Vietnamweek – Bàn cờ địa chính trị thế giới tuần này chứng kiến những bước đi đầy tính toán nhưng cũng không kém phần bất ngờ: từ việc Trung Quốc can thiệp ngầm vào eo biển Hormuz buộc Tổng thống Trump phải thay đổi chiến thuật, cho đến báo cáo tình báo rò rỉ về một bóng ma đảo chính tại Nga và những rạn nứt sâu sắc ngay trong nội bộ các nước phương Tây.
1. TIÊU ĐIỂM: TRUNG QUỐC LÀ “LÁ BÀI LỚN” BUỘC TRUMP PHẢI “TACO” GẤP TẠI EO HORMUZ?
Chiến dịch Project Freedom (Dự án Tự do) nhằm phá vỡ thế phong tỏa của Iran tại Eo biển Hormuz do Tổng thống Donald Trump phát động đang vấp phải một lực cản vô hình nhưng khổng lồ: Trung Quốc.
Các nguồn tin phân tích chiến lược chỉ ra rằng Bắc Kinh đã chính thức trở thành “lá bài lớn” làm thay đổi toàn bộ cục diện vùng Vịnh. Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tình báo cho Iran, Trung Quốc được cho là đã cung cấp các giải pháp công nghệ quân sự tiên tiến để đối phó với hỏa lực Mỹ. Sự kiện máy bay F-35 tối tân của Mỹ trúng đạn trên không phận Iran trước đó là một minh chứng cho thấy năng lực phòng không của Tehran đã được nâng cấp vượt bậc nhờ công nghệ của đối thủ ngang hàng với Mỹ.
Chính sự can thiệp này đã khiến ông Trump rơi vào thế bất ngờ và phải thực hiện một bước đi mang tính TACO (chiến thuật xoa dịu bề nổi hoặc thay đổi lộ trình gấp) tại eo biển Hormuz. Việc Mỹ một mặt vừa phô trương sức mạnh hải quân, mặt khác lại phải cân nhắc xem xét lại kế hoạch hòa bình của Iran cho thấy Washington hiểu rằng: Một cuộc đối đầu trực diện với Iran lúc này đồng nghĩa với việc bước vào cái bẫy tiêu hao chiến do liên minh Trung – Nga giăng sẵn.
2. BÁO CÁO TÌNH BÁO CHÂU ÂU: BÓNG MA ĐẢO CHÍNH RUNG CHUYỂN ĐIỆN KREMLIN
Một báo cáo tình báo rò rỉ từ châu Âu đang gây chấn động dư luận khi phác họa một bức tranh bất ổn sâu sắc ngay trong lòng nước Nga. Theo đó, “bóng ma đảo chính” không còn là lời đồn đoán khi Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) đang tiến hành một cuộc thanh trừng và lùng bắt gắt gao các quan chức cấp cao thuộc nhánh hành pháp.
Sự việc một Thứ trưởng đầu tiên thuộc bộ máy của Tổng thống Putin đào thoát sang Mỹ xin tị nạn chính trị chính là phần nổi của tảng băng chìm. Sự rung chuyển trong Điện Kremlin diễn ra ngay trước thềm lễ duyệt binh danh giá tại Quảng trường Đỏ buộc Moscow phải thu nhỏ quy mô sự kiện nhằm đảm bảo an ninh tối đa trước các mối đe dọa từ cả bên trong lẫn bên ngoài.
3. CHÍNH TRƯỜNG MỸ ĐỐI MẶT DỰ LUẬT GÂY SỐC VỀ BẠCH ỐC
Trong khi ngân sách quốc phòng và các gói viện trợ quốc tế đang bị thắt chặt, Thượng viện Mỹ lại đang xôn xao trước một dự luật gây sốc: Đề xuất chi tới một tỷ USD chỉ để cải tạo và xây dựng phòng khiêu vũ tại Bạch Ốc.
Dự luật này ngay lập tức vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ dư luận và các nghị sĩ tiến bộ. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nguy cơ suy thoái do chiến tranh vùng Vịnh và người dân Mỹ đang phải đối mặt với lạm phát, việc chi một khoản tiền khổng lồ cho các công trình mang tính “xa xỉ và hoàng gia” như vậy bị coi là một sự xúc phạm đối với người đóng thuế và làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng niềm tin vào nghị trường Washington.
4. THỦ TƯỚNG CANADA TUNG ĐÒN MẠNH BẰNG LIÊN MINH MỚI
Trước các chính sách đơn phương, bảo hộ thương mại và áp thuế vô tội vạ của chính quyền Trump lên các đồng minh thân cận (bao gồm cả mức thuế dọa dẫm 25% lên ô tô châu Âu), Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã quyết định không ngồi yên.
Ottawa vừa tung ra một đòn phản công ngoại giao mạnh mẽ bằng việc thiết lập một liên minh kinh tế và chiến lược mới. Liên minh này được kỳ vọng sẽ kết nối Canada chặt chẽ hơn với các cường quốc châu Âu và khu vực châu Á – Thái Bình Dương (như Nhật Bản và Úc) nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tự chủ về năng lượng và khoáng sản tới hạn. Đây là bước đi trực tiếp nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ, đồng thời là lời cảnh báo đanh thép gửi tới Washington: Nếu Mỹ bỏ rơi đồng minh, họ sẽ tự cô lập chính mình.
Biên tập: Ban Quốc tế – Vietnamweek Cập nhật liên tục tại Vietnamweek.org
