” (Whiplash Politics): Cử tri Mỹ có xu hướng liên tục trừng phạt phe cầm quyền trong các kỳ bầu cử. Việc thiếu một đa số bền vững khiến các đảng khó duy trì chính sách lâu dài, dẫn đến vòng xoáy thay đổi chính đảng liên tục sau mỗi nhiệm kỳ.
• 6. MAGA không chỉ là sự phản ứng với phe Cấp tiến: Nhiều phong trào cấp tiến lớn như Black Lives Matter, #MeToo, hay các cuộc bùng nổ về biến đổi khí hậu thực chất đã trỗi dậy và đạt đỉnh ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, chứ không phải thời Obama hay Biden.
• 7. Tranh cãi về phá thai hạ nhiệt, nhưng chiến tranh giới tính vẫn gay gắt: Vấn đề phá thai tụt xuống thứ hạng thấp trong mối quan tâm của cử tri năm 2026, nhưng sự rạn nứt về vai trò giới, quyền của người chuyển giới và quan điểm xã hội giữa nam giới và nữ giới vẫn tiếp tục chia rẽ sâu sắc.
• 8. Hai di sản lớn nhất của ông Trump là bài toán khó cho tương lai:Đó là gánh nặng nợ quốc gia khổng lồ (ông Trump chịu trách nhiệm cho hơn 1/4 tổng nợ công) và sự phản đối của công chúng đối với chính sách trục xuất hàng loạt của ICE mà không có một giải pháp di trú thay thế rõ ràng.
• 9. Đưa Trung Quốc thành đối trọng trung tâm: Ông Trump đã thành công trong việc xoay chuyển nhận thức chung của cả hai đảng, biến Trung Quốc thành đối thủ địa chính trị hàng đầu của Mỹ, chi phối từ chính sách công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) đến công nghiệp sản xuất.
• 10. Làm suy giảm uy thế quốc tế của Mỹ: Trong khi nền kinh tế Mỹ duy trì tính tự cường nhờ các tập đoàn tài chính và công nghệ, vị thế ngoại giao của Washington đã bị tổn hại nghiêm trọng. Cuộc sa lầy quân sự tại Iran gần đây càng làm xói mòn hình ảnh sức mạnh quân sự truyền thống của Mỹ trên trường quốc tế.
• 11. Sự chuyển hướng của Thung lũng Silicon gắn liền với AI: Việc các lãnh đạo công nghệ ủng hộ ông Trump vào năm 2024 không hẳn vì lòng tin chính trị lâu dài, mà nhằm mục đích ngắn hạn là giảm thiểu các quy định quản lý nhà nước đối với ngành công nghiệp AI đang bùng nổ.
• 12. Sự hoài nghi bao trùm và hy vọng chuyển giao thế hệ: Nhận định của ông Trump năm 2016 rằng “nước Mỹ đã kiệt quệ” nay trở thành niềm tin chung của đại đa số người dân cả hai phe. Dù đảng Dân chủ đứng trước cơ hội giành lại quyền lực, họ vẫn thiếu một tầm nhìn cải cách đầy tham vọng. Tuy nhiên, sự kết thúc của kỷ nguyên MAGA cũng đồng thời đánh dấu sự khép lại của thế hệ lãnh đạo cao tuổi (sinh thập niên 1940 như Trump, Biden, Clinton) để nhường chỗ cho một thế hệ chính trị gia trẻ trung hơn bứt phá.

BÁO CÁO: CHÍNH QUYỀN OBAMA TỪNG TÌM THẤY BẰNG CHỨNG VỀ CUỘC HÔN NHÂN CỦA NGHỊ SĨ ILHAN OMAR

WASHINGTON — Một báo cáo mới công bố cho thấy các điều tra viên liên bang dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama từng phát hiện bằng chứng gợi ý rằng cuộc hôn nhân năm 2009 của Nữ nghị sĩ Ilhan Omar (Đảng Dân chủ – bang Minnesota) với một người đàn ông bị nghi là anh/em ruột của bà nhằm mục đích giúp người này lấy thẻ xanh. Tuy nhiên, vụ việc đã bị đình trệ chủ yếu do các công tố viên kết luận tội danh này đã hết thời hiệu truy cứu (5 năm).

Tóm tắt diễn biến chính:

• Cuộc điều tra năm 2016: Theo bài báo đăng tải ngày thứ Năm trên tờ The New York Times, Cục Điều tra Liên bang (FBI) và Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã tiến hành điều tra cuộc hôn nhân của bà Omar vào mùa hè năm 2016. Sáu quan chức và cựu quan chức cho biết các đặc vụ đã phát hiện các bằng chứng gợi ý rằng bà Omar và chồng cũ, ông Ahmed Nur Said Elmi, có quan hệ anh/em ruột.
• Mục đích lấy thẻ xanh: Hai cựu quan chức tiết lộ ông Elmi (công dân Anh) đã nhận được thẻ xanh có điều kiện 2 năm nhờ cuộc hôn nhân này. Khi cơ quan di trú yêu cầu cung cấp thêm bằng chứng để cấp thẻ xanh vĩnh viễn, ông Elmi đã rời khỏi nước Mỹ và hủy bỏ đơn xin.
• Lý do không truy tố: Tội kết hôn giả để lấy thẻ xanh là vi phạm pháp luật liên bang, trong khi kết hôn cận huyết là vi phạm luật tiểu bang. Dù vậy, các công tố viên thời điểm đó quyết định không theo đuổi vụ án do đã quá thời hiệu 5 năm.
• Phản ứng từ phía bà Omar: Nữ nghị sĩ kiên quyết bác bỏ mọi cáo buộc. Người phát ngôn của bà, cô Jackie Rogers, khẳng định đây là “thuyết âm mưu vô căn cứ và bẩn thỉu”, đồng thời cho rằng đây là đòn tấn công chính trị nhằm đánh lạc hướng cử tri trước kỳ bầu cử.

Mở lại điều tra dưới chính quyền Trump

Cuộc điều tra về cuộc hôn nhân này hiện đã được chính quyền Tổng thống Donald Trump khôi phục, nằm trong một chiến dịch rà soát rộng lớn hơn đối với lịch sử di trú của gia đình bà Omar:

1. Khám xét nhà riêng: Các đặc vụ liên bang đã tiến hành khám xét nhà riêng của bà Omar tại Washington vào ngày 12/10, chỉ vài tuần trước khi bà bước vào cuộc đua giành nhiệm kỳ thứ 5 tại Hạ viện.
2. Mở rộng phạm vi: Các điều tra viên cũng đang làm rõ liệu người cha đã mất của bà Omar có khai báo sai sự thật trong quá trình nhập cư hay không, và liệu bà Omar có đủ điều kiện tuổi tác để nhập quốc tịch theo cha vào năm 2000 hay không.
3. Tranh cãi chính trị: Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cho biết cuộc điều tra mở rộng có thể dẫn đến việc tước quốc tịch và trục xuất bà Omar nếu xác định bà nhập cảnh không hợp lệ. Ngược lại, phe Dân chủ chỉ trích đây là hành vi đàn áp chính trị và vi phạm quy định của Bộ Tư pháp về việc tránh can thiệp vào các kỳ bầu cử.