WASHINGTON — Các quan chức Ngũ Giác Đài ngày 8/10/2026 cho biết Thiếu tá Nidal Malik Hasan — kẻ gây ra vụ xả súng thảm khốc tại căn cứ Fort Hood năm 2009 — sẽ bị tử hình công khai bằng hình thức xử bắn và buổi hành quyết sẽ được phát trực tiếp (livestream).
Nếu được thi hành vào ngày 3/12 tới, đây sẽ là vụ xử tử công khai đầu tiên tại Mỹ sau gần một thế kỷ, cũng như là vụ thi hành án tử hình bằng hình thức xử bắn đầu tiên của quân đội Mỹ kể từ Thế chiến II.
Quyết định đầy kịch tính và gây tranh cãi
Trả lời phỏng vấn truyền thông trên Hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth khẳng định việc phát trực tiếp buổi xử tử nhằm gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ: “Mọi người cần phải hiểu rằng những hành động như thế này sẽ phải trả giá bằng những hậu quả vô cùng nghiêm trọng.”
Ông Hegseth cũng tiết lộ các chi tiết của buổi hành quyết được lựa chọn mang tính biểu tượng cao:
- Địa điểm: Căn cứ Fort Hood (Texas) — nơi xảy ra vụ thảm sát.
- Thời gian: 13 giờ chiều ngày thứ Năm — đúng thời điểm Hasan nổ súng năm 2009.
- Hình thức: Đội xử bắn gồm các binh sĩ Hải quân/Lục quân mang súng trường.
Nhìn lại vụ thảm sát Fort Hood năm 2009
Vào ngày 5/11/2009, Nidal Malik Hasan — khi đó là bác sĩ tâm thần của Lục quân Mỹ — đã mang súng cá nhân vào căn cứ Fort Hood và xả súng khiến13 người chết và 32 người bị thương. Đây được xem là vụ xả súng đẫm máu nhất tại một căn cứ quân sự trên đất Mỹ.
Hasan tuyên bố thực hiện vụ tấn công để “thánh chiến” chống lại các cuộc chiến mà hắn cho là “bất hợp pháp” của Mỹ tại Afghanistan và Iraq. Năm 2013, Tòa án quân sự đã tuyên phạt Hasan án tử hình với 45 tội danh cố sát và cố sát bất thành. Tên này hiện đang bị giam tại tử xà quân sự ở Fort Leavenworth (Kansas) và chưa từng tỏ ra hối hận về hành vi của mình.
Tiền lệ lịch sử và phản ứng
- Xử tử công khai tại Mỹ: Lần cuối cùng Mỹ tổ chức xử tử công khai là vào tháng 8/1936 tại Owensboro, Kentucky, khi vụ treo cổ Rainey Bethea thu hút hơn 20,000 người đến xem. Rainey Bethea -một nam thanh niên da đen từng bị kết án hiếp dâm một phụ nữ da trắng lớn tuổi.
- Hình thức tử hình trong quân đội: Đây là vụ án tử hình đầu tiên của hệ thống tư pháp quân sự Mỹ kể từ năm 1961, và là vụ xử bắn đầu tiên kể từ Thế chiến II.
- Phản ứng từ chính quyền: Phát biểu tại cuộc vận động ở San Antonio (Texas), Tổng thống Donald Trump ủng hộ quyết định này và khẳng định chính quyền sẽ “thực thi công lý cuối cùng đối với kẻ sát nhân gian ác.”
Rất ít quốc gia thực hiện các vụ hành quyết công khai. Tổ chức nhân quyền Ân xá Quốc tế đã nêu bật một số trường hợp tại Iran và Saudi Arabia, nơi các vụ hành quyết công khai bị người chứng kiến quay phim lại.
Việc quay phim và công bố video về các vụ hành quyết thường thấy ở các nhóm khủng bố như Nhà nước Hồi giáo (IS); tổ chức này đã trở nên khét tiếng với những video ghi lại cảnh hành quyết man rợ các tù nhân mà không hề qua quy trình xét xử hay kết án hợp pháp. Trong một số trường hợp, những kẻ xả súng hàng loạt thậm chí còn phát trực tiếp (livestream) hành vi giết chóc của mình trên các nền tảng trực tuyến.
