Điểm đáng chú ý nhất: Số phiếu bầu sớm trên toàn quốc đã vượt mốc 50 triệu, trong khi California đã ghi nhận gần 6 triệu phiếu. Đây là mức tham gia đáng kể trước ngày bầu cử, nhưng chưa thể lấy số phiếu sớm để kết luận đảng nào sẽ chiến thắng.

1. Toàn quốc: Khoảng 50,8 triệu lá phiếu đã được bỏ

Nguồn: On Point Politics, bộ theo dõi phiếu bầu sớm ngày 2/11, tổng hợp dữ liệu từ 47 tiểu bang. Đây là số liệu trước ngày bầu cử, không phải kết quả chính thức.

Để so sánh:

• Số phiếu bầu sớm hiện tại tương đương khoảng 90% tổng số phiếu bầu sớm trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022.

• Nhịp độ bỏ phiếu sớm được hệ thống này ước tính cao hơn khoảng 15% so với cùng thời điểm năm 2022.

• AP từng ghi nhận hơn 43 triệu phiếu trước ngày bầu cử 5 ngày; đến ngày 2/11, con số tiếp tục tăng mạnh.

  AP News+1

   

Lưu ý: 47 tiểu bang là phạm vi dữ liệu của hệ thống theo dõi, không phải toàn bộ 50 tiểu bang.

2. California: Gần 6 triệu phiếu đã được bỏ

Theo On Point Politics, lượng phiếu sớm California cao hơn khoảng 14% so với cùng thời điểm năm 2022.

Điều này có ý nghĩa với cuộc bầu cử Hạ viện và cuộc đấu chính trị toàn tiểu bang. Tuy nhiên, không thể suy ra rằng phe Dân chủ đã chắc chắn chiếm ưu thế chỉ từ số phiếu này.

California có tỷ lệ bỏ phiếu qua thư lớn; do đó, con số bầu sớm phản ánh cả cách thức tổ chức bầu cử, không chỉ mức độ nhiệt tình chính trị.

3. Những tiểu bang đáng theo dõi

*Tốc độ so sánh theo tracker, tại thời điểm tương ứng trước bầu cử năm 2022. Dấu —: không có số so sánh trong bảng dữ liệu được trích.

Nguồn: On Point Politics, ngày 2/11.

Ba điểm đáng chú ý

1. Texas: 6,86 triệu phiếu, một con số rất lớn. Đây là tiểu bang quan trọng trong cuộc chiến giành Thượng viện. Tuy nhiên, số phiếu sớm đông không có nghĩa là Dân chủ đang dẫn trước.

2. North Carolina: Khoảng 2,82 triệu phiếu, tương đương 74,3% tổng số phiếu năm 2022. Dữ liệu WRAL cho thấy Dân chủ và cử tri độc lập đóng góp đáng kể vào đợt bỏ phiếu sớm. Nhưng Cộng hòa vẫn có thể huy động thêm cử tri vào ngày bầu cử.

3. Virginia: Số phiếu sớm tăng mạnh, khoảng 71% so với cùng thời điểm năm 2022 theo tracker. Đây là tín hiệu về mức độ tham gia, không phải bằng chứng trực tiếp về chuyển dịch đảng phái.

4. Dân chủ hay Cộng hòa đang có lợi thế trong số phiếu sớm?

Đây là phần dễ bị diễn giải sai nhất.

Theo On Point Politics, trong các tiểu bang công bố đảng phái của cử tri bỏ phiếu sớm:

Có ba vấn đề phải phân biệt:

• 40,5% đăng ký Dân chủ không đồng nghĩa 40,5% phiếu bầu cho ứng viên Dân chủ.

• 32,9% đăng ký Cộng hòa không đồng nghĩa 32,9% phiếu cho ứng viên Cộng hòa.

• Cử tri độc lập có thể bỏ phiếu cho bất kỳ đảng nào.

Hơn nữa, tỷ lệ trên được tính từ những bang công bố đảng phái của cử tri. Đối với những bang không công bố, tracker sử dụng mô hình ước tính.

Tracker đưa ra một chỉ số mô hình tổng thể nghiêng về Dân chủ, nhưng đây là kết quả mô hình hóa thành phần cử tri, không phải kết quả kiểm phiếu hay dự báo chắc chắn về người chiến thắng.

5. Ý nghĩa chính trị đối với Trump và quyền kiểm soát Quốc hội

Theo Reuters ngày 2/11, Cộng hòa hiện giữ thế đa số rất sít sao tại Hạ viện và Thượng viện. Dân chủ cần giành thêm ròng 4 ghế ở mỗi viện để đảo chiều cán cân quyền lực theo cơ cấu ghế mà Reuters nêu. Hạ viện được đánh giá là có triển vọng chuyển sang Dân chủ hơn Thượng viện.

Điều này khiến số phiếu sớm có giá trị như một chỉ báo về khả năng huy động cử tri, nhưng không thể thay thế các dữ liệu quan trọng hơn:

1. Tỷ lệ tham gia so với tổng số cử tri đủ điều kiện.

2. Thành phần cử tri mới và cử tri thường xuyên.

3. Kết quả tại các địa hạt Hạ viện cạnh tranh.

4. Các cuộc đua Thượng viện tại Ohio, Iowa, Texas, Alaska, Maine và Michigan.

5. Phiếu bỏ trong ngày 3/11 và tiến độ kiểm phiếu tại từng bang.

Ba kịch bản cần theo dõi

• Dân chủ thắng Hạ viện, Cộng hòa giữ Thượng viện: Trump bị hạn chế đáng kể về điều tra, giám sát và lập pháp, nhưng vẫn giữ nhiều quyền hành pháp.

• Dân chủ thắng cả hai viện: Mức độ giám sát chính quyền Trump tăng mạnh, tạo ra thay đổi lớn trong hai năm cuối nhiệm kỳ.

• Cộng hòa giữ cả hai viện: Trump có thêm không gian chính trị để thúc đẩy chương trình nghị sự, dù vẫn phải đối diện các áp lực kinh tế và đối ngoại.

Đây là các kịch bản thể chế, không phải dự báo xác suất.

Kết luận

Tính đến ngày 2/11, dữ liệu cho thấy một cuộc bầu cử có mức tham gia sớm cao. Nhưng câu hỏi quan trọng không còn đơn thuần là bao nhiêu triệu người đã bỏ phiếu.

Câu hỏi quyết định là: Ai đang tham gia nhiều hơn so với mức huy động thông thường của chính đảng mình, và sự chênh lệch đó tập trung ở những địa hạt nào?

Đối với đề tài bình luận của VietnamWeek hoặc SBTN, tôi sẽ không lấy con số 50,8 triệu làm bằng chứng rằng Dân chủ đang thắng. Tôi sẽ dùng nó làm điểm mở đầu cho câu chuyện lớn hơn: liệu cử tri Mỹ có đang biến cuộc bầu cử giữa kỳ thành một cuộc trưng cầu dân ý trên thực tế về Tổng thống Trump, chiến tranh Iran và chi phí sinh hoạt hay không.

Dữ liệu bỏ phiếu sớm cho thấy sự tham gia; kết quả ngày 3/11 mới cho thấy cán cân quyền lực.