Chào mừng quý vị độc giả của Vietnamweek đến với bản tin thời sự Hoa Kỳ hôm nay, ngày 25 tháng 6, 2026.
Chính trường Mỹ đang trải qua những ngày vô cùng căng thẳng với những rạn nứt sâu sắc ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa, cùng hàng loạt quyết định đảo chiều gây tranh cãi từ Bộ Quốc phòng cho đến các phán quyết của tòa án liên bang. Sau đây là nội dung chi tiết:
1. Thượng nghị sĩ Bill Cassidy công khai “cãi tay đôi” với Donald Trump tại Thượng viện.
Một sự kiện hy hữu và chưa từng có tiền lệ trong suốt một thập kỷ qua đã xảy ra ngay tại bữa trưa của các Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa do ông Rick Scott tổ chức. Không khí bữa ăn được mô tả là vô cùng nặng nề khi Tổng thống Donald Trump bước vào phòng với sự bực bội, thẳng thừng điểm mặt những người đã bỏ phiếu trái ý ông.
Cụ thể, trước đó bốn Thượng nghị sĩ Cộng hòa đã cùng phe Dân chủ thông qua nghị quyết về quyền chiến tranh nhằm buộc chính quyền thu hẹp can dự quân sự tại Iran. Cuộc đấu khẩu nảy lửa đã bùng lên bằng đúng âm lượng giữa ông Trump và Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (bang Louisiana). Ông Cassidy đã chất vấn thẳng thắn rằng chính quyền chưa giải thích rõ ràng cho người dân và Thượng viện về mục tiêu chiến dịch Iran, vốn bị kéo dài từ 4 tuần thành 4 tháng mà chưa đạt kết quả. Đáp lại, ông Trump đã dùng những lời lẽ hạ thấp và nhắc lại thất bại trong bầu cử sơ bộ để sỉ nhục Cassidy. Sau cuộc gặp, ông Cassidy nhận xét thỏa ước của ông Trump với Iran là “rất tệ” và sẽ được lịch sử ghi nhận như một “sai lầm ngoại giao lớn của nước Mỹ” khiến Iran mạnh lên còn đồng minh yếu đi. Bên cạnh Cassidy, Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski (bang Alaska) cũng bị ông Trump công kích trực diện.
2. Vì sao Dự luật SAVE trở thành “canh bạc chính trị” của Trump?
Tổng thống Donald Trump đang sử dụng quyền ký ban hành luật của mình như một “con tin” để gây áp lực lên Quốc hội. Chỉ một giờ trước khi diễn ra lễ ký kết đạo luật nhà ở lưỡng đảng — vốn được các lãnh đạo Cộng hòa chuẩn bị kỹ lưỡng như một chiến thắng lớn về giá sinh hoạt trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ — ông Trump bất ngờ hoãn ký. Ông tuyên bố đạo luật nhà ở chỉ là thứ yếu, và ưu tiên sinh tử hiện tại phải là đạo luật Save America Act (Dự luật SAVE) — một dự luật yêu cầu quy định xác minh quốc tịch và danh tính cử tri cực kỳ nghiêm ngặt.
Ông Trump tin rằng nếu không siết chặt luật bầu cử, Đảng Cộng hòa sẽ tiếp tục thất thế và ông có thể là tổng thống Cộng hòa cuối cùng. Tuy nhiên, các chiến lược gia Cộng hòa lại lo ngại việc này sẽ phản tác dụng, bởi con đường giữ thế đa số phải nằm ở những vấn đề dân sinh như túi tiền, giá nhà và an ninh. Hơn nữa, việc ông đòi phá bỏ quy tắc Filibuster (thủ tục đòi 60 phiếu tại Thượng viện) để thông qua dự luật này hiện vẫn chưa có đủ sự hậu thuẫn trong nội bộ đảng.
3. Tòa liên bang bác bỏ sắc lệnh bầu cử của Tổng thống
Song song với thế bế tắc tại Quốc hội, nỗ lực dùng sắc lệnh hành pháp để áp đặt luật bầu cử của ông Trump vừa bị giáng một đòn mạnh. Một thẩm phán liên bang tại Boston đã ra lệnh ngăn chặn vĩnh viễn phần lớn sắc lệnh bầu cử đầu tiên của Tổng thống, bao gồm điều khoản bắt buộc cử cử tri xuất trình giấy tờ chứng minh quốc tịch khi ghi danh.
Tòa án phán quyết rằng chính quyền Trump đã vượt quá thẩm quyền vì Hiến pháp trao quyền lập luật bầu cử cho các tiểu bang và Quốc hội, chứ không phải Tổng thống. Áp dụng thực tế, các nghiên cứu cho thấy yêu cầu cứng nhắc này có thể tước đi quyền bầu cử của khoảng 21.3 triệu công dân Mỹ hợp pháp (đặc biệt là phụ nữ đã kết hôn và đổi họ, người nghèo, người già) do khó khăn hoặc tốn kém trong việc tiếp cận các giấy tờ gốc như hộ chiếu hay khai sinh.
4. Ngũ Giác Đài quay lại chính sách chích ngừa cúm bắt buộc sau ổ dịch Lackland
Sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố chuyển chính sách chích ngừa cúm từ “bắt buộc” sang “tự nguyện” vào cuối tháng 4 nhằm tôn trọng quyền tự chủ y tế, hậu quả đã xuất hiện ngay lập tức. Tại căn cứ không quân Lackland (Texas), nơi các tân binh sinh hoạt tập trung đông đúc, tỷ lệ tiêm chủng tự nguyện đã giảm xuống chỉ còn 40%.
Hệ quả là một ổ dịch đã bùng phát với 275 ca nhiễm cúm được xác nhận. Để bảo đảm khả năng sẵn sàng tác chiến và kỷ luật y tế quân đội, Ngũ Giác Đài buộc phải quay trở lại chính sách bắt buộc tiêm chủng đối với tân binh, cũng như mở rộng yêu cầu đối với nhân viên y tế và binh sĩ điều động ra nước ngoài.
5. Tranh cãi quanh việc tân trang Hồ Phản Chiếu Lincoln
Dự án đầy tham vọng của Tổng thống Trump nhằm tân trang Hồ Phản Chiếu Lincoln (Lincoln Memorial Reflecting Pool) bằng cách sơn đáy màu xanh “American Flag Blue” với chi phí 16 triệu đô la đang biến thành một sự hỗn độn. Chỉ ít ngày sau khi bơm nước lại vào đầu tháng 6, nước hồ đã chuyển sang màu xanh lục đục do tảo bùng phát, kèm theo các mảng sơn đáy bị bong tróc nổi lề bềnh.
Thay vì nhìn nhận dưới góc độ kỹ thuật, ông Trump lên tiếng cáo buộc có “âm mưu phá hoại”, khẳng định có kẻ lén dùng dao rạch bể và đổ hóa chất. Tuy nhiên, các tài liệu nội bộ và các đoạn video do Bộ Nội vụ hay Cảnh sát cung cấp vẫn chưa cho thấy bằng chứng rõ ràng về một cuộc phá hoại quy mô lớn như lời cáo buộc. Phe Dân chủ tại Quốc hội hiện đã vào cuộc yêu cầu điều tra tính minh bạch của hợp đồng thầu dự án này, trong khi ông Trump liên tục đưa ra các thông tin sai lệch và phóng đại về chi phí sửa hồ dưới các thời tiền nhiệm (Obama, Biden) để bào chữa.
Bản tin thời sự Hoa Kỳ của Vietnamweek xin được khép lại tại đây. Cảm ơn sự quan tâm theo dõi của quý vị thính giả!
