Ngày 24/10/2026, lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un đi qua cầu Tân Áp Lục, khánh thành ngày 15/10, sang thăm thành phố Đan Đông, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Chuyến đi không được công bố rộng rãi trước đó mang ý nghĩa biểu tượng, thể hiện nỗ lực củng cố quan hệ giữa hai nước. Ngày 07/09, cây cầu đường bộ nối Bắc Triều Tiên với Nga cũng được khánh thành. Hai sự kiện diễn ra trong hơn một tháng cho thấy Bình Nhưỡng muốn tăng cường hợp tác kinh tế, chiến lược với hai nước láng giềng.
Chuyến thăm của ông Kim Jong Un diễn ra ngay trước dịp kỷ niệm 76 năm Trung Quốc tham chiến trong Chiến tranh Triều Tiên năm 1950, sự kiện thường được hai nước kỷ niệm ngày 25/10. Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã từng khẳng định cầu Tân Áp Lục (New Yalu River Bridge), nối thành phố Sinuiju của Bắc Triều Tiên và thành phố Đan Đông của Trung Quốc, là biểu tượng của tình hữu nghị song phương, đồng thời nhấn mạnh quan hệ hai nước đang “bước vào giai đoạn mới”. Cây cầu mới sẽ thay thế vai trò của cầu Hữu nghị Trung – Triều, vốn kết hợp đường sắt và đường bộ có mặt cầu hẹp, nằm ở hạ lưu sông Áp Lục.
Cây cầu gồm 4 làn đường, dài 3.026 mét, được Trung Quốc hoàn thành ngay năm 2014. Tại sao phải chờ thêm 12 năm nữa Bắc Triều Tiên mới khánh thành ?
Theo những bài báo, được trang Courrier international tổng hợp ngày 15/10, cầu Tân Áp Lục phản ánh những thăng trầm trong quan hệ giữa Bắc Triều Tiên và Trung Quốc trong suốt hơn một thập niên. Lễ khánh thành ngày 15/10 không được truyền thông hai nước đưa tin rầm rộ. Theo New York Times, Tân Hoa Xã chủ yếu mô tả kỹ thuật của công trình, gồm “bốn làn xe, mặt cầu rộng 28,5 mét và là cầu dây văng đôi trụ kép”, “luồng dẫn tàu được thiết kế cho trọng tải 3.000 tấn”.
Đọc thêmKhánh thành cầu mới nối Bắc Triều Tiên với Trung Quốc
Đáng chú ý, Tân Hoa Xã cho biết “cây cầu được khởi công tháng 12/2010 và hoàn thành tháng 10/2014” nhưng đến tháng 10/2026 mới được chính thức khánh thành. Vì sao công trình lại bị trì hoãn suốt 12 năm ? Trong khi Trung Quốc tài trợ toàn bộ chi phí, ước tính khoảng 329 triệu đô la, “Bình Nhưỡng đã mất thời gian để xây dựng các đường dẫn, trạm hải quan và cơ sở hạ tầng cần thiết” để đưa cây cầu vào hoạt động.
Theo trang NK News chuyên về Bắc Triều Tiên, Bình Nhưỡng “bỏ dở xây dựng các tuyến đường dẫn và cơ sở hải quan, do quan hệ với Trung Quốc nguội lạnh sau khi Bắc Kinh ủng hộ các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc đối với chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Bình Nhưỡng”. Cheong Seong Chang, trợ lý giám đốc Viện Sejong tại Seoul, nhận định “giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên luôn tìm cách tránh phụ thuộc quá mức về kinh tế vào Trung Quốc, bởi điều đó có thể làm suy giảm quyền tự chủ chính trị của Bình Nhưỡng” trong bối cảnh “các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Bắc Triều Tiên lại bị Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đưa vào danh sách đen, khiến thâm hụt thương mại song phương tăng mạnh”.
Do đó, cây cầu bắc qua sông Áp Lục bị bỏ hoang nhiều năm và phản ánh những căng thẳng âm ỉ trong quan hệ giữa hai nước. Ngoài ra, Bắc Triều Tiên đóng cửa hoàn toàn biên giới trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Các chuyến tàu nối với Trung Quốc cũng chỉ được nối lại vào tháng 03/2026, sau 6 năm gián đoạn.
Tại sao cây cầu Tân Áp Lục được khánh thành vào thời điểm này ?
Theo NK News, “công việc phía Bắc Triều Tiên được đẩy mạnh trong năm 2026, khi quan hệ song phương cải thiện, đặc biệt sau chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập Cận Bình vào tháng 6”. Đây là chuyến thăm đầu tiên, kể từ năm 2019, được nhiều nhà quan sát đánh giá là cách để Trung Quốc tái cân bằng quan hệ với Bắc Triều Tiên, ngày càng xích lại gần Nga để đa dạng hóa đối tác hỗ trợ.
Bài xã luận ngày 23/10 được đăng trên nhật báo Rodong Sinmum, cơ quan ngôn luận của Ủy ban Trung ương đảng Lao Động Triều Tiên, nhấn mạnh “cây cầu biên giới sừng sững trên dòng sông Áp Lục, uốn lượn qua lãnh thổ hai nước, là biểu tượng cho sức sống bền bỉ và sự phát triển không ngừng của tình hữu nghị Trung Quốc-Triều Tiên”.
Đọc thêmHàng chục nghìn lính Bắc Triều Tiên có giúp được Nga bù quân ?
Đáng chú ý, chỉ một tháng trước đó, Bắc Triều Tiên và Nga cũng đưa vào sử dụng cây cầu đường bộ đầu tiên bắc qua sông Tumen, bổ sung cho tuyến đường sắt duy nhất giao thương với Nga. Peter Ward, nhà nghiên cứu tại Viện Sejong, nhận định trên Financial Times ngày 25/10 rằng hai cửa khẩu “có thể có tác động kinh tế”, đồng thời phản ánh “tầm quan trọng ngày càng gia tăng” của quan hệ giữa Bắc Triều Tiên với Trung Quốc và Nga. Matxcơva trở thành đồng minh lớn của Bình Nhưỡng. Nga cung cấp tiền mặt, nhiên liệu và các khoản thanh toán bằng hiện vật để đối lấy binh sĩ và đạn dược Bắc Triều Tiên phục vụ cho chiến tranh Ukraina.
Thông qua hai cây cầu biên giới, Bình Nhưỡng tìm cách củng cố quan hệ với cả hai đối tác chủ chốt, được Cheong Seong Chang, trợ lý giám đốc Viện Sejong tại Seoul, gọi là một “nghịch lý” : “Bình Nhưỡng cần Bắc Kinh để phát triển kinh tế, nhưng vẫn muốn duy trì quyền tự chủ tối đa trong các quyết sách chính trị và chiến lược”.
Cầu Tân Áp Lục có ý nghĩa như thế nào với Trung Quốc ?
Nếu các cây cầu mới giúp Bắc Triều Tiên tăng cường quan hệ với Trung Quốc và Nga thì Bắc Kinh cũng có những lợi ích kinh tế và chiến lược riêng từ cầu Tân Áp Lục.
Về kinh tế, theo nhật báo Les Echos, năm 2025, kim ngạch thương mại chính thức Trung Quốc – Bắc Triều Tiên đạt 2,7 tỷ đô la, chiếm 98% tổng kim ngạch ngoại thương của Bình Nhưỡng. Bắc Triều Tiên nhập từ Trung Quốc lượng hàng hóa trung bình gấp 4 lần xuất khẩu. Trong quý I/2026, nhập khẩu tăng 12,7% so với cùng kỳ, đạt 1,18 tỷ đô la, trong khi xuất khẩu tăng 54%, lên khoảng 320 triệu đô la, theo Viện Nghiên cứu Hyundai (HRI).
Đọc thêmHàn Quốc đề xuất « đóng băng » chương trình hạt nhân Bắc Triều Tiên, nới lỏng trừng phạt
Bình Nhưỡng phụ thuộc vào Bắc Kinh về thực phẩm, vật liệu xây dựng, thuốc men, phân bón. Đổi lại Bắc Triều Triều Tiên xuất sang Trung Quốc vonfram, hóa chất, tóc giả, lông mi giả, râu giả làm từ tóc tự nhiên. Những sản phẩm này không thuộc diện trừng phạt quốc tế nên được các doanh nghiệp Trung Quốc đặt hàng tại các cơ sở sử dụng lao động giá rẻ ở Bắc Triều Tiên, rồi phân phối ra thị trường toàn cầu.
Về chiến lược, quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Kim Jong Un và Vladimir Putin, đặc biệt sau hiệp ước phòng thủ chung năm 2024, đã giúp Bình Nhưỡng đa dạng hóa nguồn hỗ trợ và giảm bớt phụ thuộc vào Bắc Kinh. Hợp tác với Nga cũng góp phần thúc đẩy hoạt động xây dựng tại Bình Nhưỡng và sự phát triển của nền kinh tế tiêu dùng non trẻ. Tuy nhiên, theo chuyên gia Cheong Seong-Chang, Matxcơva khó có thể thay thế Bắc Kinh trong việc cung cấp lâu dài hàng tiêu dùng, nguyên liệu và thiết bị công nghiệp.
Cầu Tân Áp Lục nằm trong nỗ lực toàn diện của Trung Quốc để đưa Bắc Triều Tiên trở lại quỹ đạo. Theo Financial Times, trả lời truyền thông Nhà nước Trung Quốc, ông Lữ Siêu (Lyu Chao), trưởng khoa Viện Nghiên cứu Mỹ và Đông Á tại Đại học Liêu Ninh, cho rằng cây cầu sẽ hỗ trợ kế hoạch “20×10” của Bắc Triều Tiên nhằm xây dựng các nhà máy hiện đại tại 20 thành phố mỗi năm trong 10 năm tới. Điều này ngụ ý rằng Trung Quốc có thể cung cấp nguyên liệu thô và máy móc cho Bình Nhưỡng.
Thắt chặt quan hệ hợp tác với Nga và Trung Quốc, phải chăng Bắc Triều Tiên đang khép cánh cửa đàm phán với Hàn Quốc và Mỹ ?
Giới chuyên gia lo ngại quan hệ ngày càng chặt chẽ giữa Bình Nhưỡng với Bắc Kinh và Matxcơva sẽ làm giảm động lực đàm phán của Bắc Triều Tiên với Mỹ và Hàn Quốc. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao mới, làm dấy lên suy đoán về khả năng gặp ông Kim Jong Un bên lề Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tháng 11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc.
Đọc thêmTổng thống Mỹ tuyên bố sẽ gặp lãnh đạo Bắc Triều Tiên trước cuối năm
Tuy nhiên, Bình Nhưỡng đã làm giảm triển vọng này, đồng thời yêu cầu Washington từ bỏ điều kiện tiên quyết buộc Bắc Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân. Quan hệ liên Triều cũng tiếp tục đóng băng, bất chấp những đề nghị từ tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung.
Đọc thêmBắc Triều Tiên điều động các đơn vị mới vào “vị trí khai hỏa” ở biên giới với Hàn Quốc
