Tài liệu này sẽ gợi lại cảm giác quen thuộc đầy khó chịu đối với các ứng viên người da đen trong môi trường doanh nghiệp tại Mỹ – những người từng vấp phải “trần nhà kính” (rào cản vô hình ngăn cản sự thăng tiến).
Brian Flores, điều phối viên phòng ngự của đội Minnesota Vikings, người đã đệ đơn kiện gây chấn động cáo buộc NFL cùng một số đội bóng phân biệt chủng tộc – hành vi thường ngăn cản nam giới da đen đảm nhận vị trí huấn luyện viên trưởng – vừa nhận được sự ủng hộ đáng kể trong tuần này. Một thẩm phán liên bang đã cho công khai một bản ghi nhớ tuyển dụng liên quan đến một vị trí cấp cao tại giải đấu này.
Bản ghi nhớ đó, đặc biệt là những chỉ trích nhắm vào Flores dựa trên các định kiến tiêu cực về nam giới da đen, có khả năng thu hút sự chú ý của cả những người không theo dõi bóng bầu dục, nhất là phụ nữ và những người không phải da trắng từng ứng tuyển vào các vị trí trong môi trường doanh nghiệp.
KORN FERRY ĐÃ SOẠN THẢO MỘT TÀI LIỆU TÓM TẮT VỀ FLORES, TRONG ĐÓ MÔ TẢ ÔNG LÀ NGƯỜI “LỊCH LÃM VÀ CÓ KHẢ NĂNG THUYẾT TRÌNH TỐT, MẶC DÙ LỚN LÊN TẠI BROWNSVILLE, BROOKLYN (NƠI CŨNG LÀ QUÊ HƯƠNG CỦA MIKE TYSON).”
Theo thông tin từ Front Office Sports, khi đội Las Vegas Raiders cân nhắc thuê Flores vào năm 2024, công ty săn đầu người Korn Ferry đã soạn thảo một bản tóm tắt về ông, mô tả ông là người “lịch lãm và có khả năng thuyết trình tốt, mặc dù lớn lên tại Brownsville, Brooklyn (nơi cũng là quê hương của Mike Tyson)”. Bản báo cáo còn ghi chú rằng Flores “đã xây dựng được tình bạn thân thiết với con trai của một tỷ phú, nhờ đó có cơ hội giao lưu và học cách thiết lập mối quan hệ với những cá nhân thuộc tầng lớp thượng lưu hoặc giới trí thức/doanh nhân”.
Không có gì ngạc nhiên khi Korn Ferry – đơn vị không nằm trong danh sách bị kiện trong vụ việc của Flores và chuyên thực hiện tuyển dụng nhân sự cấp cao cho nhiều ngành nghề – đã lập luận rằng tài liệu này nên được giữ kín. Văn bản này thể hiện rõ định kiến “nói năng lưu loát” (ngụ ý ngạc nhiên khi một người da đen có khả năng giao tiếp tốt) mà người da đen thường xuyên phải đối mặt. Vì vậy, tài liệu này sẽ gợi lại cảm giác quen thuộc đầy khó chịu đối với các ứng viên người da đen trong môi trường doanh nghiệp tại Mỹ – những người từng cảm nhận rõ rệt sự kìm hãm từ “trần nhà kính”.
Đội Las Vegas Raiders chưa bao giờ thực hiện phỏng vấn Flores.
Trong một tuyên bố đưa ra hôm thứ Ba, các luật sư của ông Flores từ các công ty luật Wigdor LLP và Elefterakis, Elefterakis & Panek cho biết: “Các tài liệu vừa được công khai đã phơi bày hai thực trạng đáng buồn nhưng không mấy ngạc nhiên. Thứ nhất, quyết định của ông Flores trong việc yêu cầu giải đấu và các đội bóng phải chịu trách nhiệm về nạn phân biệt chủng tộc mang tính hệ thống đã vấp phải sự trả đũa trái pháp luật. Thứ hai, sự phân biệt đối xử vẫn đóng vai trò đáng kể trong quy trình tuyển dụng huấn luyện viên trưởng tại NFL; bằng chứng là hồ sơ ứng viên được chuẩn bị cho đội Raiders chứa đầy những định kiến về chủng tộc. Chúng tôi cùng ông Flores cam kết xóa bỏ nạn phân biệt chủng tộc mang tính thể chế và hành vi trả đũa đang tồn tại dai dẳng trong giải đấu, các đội bóng và các đối tác của họ.”
Cả Korn Ferry, đội Raiders lẫn NFL đều không phản hồi yêu cầu bình luận từ tờ The New York Times.
Trong giai đoạn nghỉ giữa mùa giải gần đây nhất của NFL, không một ứng viên da đen nào được chọn vào 1 trong 10 vị trí huấn luyện viên trưởng còn trống. Huấn luyện viên trưởng mới duy nhất không phải người da trắng là Robert Saleh của đội Tennessee Titans – một người sinh ra tại Mỹ trong một gia đình nhập cư gốc Lebanon. Mặc dù trọng tâm của ông Flores là bóng bầu dục, nhưng khó có thể không coi hồ sơ mà Korn Ferry lập về ông như một “cánh cửa” hé lộ quy trình tuyển dụng cấp cao – điều mà hầu hết người Mỹ không bao giờ có cơ hội nhìn thấy. Những ứng viên từng nghi ngờ rằng năng lực của mình bị đánh giá bởi những người có quan điểm lạc hậu về chủng tộc thường không bao giờ được tiếp cận các văn bản xác nhận cho những nghi ngờ đó của họ.
MẶC DÙ TRỌNG TÂM CỦA ÔNG FLORES LÀ BÓNG BẦU DỤC, NHƯNG KHÓ CÓ THỂ KHÔNG COI HỒ SƠ MÀ KORN FERRY LẬP VỀ ÔNG NHƯ MỘT “CÁNH CỬA” HÉ LỘ QUY TRÌNH TUYỂN DỤNG CẤP CAO – ĐIỀU MÀ HẦU HẾT NGƯỜI MỸ KHÔNG BAO GIỜ CÓ CƠ HỘI NHÌN THẤY.
Xét đến việc ông Flores lớn lên tại Brownsville, chắc hẳn cũng có nhiều ứng viên cấp cao khác xuất thân từ tầng lớp lao động bình dân đã học cách thích nghi với các môi trường thượng lưu mà không hề bị coi là điều gì đó khác thường. Bất kỳ ai lọt vào danh sách rút gọn cho vị trí huấn luyện viên trưởng tại NFL đều có khả năng tương tác thoải mái với những người ra quyết định thuộc tầng lớp giàu có. Thật khó để hình dung một đơn vị săn đầu người lại mô tả một ứng viên dựa trên chi tiết người đó lớn lên tại Howard Beach, Queens – nơi từng gắn liền với tên tuổi của John Gotti.
Khi liệt kê các điểm mạnh và điểm yếu của ông Flores, Korn Ferry cũng đã đưa ra một số đánh giá xác đáng. Bản đánh giá đề cập đến các chiến thuật phòng ngự “phi truyền thống” của ông – điều gây không ít khó khăn cho các tiền vệ tại NFL (một điểm cộng) – cùng với tiền sử xung đột với ban lãnh đạo cấp cao (một điểm trừ). Trong môi trường doanh nghiệp tại Mỹ, có thể hình dung một phân tích tương tự dành cho một ứng viên CEO: người này có thể tạo ra các sản phẩm mang lại lợi nhuận, nhưng phong cách quản lý lại gây bất hòa với các cộng sự trong ban điều hành và hội đồng quản trị.
Nhận định của công ty tư vấn cho rằng Flores “luôn mang tâm thế muốn chứng tỏ bản thân” (thường được hiểu là cảm giác bất mãn hoặc luôn cảm thấy bị coi thường) được liệt kê vừa là điểm mạnh, vừa là điểm yếu. Theo họ, khát khao khẳng định giá trị – một phẩm chất thiết yếu đối với bất kỳ chuyên gia nào đang trên đà thăng tiến – lại đi kèm với nhược điểm là ông “có thể hành xử như một kẻ độc tài đối với các cầu thủ, huấn luyện viên, thậm chí gây khó dễ cho cả các chủ sở hữu đội bóng”.
Những lo ngại về tính cách có thể là điều cần cân nhắc. Đối với các chuyên gia người da đen, việc bị đánh giá là “ăn nói lưu loát” nhưng lại “luôn mang tâm thế muốn chứng tỏ bản thân” thường gợi lên những định kiến phân biệt chủng tộc. Tuy nhiên, tính cách và sự phù hợp về văn hóa là những yếu tố quan trọng khi một cá nhân phải báo cáo trực tiếp cho các tỷ phú, đồng thời quản lý một tập thể gồm 53 vận động viên ưu tú, giàu có. Khó có thể biện minh cho những cách diễn đạt khác mà Korn Ferry đã sử dụng, chẳng hạn như: “Ông ta có thể đánh lừa người khác bằng vẻ ngoài chỉn chu khi làm việc với cấp trên” hay “cần một người ở vị trí cao hơn để kiềm chế những hành vi tồi tệ nhất của ông ta”.
Korn Ferry liệt kê vụ kiện của Flores – trong đó ông cáo buộc NFL phân biệt chủng tộc – như một điểm trừ đối với hồ sơ ứng tuyển của ông. Điều trớ trêu là chính bản thân báo cáo của Korn Ferry lại đánh giá ông dựa trên những kỳ vọng mang tính phân biệt chủng tộc về cách một người đàn ông da đen “nên” hành xử. NFL biến các cầu thủ ưu tú – phần lớn là người da đen – thành những triệu phú, nhưng các đội bóng lại chủ yếu thuộc sở hữu của những tỷ phú da trắng. Những chủ sở hữu này từ lâu đã bị cáo buộc là không tạo ra – hoặc thậm chí chẳng hề cố gắng tạo ra – cơ hội bình đẳng cho các ứng viên da đen như Flores hay những người cùng đứng đơn kiện ông, bao gồm các cựu huấn luyện viên NFL là Steve Wilks và Ray Horton, trong việc tiếp cận các vị trí cấp cao.
Korn Ferry đã liệt kê vụ kiện của Flores – trong đó ông cáo buộc NFL có hành vi phân biệt chủng tộc – như một điểm trừ đối với tư cách ứng viên của ông. Điều này thật trớ trêu, bởi bản báo cáo của Korn Ferry đã đánh giá sai lệch về ông dựa trên những kỳ vọng mang tính phân biệt chủng tộc về cách một người đàn ông da đen “nên” hành xử.
Vụ kiện này được đệ trình vào năm 2022, ba năm trước khi Tổng thống Donald Trump biến việc xóa bỏ tầng lớp quản lý người da đen thành trọng tâm trong chính sách đối nội của mình, thông qua các đòn tấn công nhắm vào những sáng kiến về sự đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI) tại các tập đoàn lớn, trong giới học thuật và cả trong chính phủ liên bang.
Trong bối cảnh đó, bản báo cáo của công ty này về Flores mang một sức nặng đặc biệt. Hiện nay, các chuyên gia người da đen ở khắp mọi nơi đang phải nghe những lập luận cho rằng các sáng kiến DEI là sai trái vì chúng tập trung vào vấn đề chủng tộc; bản báo cáo về Flores này rõ ràng cũng đang nhìn nhận ông thông qua lăng kính chủng tộc. Đó là lý do tại sao vấn đề này không chỉ gói gọn trong phạm vi bóng bầu dục. Tài liệu của Korn Ferry chắc chắn sẽ được xem như một mảnh ghép quan trọng đối với nhiều người khác – những cá nhân không phải là Flores – đang chật vật tìm cách dung hòa giữa kỹ năng, thành tựu của bản thân với lộ trình sự nghiệp đầy bất cập mà họ phải trải qua.
