ngày 373,
Dân chủ không thuộc về phe nào. Đức tin cũng không phải tấm khiên che cho quyền lực vô đạo đức.
Có lần người trong nhà thờ tôi sinh hoạt nhận ra tôi rồi nói, “chú Ánh chống Trump đây hả?”
Có người nhẹ nhàng hơn: “Sao em nói về ông Trump ghê vậy? Ổng làm tốt cho nước Mỹ mà.”
Có người còn nói thẳng, “Người Công giáo mà không bầu cho Trump à?”.
Nghe như thể Tin Mừng có thêm một điều răn mới, phải bỏ phiếu đúng phe. Và trong mắt họ, tôi như kẻ lạc đạo.
Bởi thế, tôi được nâng đỡ từ những tiếng nói trong Giáo hội dám đặt lương tâm lên trước quyền lực.
Mới đây, sau chuyến thăm Vatican ba vị Hồng y có ảnh hưởng hàng đầu của Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ là: Blase Cupich, Robert McElroy và Joseph Tobin đã đưa ra một tuyên bố, cảnh báo về hướng đi đạo đức của chính trị Mỹ.
Không cần nhắc tên Trump. Họ chỉ nói về một nền chính trị bị dẫn dắt bởi quyền lực, oán giận và lợi ích hẹp hòi. Những thứ đang kéo đất nước rời xa phẩm giá con người và sự kiềm chế đạo đức.
Thông điệp ấy không mới. Nó đến từ học thuyết xã hội Công giáo: Phẩm giá con người là cao cả, ưu tiên cho người yếu thế, và sử dụng sức mạnh chỉ như biện pháp cuối cùng.
Vậy mà với nhiều tín hữu người Việt, “đức tin” lại gắn liền với lá phiếu cho một cá nhân xa rời những giá trị đó.
Đa số người đưa Trump trở lại Nhà Trắng lần thứ hai là Kitô hữu, và đến giờ vẫn là lực lượng trung thành nhất.
Những người nói nhiều về cầu nguyện, yêu thương, tha thứ, khi bước vào chính trị lại sẵn sàng bảo vệ một kiểu lãnh đạo xây dựng trên giận dữ, sỉ nhục và loại trừ.
Khi ấy, đức tin không còn là la bàn đạo đức. Nó trở thành huy hiệu phe phái. Đeo để nhận diện nhau, không phải để sửa mình.
Ai đứng dưới cờ thì được bao dung. Ai đứng ngoài thì đáng nghi. Nhân phẩm có điều kiện. Tha thứ thành đặc quyền. Công lý thành vũ khí.
Dân chủ cũng chịu chung số phận. Nó không còn là kỷ luật buộc quyền lực phải bị kiểm soát, mà thành khẩu hiệu dùng khi tiện.
Phe mình nắm quyền thì đòi mạnh tay. Phe khác lên thì kêu gào pháp quyền và hiến pháp. Dân chủ bị dùng như áo mưa. Trời nắng thì cởi, trời mưa mới mặc.
Tôi không bàn Trump có đạo đức hay không. Câu hỏi thật sự là: Người có đức tin có còn đòi hỏi đạo đức từ người mình ủng hộ, hay chỉ đòi hỏi chiến thắng?
Đức tin thật luôn bất tiện. Nó buộc ta yêu cả người mình không thích. Buộc ta nói “không” với bất công, kể cả khi bất công đó mang màu cờ của phe mình.
Dân chủ cũng bất tiện như vậy, nó buộc ta giới hạn quyền lực của người mình tin.
Ông Trump không cần người ủng hộ yêu dân chủ. Trump cũng không phải là người thực hành đức tin. Ông ta chỉ cần sự trung thành.
Và khi một cộng đoàn đức tin chọn trung thành với một con người hơn là với phẩm giá con người, câu hỏi đạo đức đã có câu trả lời.
Dân chủ không thuộc về phe nào. Đức tin cũng vậy.
Khi đức tin và dân chủ bị biến thành công cụ cho quyền lực, cả hai đều mất linh hồn. Không phải vì quyền lực quá mạnh, mà vì người tin đã đổi lòng trung thành từ chân lý sang phe phái.
Rứa hỷ,
