Cập nhật chính xác về phán quyết của Tòa Thương mại Quốc tế Mỹ (U.S. Court of International Trade – CIT) ngày 4/3/2026:Thẩm phán Richard Eaton đã ra phán quyết rõ ràng: TẤT CẢ “importers of record” (các công ty nhập khẩu đã nộp thuế quan) đều được hưởng lợi từ phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2/2026 (hủy bỏ các mức thuế quan khổng lồ do Tổng thống Trump áp dụng dưới Luật IEEPA 1977). Ông Eaton khẳng định sẽ chỉ mình ông xử lý toàn bộ các vụ hoàn thuế IEEPA, và yêu cầu Cơ quan Hải quan & Biên phòng Mỹ (CBP) ngừng thu thuế quan này trong quá trình thanh khoản, đồng thời phải tính lại và hoàn tiền cho các lô hàng đã thanh khoản.
1. Tổng số công ty đã nộp đơn kiện và số còn lại chưa nộp:
- Đã nộp đơn kiện: Khoảng 2.000 vụ kiện (refund-related cases) đang chờ xử lý tại CIT. Con số này đã tăng thêm hàng chục vụ chỉ sau phán quyết Tòa án Tối cao. Các công ty lớn như FedEx, L’Oréal, cùng hàng trăm doanh nghiệp nhỏ (toy company Learning Resources, spirits importer V.O.S. Selections…) đã kiện. Đây là mức tăng vọt so với chỉ 252 vụ mới năm 2024.
- Chưa nộp đơn kiện (còn lại): Hơn 300.000 công ty nhập khẩu đã phải nộp thuế quan IEEPA. Do đó, vẫn còn gần 298.000 công ty chưa kiện. Nếu Tòa không thiết lập quy trình hoàn tiền chung (ví dụ qua cổng web đơn giản), số vụ kiện có thể bùng nổ lên hàng trăm nghìn vụ, khiến tòa án quá tải nghiêm trọng. Nhiều luật sư cho biết khách hàng đang “chạy đua” nộp đơn trước khi hết hạn khiếu nại (180 ngày sau thanh khoản).
2. Ước tính số tiền thuế quan phải hoàn từ ngân sách Mỹ:
- Đã thu thực tế: Hơn 130 tỷ USD đến giữa tháng 12/2025.
- Ước tính tối đa phải hoàn: 175 tỷ USD (theo mô hình Penn Wharton Budget Model). Số tiền này sẽ lấy trực tiếp từ ngân sách liên bang (Treasury), có thể vượt tổng chi hàng năm của Bộ Giao thông và Bộ Tư pháp Mỹ. CBP thừa nhận hệ thống của họ “không được thiết kế cho hoàn tiền hàng loạt”, nên quá trình có thể mất 12–18 tháng hoặc lâu hơn.
3. Chính quyền Trump có kháng cáo không?
Có khả năng cao sẽ kháng cáo hoặc xin hoãn thi hành (stay).
Luật sư thương mại Ryan Majerus (King & Spalding, cựu quan chức Mỹ) dự đoán chính quyền sẽ kháng cáo hoặc xin stayđể “mua thêm thời gian cho CBP thực hiện”. Trước đó, Bộ Tư pháp Trump đã:
Luật sư thương mại Ryan Majerus (King & Spalding, cựu quan chức Mỹ) dự đoán chính quyền sẽ kháng cáo hoặc xin stayđể “mua thêm thời gian cho CBP thực hiện”. Trước đó, Bộ Tư pháp Trump đã:
- Phản đối việc chuyển hồ sơ về CIT.
- Yêu cầu hoãn 90 ngày hoặc 4 tháng (nhưng bị Tòa Phúc thẩm Liên bang từ chối).
- Đang “cân nhắc privately các cách trì hoãn vô thời hạn”.
Tổng thống Trump từng phát biểu công khai rằng vụ việc “có thể kéo dài kiện tụng 5 năm”. Tuy nhiên, chính quyền cũng đã thừa nhận trong hồ sơ tòa rằng sẽ trả cả gốc lẫn lãi nếu phải hoàn tiền. Hiện chưa có thông báo kháng cáo chính thức ngay sau phán quyết ngày 4/3, nhưng mọi dấu hiệu cho thấy họ đang cố gắng kéo dài tối đa. Tóm lại: Phán quyết ngày 4/3 là bước tiến lớn cho doanh nghiệp nhập khẩu, nhưng thực tế hoàn tiền vẫn phức tạp, tốn kém và có thể kéo dài nhiều năm.
Việt Nam (với hàng tỷ USD xuất khẩu sang Mỹ) gián tiếp theo dõi chặt chẽ vì nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu qua các công ty Mỹ cũng có thể bị ảnh hưởng gián tiếp.
