Việc John Ratcliffe—Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ—xuất hiện tại Moscow để hội đàm trực tiếp với giới lãnh đạo tình báo Nga không đơn thuần là một cuộc tiếp xúc ngoại giao hậu trường. Trong lịch sử quan hệ quốc tế, các cuộc gặp kênh đôi (back-channel) giữa những người đứng đầu cơ quan tình báo Mỹ và Nga thường xuất hiện ở hai thời điểm: hoặc là để giải tỏa một cuộc khủng hoảng hạt nhân đang cận kề, hoặc là để chốt hạ một thỏa thuận phân chia lại phạm vi ảnh hưởng.
Thông tin về một lệnh ngừng bắn tiềm tàng tại Ukraine theo sau chuyến đi này, cùng với phản ứng đặt trong tình trạng cảnh giác cao độ từ các quốc gia Baltic, cho thấy kịch bản thứ hai đang hiện hữu.
Nghịch lý của lệnh ngừng bắn
Một lệnh ngừng bắn ở thời điểm hiện tại—nếu thành hình—không mang ý nghĩa của một chiến thắng hòa bình. Đối với Kyiv, việc đóng băng xung đột khi các tuyến phòng thủ bị bào mòn và viện trợ phương Tây trập trùng đồng nghĩa với việc chấp nhận sự thật cay đắng: chủ quyền lãnh thổ bị cắt khúc trên thực địa.
Bản chất của các cuộc đàm phán do kênh tình báo dẫn dắt thường thực dụng đến mức tàn nhẫn. Họ không bàn về ערכים (giá trị dân chủ) hay trật tự dựa trên luật lệ; họ bàn về tính toán sức mạnh, vùng đệm an ninh và giới hạn chịu đựng của đôi bên.
-
Đối với Điện Kremlin: Một lệnh ngừng bắn đóng băng chiến sự cho phép Moscow hợp thức hóa những vùng đất đã kiểm soát, củng cố bộ máy chiến tranh và quan trọng nhất là chứng minh rằng sức bền chiến lược của họ đã thắng thế trước ý chí của liên minh phương Tây.
-
Đối với Washington: Cuộc gặp tại Moscow phản ánh ưu tiên rút chân khỏi một cuộc chiến tiêu hao kéo dài để dồn tài nguyên cho khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Nỗi sợ hãi hiện sinh của Baltic
Không phải ngẫu nhiên mà Estonia, Latvia và Lithuania ngay lập tức đặt lực lượng vào tình trạng báo động. Đối với các quốc gia Baltic, bất kỳ thỏa thuận nào giữa Washington và Moscow mà không có sự tham gia bình đẳng của NATO đồng minh đều gợi lại bóng đen của Hiệp ước Molotov-Ribbentrop năm 1939.
Nếu Ukraine bị ép chấp nhận một hòa bình đóng băng mà không có bảo đảm an ninh sắt đá từ NATO, thông điệp gửi tới Kremlin rất rõ ràng: Ranh giới đỏ của phương Tây có thể thương lượng được.
Khi Ukraine không còn là chiến trường tiêu hao sinh lực của Nga, tuyến đầu an ninh của Châu Âu sẽ lập tức lùi về biên giới phía Đông của NATO. Các nước Baltic hiểu rằng một khi cỗ máy quân sự của Điện Kremlin dừng lại ở Ukraine để tái thiết, mục tiêu thử lửa tiếp theo của chiến thuật “vùng xám” và xâm lược băm nhỏ (salami slicing) chính là họ.
Trật tự mới hay ảo tưởng an ninh?
Chuyến đi của Ratcliffe tới Moscow có thể mang lại một khoảng lặng ngắn hạn cho các khẩu pháo trên chiến trường Ukraine, nhưng nó đang mở ra một giai đoạn bất ổn sâu sắc hơn cho cấu trúc an ninh Châu Âu.
Hòa bình bằng cách đóng băng xung đột chưa bao giờ là giải pháp dứt điểm—nó chỉ là khoảng nghỉ giữa hai đợt sóng. Khi các siêu cường tự thỏa thuận trên đầu các đồng minh nhỏ hơn, cái giá phải trả không chỉ là tính chính danh của các cam kết quốc tế, mà còn là sự sụp đổ niềm tin vào chiếc ô an ninh tập thể. Các nước Baltic có lý do để báo động: câu hỏi hiện tại không phải là liệu Nga có tiếp tục thử thách phương Tây hay không, mà là cuộc thử thách đó sẽ diễn ra ở đâu sau khi tiếng súng tại Ukraine tạm tắt.
Nguồn tham khảo : https://www.narativ.org/p/0826-moscow?
