Trên chuyến bay trở về nước, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm qua, 15/05/2026, đã cảnh báo Đài Loan là không nên tuyên bố độc lập, sau khi trong cuộc họp thượng đỉnh tại Bắc Kinh, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra một thông điệp đặc biệt cứng rắn, đó là hai cường quốc hàng đầu thế giới có thể “xung đột” với nhau, nếu vấn đề Đài Loan “không được xử lý đúng đắn”.
RFI –
Từ Bắc Kinh, thông tín viên Clea Broadhurst tường trình:
“Trong suốt chuyến thăm Bắc Kinh, Donald Trump đã cẩn thận tránh công khai đề cập đến Đài Loan. Nhưng trên chuyến bay trở về Washington, giọng điệu của ông đã thay đổi: “Tôi muốn nói với quý vị một điều. Tôi không muốn bất cứ ai tuyên bố độc lập để rồi chúng ta phải vượt qua 15.000 km để tham chiến. Đó không phải là điều tôi muốn. Tôi muốn họ bình tĩnh lại. Tôi muốn Trung Quốc bình tĩnh lại. Chúng ta không muốn tham chiến, và nếu các bên giữ nguyên trạng, tôi nghĩ Trung Quốc sẽ chấp nhận điều đó. Nhưng chúng ta không muốn bất cứ ai nói: ‘Hãy tuyên bố độc lập đi vì có Hoa Kỳ ủng hộ.’”
Như vậy là ông Trump gần như nhắc lại nguyên văn chính sách giữ nguyên trạng mà Washington vẫn chủ trương trong nhiều thập niên qua: không chấp nhận Đài Loan chính thức tuyên bố độc lập, nhưng cũng không chấp nhận một sự thống nhất cưỡng bức với Trung Quốc.
Nhưng tổng thống Mỹ đưa ra những phát biểu nói trên ngay sau lời cảnh báo rất rõ ràng của ông Tập Cận Bình trong hội nghị thượng đỉnh. Chủ tịch Trung Quốc cảnh báo rằng nếu vấn đề Đài Loan “không được xử lý đúng đắn”, hai cường quốc có thể “xảy ra xung đột”.
Một câu hỏi trọng tâm vẫn được đặt ra: Liệu Donald Trump có đi xa đến mức làm chậm lại, hoặc thậm chí ngăn chặn, các thương vụ bán vũ khí đã hứa với Đài Loan hay không? Bắc Kinh rõ ràng đang thúc đẩy Washington đi theo hướng đó. Những tháng tới sẽ cho thấy Washington sẵn sàng đi xa đến mức nào để duy trì sự ổn định mong manh trong quan hệ với Trung Quốc.”
Phản ứng của Đài Loan
Sau lời cảnh báo của tổng thống Trump, chính phủ Đài Loan hôm nay tái khẳng định hòn đảo này là một quốc gia “độc lập“. Trong một tuyên bố, bộ Ngoại Giao Đài Loan nhắc lại “Đài Loan là một quốc gia dân chủ, có chủ quyền và độc lập, không lệ thuộc vào Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa” và chính sách của Washington vẫn “không thay đổi”.
Bộ Ngoại Giao Đài Loan nói thêm: “Về việc bán vũ khí giữa Đài Loan và Hoa Kỳ, đây không chỉ là cam kết của Hoa Kỳ đối với an ninh của Đài Loan, như đã được quy định rõ ràng trong Đạo luật Quan hệ Đài Loan, mà còn là một hình thức răn đe chung chống lại các mối đe dọa trong khu vực.” Bộ Ngoại giao Đài Loan nhấn mạnh, kể từ năm 1982, một trong những nguyên tắc cốt lõi trong chiến lược của Hoa Kỳ là không “tham khảo ý kiến” Bắc Kinh về việc bán vũ khí cho Đài Loan.