Kiều Phong News / NVR
Từ eo biển Hormuz đến Trung tâm Kennedy, từ Viện Hòa bình đến đồng tiền kỷ niệm, cái tên Donald Trump đang được đóng dấu lên nước Mỹ bằng quyền lực tự phô trương và những cuộc thanh trừng. Khi nghệ thuật bị dẹp bỏ, hòa bình bị biến thành thương hiệu cá nhân, còn chữ “Tự do” trên đồng tiền lại vô tình mang dáng dấp một tấm bia mộ. Câu hỏi không còn là ông Trump muốn để lại di sản gì, mà là sau ông, nước Mỹ còn lại những gì?
Từ thủ đô Washington, Kiều Phong xin gửi lời chào trân trọng đến quý thính giả.
Phần 1: Đổi tên địa lý, ý đồ cá nhân và áp lực lên Đảng Cộng hòa
Donald Trump có sở thích đổi tên mọi thứ. Trong nhiệm kỳ thứ hai, niềm đam mê này tập trung đặc biệt vào các biển, hồ và vùng nước đã mang tên gọi hàng trăm năm.
-
Những ý định đổi tên trước đó:
-
Vịnh Mexico: Ông Trump dành nhiều thời gian và quyền lực chính trị để áp đặt tên gọi mới.
-
Vịnh Ba Tư: Ý định đổi tên thành Vịnh Ả Rập.
-
Hồ Ontario: Ký sắc lệnh hành pháp tuyên bố một trong Ngũ Đại Hồ nằm giữa Mỹ và Canada từ nay nên được gọi là “Hồ Mỹ” (American Lake).
-
Đại Tây Dương / Thái Bình Dương: Nói bóng gió về việc đổi tên trong buổi lễ tại Phòng Bầu dục.
-
Eo biển Hormuz: Ông viết trên mạng xã hội đề xuất đổi tên thành “Eo biển Trump” với lý do Hoa Kỳ đã kiểm soát khu vực này.
-
-
Phản ứng từ công luận và các chính trị gia:
-
Tuyên bố vô lý: Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế chiến lược nằm giữa Iran và bán đảo Ả Rập, không thuộc lãnh thổ Hoa Kỳ.
-
Thăm dò dư luận: Theo khảo sát của Reuters/Ipsos, 63% người Mỹ phản đối việc đổi tên hồ Ontario, chỉ 14% ủng hộ.
-
Lo ngại từ nội bộ Đảng Cộng hòa: Đoạn ghi âm của Nữ dân biểu Cộng hòa Stephanie Bice (Oklahoma) thừa nhận những hành động này tạo ra gánh nặng cho đảng. Cử cử tri lo lắng về giá nhiên liệu, nguy cơ chiến tranh và bất ổn kinh tế (giá dầu Brent vượt 95 USD/thùng, giá xăng trung bình 4,12 USD/gallon, diesel 5,69 USD/gallon ).
-
Phần 2: Thanh trừng nghệ thuật tại Trung tâm Văn hóa Kennedy
Sáng thứ Tư, một cần cẩu xuất hiện tháo dỡ tác phẩm điêu khắc nổi tiếng mang tên “Blue” của cố nhà điêu khắc Joel Shapiro tại Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy.
-
Sự biến mất của tác phẩm “Blue”:
-
Tác phẩm tượng trưng cho “những khả năng có thể xảy ra”, dựng từ tháng 9/2019 nhìn ra sông Potomac.
-
Việc tháo dỡ diễn ra không báo trước, không có lời giải thích chính thức về lý do loại bỏ.
-
-
Kế hoạch thay thế toàn bộ bộ sưu tập nghệ thuật:
-
Cựu phụ trách nghệ thuật Joseph Palermo tiết lộ Giám đốc Trung tâm Richard Grenell từng chỉ đạo tống khứ toàn bộ nghệ thuật ngoài trời theo mong muốn của ông Trump để chuẩn bị bộ sưu tập mới khi mở cửa lại.
-
Tranh cãi đổi tên Trung tâm: Hội đồng quản trị do ông Trump bổ nhiệm đã đổi tên trung tâm theo tên ông (dù bị thẩm phán liên bang ngăn chặn) và đóng cửa đại tu 2 năm với ngân sách 250 triệu USD.
-
Nhóm vận động “Hãy buông tay khỏi nghệ thuật” gọi ngày 2/5/2026 là “ngày chính phủ Hoa Kỳ tháo dỡ một tác phẩm nghệ thuật công cộng theo ý muốn cá nhân”.
-
Phần 3: Số phận Viện Hòa bình Hoa Kỳ & “Hội đồng Hòa bình Trump”
Một thiết chế có hơn 40 năm kinh nghiệm phòng ngừa xung đột đã bị phá bỏ để thay bằng một tổ chức tập trung quyền lực cá nhân.
-
Xóa sổ Viện Hòa bình Hoa Kỳ (USIP):
-
thành lập năm 1984 thời Ronald Reagan với 300 chuyên gia, ngân sách 55 triệu USD.
-
Ngày 19/5/2025, ông Trump ký sắc lệnh loại bỏ Viện. Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) do Elon Musk điều hành cùng FBI đã cưỡng chế, tiếp quản tòa nhà.
-
Ngày 3/12/2025, Bộ Ngoại giao đổi tên thành “Viện Hòa bình Donald J. Trump”.
-
-
Thành lập “Hội đồng Hòa bình” (Peace Council) quản lý Gaza:
-
Kế hoạch tái thiết Gaza do Jared Kushner và Steve Witkoff soạn thảo với bộ slide trí tuệ nhân tạo (AI) mô phỏng các tòa nhà chọc trời, biệt thự ven biển trong khi 2 triệu người Palestine vẫn sống dưới đống đổ nát.
-
Tự trao quyền Chủ tịch suốt đời cho Donald Trump. Các quốc gia muốn làm thành viên lâu dài phải đóng góp 1 tỷ USD.
-
Đặt ra câu hỏi lớn về tính pháp lý và sự minh bạch tài chính khi các Dân biểu Dân chủ yêu cầu làm rõ việc quản lý hàng chục tỷ USD.
-
Phần 4: “Đồng tiền Trump” và biểu tượng ngày mất của Tự do
Sở đúc tiền Hoa Kỳ mở bán đồng tiền 1 USD màu vàng mang hình gương mặt cau có của Tổng thống Donald Trump nhân dịp kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ (1776 – 2026).
-
Thiết kế gây tranh cãi:
-
Phía trên chân dung là chữ “LIBERTY” (Tự do), phía dưới là hai mốc thời gian: 1776 – 2026.
-
Biên tập viên Catherine Rampell (The Bulwark) bình luận: Thiết kế này vô tình trông giống như ghi năm sinh (1776) và ngày mất (2026) của Tự do Mỹ .
-
Đồng tiền làm bằng hợp kim (kẽm, mangan, nickel, đồng) nhưng được Bộ Ngân khố bán với giá 61 USD/cuộn 25 đồng (chênh lệch hơn 50% giá trị mặt tiền).
-
-
Phá vỡ chuẩn mực lịch sử:
-
Luật liên bangHoa Kỳ từ lâu quy định chỉ in chân dung người đã qua đời lên tiền tệ để bác bỏ truyền thống quân chủ. Đây mới là trường hợp thứ hai một tổng thống đương nhiệm xuất hiện trên tiền tệ Mỹ.
-
Các Nghị sĩ Dân chủ (như Thượng nghị sĩ Jeff Merkley) đưa ra đạo luật phản đối, cho rằng đây là hành vi xây dựng sự sùng bái cá nhân tương tự các chế độ độc tài.
-
-
Chiến dịch phủ sóng hình ảnh cá nhân:
-
Treo ảnh đại diện khổng lồ tại trụ sở Bộ Tư pháp.
-
Hộ chiếu Ái quốc in hình ông Trump trước bản Hiến pháp.
-
Đặt tên ông cho các chương trình (Trump RX, Thẻ vàng Trump), lớp chiến舰 quân sự (Loài Trump), tàu sân bay, đề xuất in hình lên tờ 250 USD.
-
Lời kết bản tin:Một nền dân chủ khỏe mạnh tôn vinh lịch sử chung của nhân dân; một chế độ sùng bái cá nhân tìm cách thay thế lịch sử đó bằng hình ảnh của nhà lãnh đạo. Dấu gạch ngang nhỏ bé giữa 1776 và 2026 trên đồng tiền 1 USD không chỉ đánh dấu chặng đường 250 năm, mà trong mắt những người chỉ trích, nó trông như một tấm bia nhỏ ghi lại ngày sinh và ngày mất của sự Tự do Hoa Kỳ.
