Vụ bắt giữ ông Ngô Thiệu Bình (Wu Shaoping) tại Pennsylvania – người đang chờ quyết định về đơn xin tị nạn – làm dấy lên lo ngại về việc bị trục xuất và ngược đãi.
Một luật sư nhân quyền người Trung Quốc đã bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) bắt giữ, làm dấy lên lo ngại rằng ông có thể bị trục xuất về Trung Quốc, nơi ông sẽ đối mặt với sự đàn áp.
Ông Ngô Thiệu Bình (Wu Shaoping) đã rời Trung Quốc vào cuối năm 2019 trong bối cảnh diễn ra các cuộc trấn áp nhắm vào giới luật sư nhân quyền. Ông đến Mỹ bằng thị thực du lịch và nộp đơn xin tị nạn vào năm 2020; hiện ông vẫn đang chờ quyết định về hồ sơ này.
Tại Mỹ, ông làm công việc giao hàng cho Amazon trong khi vẫn tích cực tham gia vào cộng đồng nhân quyền Trung Quốc – vốn đang gặp nhiều khó khăn và áp lực.
Hôm thứ Tư, ông Ngô đã bị các nhân viên ICE chặn lại tại thị trấn Mount Holly Springs thuộc quận Cumberland, bang Pennsylvania, khi đang đi giao hàng.
Theo thông tin được chuyển tải qua bà Sử Minh Lỗi (Shi Minglei) – một người bạn đã trò chuyện với ông khi ông đang bị giam giữ vào thứ Năm – các nhân viên ICE đã yêu cầu ông Ngô xuất trình bằng chứng về quốc tịch. Ông Ngô đã đưa ra bằng chứng về hồ sơ xin tị nạn đang chờ xử lý và giải thích rằng ông đã nhập cảnh hợp pháp.
Tuy nhiên, các đặc vụ ICE đã bắt giữ và đưa ông đến một cơ sở giam giữ tại Pennsylvania. Cơ sở này và Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ đã không phản hồi ngay lập tức các yêu cầu bình luận do sự việc diễn ra ngoài giờ làm việc tại Mỹ.
Các nhóm nhân quyền cũng bày tỏ lo ngại về trường hợp của ông Bạch Triệu Đông (Bai Zhaodong), một nhà báo điều tra người Trung Quốc đang bị giam giữ tại Thái Lan. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuần này xác nhận với Reuters rằng họ đã đệ trình yêu cầu dẫn độ ông Bạch, với cáo buộc ông phạm tội tống tiền và hối lộ (với tư cách là người không giữ chức vụ công).
Ông Ngô bắt đầu sự nghiệp với tư cách là luật sư thương mại nhưng sau đó tham gia vào các nhóm nhân quyền – một mạng lưới lỏng lẻo gồm các học giả, luật sư và nhà hoạt động quan tâm đến cải cách chính trị và pháp lý, vốn hình thành vào những năm 2010.
Ông từng đảm nhận các vụ án nhạy cảm liên quan đến các nhóm thiểu số tôn giáo và những người bất đồng chính kiến; đây là loại công việc từng khiến nhiều luật sư khác bị tước giấy phép hành nghề hoặc bị sách nhiễu.
“Ông ấy hy vọng người dân Trung Quốc có thể được hưởng tự do và dân chủ, đồng thời không chấp nhận cách hệ thống độc đoán của Trung Quốc chèn ép người dân thường,” bà Lý Thảo Lưu (Li Caoliu), vợ ông – người đang sống cùng ông tại Mỹ – chia sẻ.
Vào tháng 12 năm 2019, ông Ngô đã tham dự một cuộc họp của các nhà bảo vệ nhân quyền tại thành phố Hạ Môn (miền Nam Trung Quốc). Một số người tham dự sau đó đã bị bắt giữ trong một đợt trấn áp quy mô lớn, bao gồm ông Đinh Gia Hỷ (Ding Jiaxi) và ông Hứa Chí Vĩnh (Xu Zhiyong) – những luật sư nhân quyền nổi tiếng nhất Trung Quốc. Hiện họ vẫn đang bị giam giữ với các bản án về tội lật đổ chính quyền. Wu đã rời khỏi Trung Quốc ngay sau cuộc gặp đó.
Ông Chu Phong Tỏa (Zhou Fengsuo), một thủ lĩnh trong phong trào biểu tình tại Quảng trường Thiên An Môn năm 1989 và hiện đang sống tại Mỹ, cho biết việc ông Ngô (Wu) bị bắt đã gây ra “nỗi sợ hãi tột độ cho nhiều người bạn của tôi – những người đã rời bỏ sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc để tìm kiếm sự bảo vệ tại Mỹ”.
Bà Shi, người đã trò chuyện với ông Ngô khi ông đang bị giam giữ, cho biết bạn mình vẫn “lạc quan” về đơn xin tị nạn, nhưng nói thêm: “Ông ấy cũng cảm thấy bức xúc vì cho rằng lẽ ra mình không đáng bị bắt”. Theo tờ New York Times, phiên điều trần về vấn đề nhập cư của ông Ngô dự kiến
Bà Shi nhận định rằng sẽ là một “thảm kịch” nếu ông Ngô bị trục xuất về Trung Quốc, nơi ông có nguy cơ bị tống giam. Chồng của bà Shi, ông Trình Uyên (Cheng Yuan), từng bị kết án 5 năm tù tại Trung Quốc vì các hoạt động đấu tranh của mình.
Trong tháng này, ông Ngô đã phát biểu tại một sự kiện tưởng niệm đợt trấn áp quy mô lớn nhắm vào các luật sư nhân quyền Trung Quốc diễn ra vào tháng 7 năm 2015. Ông nói: “Trong mắt công chúng, các luật sư nhân quyền có thể hiện lên như những người theo đuổi lý tưởng đầy bi tráng và hào hùng. Tuy nhiên, đối với chúng tôi, đây không phải là hành động lãng mạn hay mang tính phô trương, mà là sứ mệnh và trách nhiệm không thể thoái thác. Việc lên tiếng tại đây hôm nay không chỉ vì bản thân tôi, mà còn vì những đồng nghiệp luật sư vẫn đang bị giam cầm và bị tước quyền lên tiếng”.
Thông tin bổ sung do Yu-chen Li thực hiện.
Nguồn : The Guardian
