Dựa trên các báo cáo gần đây từ các nguồn uy tín như Wall Street Journal (WSJ), Forbes, ABC News và các hãng khác, xung đột lợi ích (conflict of interest) xung quanh WLF – công ty tiền mã hóa của gia đình Trump – chủ yếu xoay quanh thỏa thuận bán 49% cổ phần cho một công ty liên kết với hoàng gia UAE, đồng thời liên kết với các quyết định chính sách của chính quyền Trump như chuyển giao chip AI. Dưới đây là phân tích chi tiết, dựa trên sự kiện và phân tích từ các nguồn.
1. Tóm tắt thỏa thuận và timeline chính
- Thỏa thuận chính: Vào ngày 12-14/01/2025 (chỉ 4 ngày trước lễ nhậm chức lần thứ hai của Donald Trump vào 20/01/2025), Eric Trump (con trai Tổng thống) ký thỏa thuận bán 49% cổ phần WLF cho Aryam Investment 1 – một công ty đầu tư do Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan (cố vấn an ninh quốc gia UAE, anh trai Tổng thống UAE, và quản lý quỹ đầu tư nhà nước khổng lồ khoảng 1.3-1.5 nghìn tỷ USD) hậu thuẫn – với giá 500 triệu USD. Khoản thanh toán đầu tiên (250 triệu USD) được chuyển ngay, trong đó:
- 187 triệu USD chảy vào các thực thể của gia đình Trump (như DT Marks DEFI LLC, do Trump sở hữu 70% và các con 30%).
- 31 triệu USD vào gia đình Steve Witkoff (đại sứ Trung Đông của Trump và đồng sáng lập WLF).
- Phần còn lại vào các đồng sáng lập khác.
- Timeline liên quan:
- Tháng 1/2025: Thỏa thuận được ký bí mật; Fiacc Larkin (từ G42 của Tahnoon) gia nhập WLF làm cố vấn chiến lược; Peng Xiao (CEO G42) và Martin Edelman (cố vấn Tahnoon) tham gia hội đồng quản trị WLF.
- Tháng 3/2025: Tahnoon gặp Trump và Witkoff tại Nhà Trắng; WLF ra mắt stablecoin USD1; MGX (quỹ của Tahnoon) công bố đầu tư 2 tỷ USD vào Binance sử dụng USD1, đẩy giá trị USD1 tăng vọt từ 140 triệu lên 2.1 tỷ USD chỉ sau một đêm.
- Tháng 5/2025: Trump thăm Abu Dhabi; Mỹ phê duyệt chuyển giao khoảng 500.000 chip AI tiên tiến/năm cho UAE (bao gồm 1/5 cho G42), đảo ngược chính sách Biden do lo ngại an ninh (chip có thể rơi vào tay Trung Quốc qua quan hệ G42-Huawei trước đây).
- Tháng 5/2025: Mỹ phê duyệt bán vũ khí 1.4 tỷ USD cho UAE.
- Tháng 9/2025: MGX mua cổ phần trong thương vụ TikTok Mỹ (do Trump đàm phán).
- Tháng 10/2025: Trump ân xá Changpeng Zhao (CZ, sáng lập Binance, sống ở Abu Dhabi và có quan hệ với Tahnoon).
- Tháng 2/2026: WSJ tiết lộ thỏa thuận, dẫn đến làn sóng chỉ trích.
2. Các yếu tố chính tạo nên xung đột lợi ích
Xung đột lợi ích ở đây được các chuyên gia và nghị sĩ mô tả là “không có tiền lệ” (unprecedented), vì liên quan đến lợi ích tài chính trực tiếp của gia đình Tổng thống với một chính phủ nước ngoài, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách quốc gia Mỹ. Dưới đây là bảng tóm tắt các yếu tố chính:
| Yếu tố | Chi tiết | Lý do xung đột |
|---|---|---|
| Lợi ích tài chính cho gia đình Trump | Gia đình Trump nhận 187 triệu USD trực tiếp từ thỏa thuận; tổng lợi nhuận từ WLF ước tính 780 triệu USD từ bán token WLFI (Trump giữ 75% doanh thu dù bán cổ phần); giá trị WLF tăng vọt nhờ đầu tư UAE (USD1 đạt 5 tỷ USD thị trường). | Trump không đặt tài sản vào blind trust độc lập (chỉ giao cho con cái quản lý), dẫn đến cáo buộc “tiền đổi quyền lực” (money-for-power). Đây là trường hợp duy nhất một quan chức nước ngoài mua cổ phần lớn trong công ty của Trump sau nhậm chức. |
| Không hợp lý tài chính cho UAE | UAE mua 49% với giá 500 triệu USD nhưng không nhận phần doanh thu từ token WLFI (Trump giữ 75%); giá trị WLF lúc đó chỉ khoảng 800 triệu USD (49% ~400 triệu USD), nghĩa là UAE trả đắt hơn; WLF chưa có sản phẩm thực tế, chỉ bán token 82 triệu USD trước thỏa thuận. | Gợi ý động cơ không phải kinh doanh mà là “trao đổi lợi ích” (quid pro quo) để đổi lấy ưu đãi chính sách như chip AI, vũ khí, và đầu tư TikTok. Forbes gọi đây là “sweetheart deal” cho Trump. |
| Liên kết với chính sách Mỹ | Sau thỏa thuận, Mỹ phê duyệt chip AI (trị giá hàng trăm nghìn chip/năm, bao gồm cho G42 của Tahnoon); UAE cam kết đầu tư 1.4 nghìn tỷ USD vào Mỹ trong 10 năm; ân xá cho CZ (liên kết với UAE); bán vũ khí 1.4 tỷ USD. | Lo ngại UAE sử dụng đầu tư để ảnh hưởng chính sách, đặc biệt an ninh quốc gia (chip AI có thể bị chuyển cho Trung Quốc). Các chuyên gia như Kathleen Clark (đại học Washington) gọi là “vi phạm Emoluments Clause” (Điều khoản Cấm Nhận Quà từ Nước ngoài trong Hiến pháp Mỹ). |
| Rủi ro an ninh quốc gia | Tahnoon (gọi là “spy sheikh”) kiểm soát quỹ đầu tư UAE, có quan hệ lịch sử với Trung Quốc qua G42-Huawei; chip AI có thể dùng cho vũ khí tự động hoặc tấn công mạng chống Mỹ. | Biden từng cấm chuyển giao vì rủi ro; Trump đảo ngược, dẫn đến cáo buộc chính sách bị ảnh hưởng bởi lợi ích cá nhân. |
3. Các vi phạm pháp lý tiềm năng
- Emoluments Clause (Hiến pháp Mỹ): Cấm Tổng thống nhận lợi ích từ chính phủ nước ngoài mà không có sự đồng ý của Quốc hội. Đây có thể là vi phạm vì UAE là đồng minh nhưng Tahnoon là quan chức nhà nước, và khoản tiền là “quà tặng gián tiếp”.
- Luật đạo đức liên bang: Bao gồm cấm hối lộ; các nghị sĩ Dân chủ như Elizabeth Warren, Jeff Merkley, Chris Murphy kêu gọi điều tra Quốc hội và SEC (Ủy ban Chứng khoán Mỹ) về xung đột lợi ích.
- Không minh bạch: WLF là công ty tư nhân, không niêm yết, nên không phải công bố đầy đủ; thỏa thuận chỉ bị lộ qua điều tra báo chí.
4. Phản ứng từ các bên liên quan
- Gia đình Trump và WLF: Người phát ngôn David Wachsman khẳng định Trump và Witkoff “không liên quan trực tiếp” đến thỏa thuận, gọi cáo buộc là “vô lý” và “100% sai”; thỏa thuận chỉ nhằm phát triển công ty, không ảnh hưởng chính sách. Witkoff đã thoái vốn khỏi WLF để tránh xung đột.
- Nhà Trắng: Phát ngôn viên Anna Kelly: “Trump hành động vì lợi ích Mỹ, không có xung đột”; Luật sư Nhà Trắng David Warrington: “Trump không tham gia kinh doanh ảnh hưởng trách nhiệm hiến pháp”.
- UAE và Tahnoon: Không bình luận trực tiếp, nhưng người thân cận nói đầu tư được xem xét kỹ lưỡng, không liên quan đến Trump.
- Chỉ trích: Các tổ chức như Public Citizen gọi là “tham nhũng trắng trợn”; Thượng nghị sĩ Warren: “Đây là tham nhũng, phải đảo ngược thỏa thuận chip”. Không có bằng chứng trực tiếp về quid pro quo, nhưng timeline gợi ý liên kết.
Tóm lại, xung đột lợi ích ở đây nằm ở việc lợi ích tài chính của gia đình Trump có thể ảnh hưởng đến chính sách ngoại giao Mỹ, đặc biệt với UAE – một đồng minh quan trọng nhưng có rủi ro an ninh. Hiện chưa có điều tra chính thức từ Quốc hội, nhưng áp lực đang tăng.
