Yuliia Dysa — Reuters, ngày 13/8/2026
KYIV — Ukraine đã gửi cho Nga một đề nghị, theo đó hai bên sẽ ngừng các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu dân sự trên Biển Đen, một nguồn tin am hiểu vấn đề cho Reuters biết. Động thái này diễn ra sau khi các cuộc tấn công ngày càng gia tăng nhằm vào tàu thuyền và các cảng trong khu vực làm dấy lên lo ngại về nguồn cung lương thực toàn cầu.
Theo nguồn tin, Kyiv chuyển đề nghị tới Moscow thông qua một bên thứ ba và hiện vẫn đang chờ phản hồi từ Nga.
Nga và Ukraine đều là những nước đóng vai trò quan trọng trên thị trường nông sản thế giới. Hai bên đã cáo buộc lẫn nhau gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào những tàu thuyền được sử dụng cho hoạt động xuất khẩu.
Giá lúa mì châu Âu hạ nhiệt sau thông tin về đề nghị ngừng bắn
Ukraine buộc phải tìm kiếm các tuyến vận chuyển thay thế sau khi nhiều chủ tàu ngừng cập các cảng ở khu vực phía nam Odesa từ cuối tháng 7, do lo ngại trước những cuộc tấn công của Nga nhằm vào hàng chục tàu.
Ở phía bên kia, Nga cũng phải tạm ngừng hoạt động tại cả ba bến cảng ở Novorossiysk trong ngày thứ Tư và thứ Năm sau một cuộc tấn công của Ukraine. Điều này sẽ buộc Nga tiếp tục cắt giảm xuất khẩu ngũ cốc.
Điện Kremlin và Bộ Ngoại giao Nga chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters về đề nghị của Ukraine.
Trước khi Reuters đăng thông tin này, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko nói Moscow chưa nhận được bất kỳ đề xuất chính thức nào về một lệnh ngừng bắn ở Biển Đen.
Sau tin Reuters, giá lúa mì trên sàn Euronext đã giảm bớt mức tăng trong một phiên giao dịch biến động, sau khi trước đó đạt mức cao nhất trong hai tuần.
Xuất khẩu ngũ cốc Ukraine lao dốc
Nga nhiều lần tìm cách phong tỏa hoạt động của các cảng và tuyến vận chuyển của Ukraine — những mắt xích đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế đang bị chiến tranh tàn phá của Kyiv.
Sau cuộc xâm lược năm 2022, Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ từng đứng ra làm trung gian cho một thỏa thuận cho phép Ukraine tiếp tục xuất khẩu ngũ cốc, nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu đang đe dọa xảy ra. Năm 2023, Nga từ chối gia hạn thỏa thuận này.
Sau đó, Ukraine thiết lập một tuyến hàng hải khác và tuyến này vẫn hoạt động cho đến đợt leo thang mới nhất.
Kyiv cho biết các lựa chọn thay thế — bằng đường sắt hoặc qua sông Danube — đều cực kỳ hạn chế.
Hôm Chủ nhật, Thổ Nhĩ Kỳ đã bày tỏ quan ngại với cả Nga và Ukraine về các cuộc tấn công, đồng thời kêu gọi hai bên tuyên bố một lệnh tạm ngừng các cuộc tấn công tại Biển Đen.
Theo Reuters, tình trạng phong tỏa trên thực tế đối với các cảng Biển Đen hiện nay đã khiến lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine trong tháng 8 giảm 76% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngành nông nghiệp cảnh báo rằng nếu tình trạng này kéo dài, hậu quả đối với nền kinh tế Ukraine sẽ rất lớn.
Bình luận ngắn
Điểm đáng chú ý nhất của bản tin này không đơn thuần là Ukraine đề nghị một cuộc ngừng bắn. Kyiv đang chủ động đưa Biển Đen trở thành một không gian đàm phán riêng, tách khỏi những vấn đề rộng lớn hơn của cuộc chiến.
Điều đáng chú ý nữa là cả Nga lẫn Ukraine đều đang chịu thiệt hại. Nga tấn công các cảng và tàu của Ukraine, nhưng Ukraine cũng có khả năng đánh vào Novorossiysk — một trung tâm xuất khẩu dầu và ngũ cốc quan trọng của Nga. Vì vậy, chiến tranh trên Biển Đen đang bắt đầu tạo ra một nghịch lý: đòn đánh nhằm bóp nghẹt nền kinh tế đối phương đồng thời gây tổn thất cho chính thị trường hàng hóa toàn cầu.
Con số 76% đặc biệt đáng chú ý. Khi xuất khẩu ngũ cốc Ukraine sụt giảm mạnh, vấn đề không còn chỉ là Ukraine thiếu doanh thu để duy trì nền kinh tế chiến tranh. Nó bắt đầu trở thành vấn đề của giá lương thực, vận tải biển và an ninh lương thực quốc tế.
Và đây có thể chính là lá bài của Zelensky: biến Biển Đen từ một chiến trường thành một lợi ích chung mà Thổ Nhĩ Kỳ, châu Âu và các nước nhập khẩu lương thực đều có lý do để bảo vệ.
Nhưng có một chi tiết cần đặc biệt thận trọng: Reuters mới chỉ nói Ukraine đã gửi đề nghị qua một bên thứ ba; chưa có xác nhận Nga chấp nhận. Thậm chí quan chức Nga còn nói Moscow chưa nhận được đề xuất chính thức. Vì vậy, đây hiện là một tín hiệu ngoại giao, chưa phải một thỏa thuận ngừng bắn.
Nếu Moscow chấp nhận, đây có thể là một “lối vào nhỏ” cho một cuộc đàm phán lớn hơn. Nếu từ chối, Nga sẽ phải giải thích tại sao không chấp nhận ít nhất một thỏa thuận bảo vệ tàu dân sự và nguồn cung lương thực toàn cầu.
