Nếu Hormuz đã đủ đau đầu, thì hôm nay Donald Trump có thêm một cơn đau đầu khác: Bab el-Mandeb.
Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã tiến vào đảo Perim (Mayun), hòn đảo nằm ngay giữa eo biển Bab el-Mandeb, sau khi lực lượng chính phủ Yemen rút lui. Houthi đồng thời đã tiến chiếm những vị trí quan trọng trên bờ biển Yemen đối diện với hòn đảo. Reuters đánh giá bước tiến này có thể giúp Houthi siết chặt khả năng kiểm soát một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới. (Reuters)
Vấn đề nằm ở vị trí địa lý. Hormuz nằm ở phía Đông bán đảo Arabia. Bab el-Mandeb nằm ở phía Tây.
Một bên là cửa ngõ từ Vịnh Ba Tư ra Ấn Độ Dương; bên kia là cửa ngõ từ Biển Đỏ ra Ấn Độ Dương.
Nếu cả hai cùng trở nên nguy hiểm đối với tàu chở dầu, thì đây không còn đơn thuần là câu chuyện của Iran, Yemen hay Saudi Arabia nữa. Nó trở thành vấn đề của thị trường năng lượng toàn cầu.
Đặc biệt, Saudi Arabia từng có thể sử dụng các tuyến đường phía Tây để giảm sự phụ thuộc vào Hormuz. Nhưng đúng lúc Hormuz bị chiến tranh làm gián đoạn, tuyến East-West Pipeline của Saudi Arabia lại vừa phải tạm ngừng sau một vụ tấn công bằng drone. (AP News)
Thế là cái gọi là “đường vòng” cũng bắt đầu gặp vấn đề.
Và Houthi không nhất thiết phải đóng kín Bab el-Mandeb. Họ chỉ cần khiến việc đi qua đó trở nên đủ nguy hiểm.
Khi đó các hãng tàu phải tính thêm phí bảo hiểm, tàu chở dầu phải tính thêm chi phí an ninh, thời gian vận chuyển tăng lên; thậm chí nhiều tàu có thể phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng.
Đó chính là cách chiến tranh biến thành lạm phát ở cây xăng.
Reuters cho biết giá thuê tàu chở dầu đã tăng lên mức kỷ lục trong tuần này, trong khi giá dầu Brent đã vượt mốc $100/thùng. (Reuters)
Và đây mới là điều đáng chú ý nhất về mặt chính trị Mỹ.
Donald Trump đang ở giữa một cuộc chiến với Iran nhưng đồng thời muốn tránh một cuộc chiến không có điểm kết thúc. Thế nhưng Houthi — đồng minh của Iran — vừa mở thêm một mặt trận chiến lược ngay bên kia bán đảo Arabia.
Saudi Arabia đã tìm kiếm sự hỗ trợ quân sự của Washington. Trump hiện chưa muốn trực tiếp đưa quân Mỹ vào cuộc, mà chỉ cung cấp hỗ trợ tình báo. Nhưng nếu Houthi thực sự biến Bab el-Mandeb thành một điểm nghẽn hàng hải, Washington sẽ phải lựa chọn:
Hoặc can thiệp để bảo vệ tuyến hàng hải và đồng minh Saudi Arabia — tức là mở rộng chiến tranh.
Hoặc đứng ngoài — và chấp nhận nguy cơ giá dầu, giá xăng và chi phí vận tải tiếp tục tăng. (Reuters)
Đây là một lựa chọn cực kỳ khó chịu đối với bất kỳ tổng thống Mỹ nào.
Và đặc biệt khó chịu đối với Donald Trump, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
Bởi vì cử tri Mỹ có thể không biết Perim nằm ở đâu trên bản đồ. Nhưng họ biết rất rõ giá xăng ở cây xăng gần nhà mình là bao nhiêu.
Đó là lý do tôi nghĩ rằng: Đối với Trump, tin Houthi chiếm Perim có thể còn nguy hiểm về chính trị trong nước hơn cả giá trị quân sự của bản thân hòn đảo.
Iran không nhất thiết phải đóng cả hai eo biển.
Chỉ cần khiến cả hai trở nên quá nguy hiểm để đi qua, thị trường dầu thế giới đã phải trả giá.
