Bộ Ngoại Giao Mỹ hôm thứ Sáu 09/10/2026 thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Tòa án Hình sự Quốc tế (CPI), với lý do muốn « bảo vệ chủ quyền của Mỹ và công dân Mỹ trước mối đe dọa do Tòa án Hình sự Quốc tế gây ra ». Thông cáo của bộ Ngoại Giao Mỹ được đưa ra chỉ vài giờ sau khi cựu thẩm phán người Nam Phi, Navi Pillay, được trao giải Nobel Hòa bình, đặc biệt nhờ những đóng góp của bà tại Tòa Hình sự Quốc tế.
Các biện pháp trừng phạt của Mỹ dự kiến có hiệu lực sau 180 ngày, trừ khi hai bên đạt được thỏa thuận trước thời hạn này. Theo Ngoại trưởng Mỹ, những biện pháp này sẽ cấm mọi giao dịch tài chính với tòa CPI, nhằm « cắt đứt các nguồn lực và hạn chế khả năng hoạt động » của Tòa Hình sự quốc tế, trụ sở tại La Haye, Hà Lan.
Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt không áp dụng đối với những hoạt động bảo trì, dịch vụ phần mềm và quyền truy cập vào hệ thống lưu trữ « đám mây » Icloud, cũng như hoạt động của hệ thống hưu trí CPI hoặc một số hoạt động liên quan đến những người đang bị tòa giam giữ.
Theo AP, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm qua nhấn mạnh : « Họ muốn có thêm quyền lực và muốn giành lấy quyền lực đó bằng cái giá mà chúng ta phải trả », đồng thời ông gọi CPI là « tòa án bất hảo ». Ông nói thêm : « Cả đảng Cộng Hòa và đảng Dân Chủ từ trước đến nay đều bác bỏ quan điểm cho rằng CPI có thể truy tố công dân Mỹ, các thành viên lực lượng vũ trang hoặc các quan chức chính trị Hoa Kỳ ». Ông khẳng định : « Nước Mỹ chưa bao giờ tham gia Tòa án này, chúng tôi không cần và cũng không muốn có tòa này ».
Ngoại trưởng Mỹ còn đe dọa : « Chúng tôi hy vọng các đồng minh sẽ kiềm chế những tham vọng của Tòa án. Nếu không, Mỹ sẽ tiếp tục từng bước tháo dỡ CPI, từng viên gạch một, cho đến khi người Mỹ không còn bị đe dọa nữa ».
Tòa án Hình sự Quốc tế ngay lập tức ra thông cáo, cho rằng các biện pháp trừng phạt của Washington là « một cuộc tấn công vào nhà nước pháp quyền và chính những nền tảng của trật tự pháp lý quốc tế, giáng một đòn vào nguyên tắc cơ bản là không ai đứng trên pháp luật ».
Thông báo của Washington cũng đã vấp phải sự phản đối của quốc tế. Liên Hiệp Quốc xem đây là những biện pháp « không thể chấp nhận được ». Liên Âu và Nhật Bản bày tỏ sự ủng hộ đối với Tòa án Hình sự Quốc tế. Bruxelles cam kết hỗ trợ Tòa án tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ. Berne cũng khẳng định Thụy Sĩ « phản đối các biện pháp trừng phạt, những lời đe dọa và mọi biện pháp khác nhằm làm suy yếu tính độc lập của Tòa án cũng như khả năng thực hiện sứ mệnh được giao ».
Liên quan đến giải Nobel Hòa Bình 2026, theo Reuters, một lần nữa tổng thống Mỹ Donald Trump lại bày tỏ phẫn nộ vì không được trao giải thưởng danh giá này. Ông tuyên bố : « Đây là một vết nhơ không thể xóa nhòa của Na Uy và đối với những người đã đưa ra một quyết định đáng hổ thẹn và đáng xấu hổ như vậy ».
