Ngày 19/10/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân Ngô Phương Ly và phái đoàn cấp cao Việt Nam thăm cấp nhà nước Đan Mạch, theo lời mời của Vua Frederik X và Hoàng hậu Mary. Nhà vua và Hoàng hậu đã dành cho đoàn sự đón tiếp trọng thị, đồng thời chủ trì quốc yến tại cung điện Christiansborg với sự tham dự của Thái tử Christian và nhiều đại diện cấp cao của Đan Mạch.
Đây là một sự kiện ngoại giao trang trọng, thể hiện sự coi trọng của nước chủ nhà đối với đoàn khách Việt Nam. Tuy nhiên, một tình huống trong nghi thức đón khách tại quốc yến đã thu hút sự chú ý của truyền thông.
Thái tử Christian, vừa tròn 21 tuổi hôm 15/10 và lần đầu dự quốc yến với tư cách người kế vị ngai vàng, đứng cuối hàng chào đón khách. Một thành viên phái đoàn Việt Nam đã đi qua mà không bắt tay ông.
Tạp chí Đan Mạch Billed-Bladet, theo bài tường thuật của Hola! ngày 20/10, nhận xét: “It seemed like some of them didn’t know who he was” — tạm dịch: “Có vẻ như một số người trong đoàn không biết ông là ai.” Bài báo cũng cho biết Thái tử đón nhận tình huống này với thái độ khá thoải mái. Chưa có bằng chứng cho thấy đây là hành động cố tình xúc phạm. Nguồn: Hola!, dẫn Billed-Bladet.
Tôi không cho rằng một sơ suất như vậy đủ để đánh giá toàn bộ chuyến thăm hay quan hệ giữa hai nước. Nhưng cũng không nên vì thế mà xem nhẹ sự việc.
Trong ngoại giao, những chi tiết nhỏ thường phản ánh sự chuẩn bị của cả một đoàn. Từ trang phục, tư thế đứng ngồi đến thứ tự chào hỏi và bắt tay đều có những quy ước nhất định. Chẳng hạn, với áo vest hai cúc, thông lệ phổ biến là cài cúc trên khi đứng và mở cúc khi ngồi. Đó không phải quy định bắt buộc trong mọi hoàn cảnh, nhưng cho thấy ngay cả trang phục cũng có những phép tắc riêng trong các sự kiện trang trọng.
Ở Việt Nam, quan niệm truyền thống thường coi người lớn tuổi hoặc người có vị thế cao hơn là người chủ động chìa tay bắt trước. Ngày nay, cách ứng xử đã linh hoạt hơn, nhưng thói quen văn hóa vẫn có thể ảnh hưởng đến phản xạ của mỗi người. Trong ngoại giao quốc tế, vì vậy, không thể chỉ dựa vào thói quen của mình. Việc tìm hiểu nghi thức nước chủ nhà và hướng dẫn các thành viên trước chuyến đi là trách nhiệm của bộ phận lễ tân, ngoại giao.
Không ai đòi hỏi một phái đoàn phải hoàn hảo trong mọi cử chỉ. Nhưng với chuyến thăm cấp nhà nước và quốc yến do nhà vua chủ trì, sự chuẩn bị chu đáo là điều tối thiểu. Một cái bắt tay bị bỏ sót có thể chỉ là sơ suất, không phải sự xúc phạm có chủ ý. Dẫu vậy, hình ảnh đã xuất hiện trên truyền thông và lan truyền qua mạng xã hội thì vẫn có thể để lại ấn tượng không đẹp, không chỉ tại Đan Mạch mà còn với công chúng quốc tế.
Ngoại giao không chỉ nằm trong những văn kiện được ký kết hay những bài phát biểu trang trọng. Đôi khi, một cử chỉ nhỏ cũng nói lên nhiều điều. Điều cần thiết ở đây không phải là thổi phồng sự việc hay quy kết động cơ, mà là nhìn nhận nghiêm túc để rút kinh nghiệm. Bởi tôn trọng nước chủ nhà không chỉ thể hiện qua lời nói, mà còn qua những phép lịch sự tưởng như đơn giản nhất.
