Một đơn kiện mới do nhóm giám sát pháp quyền (watchdog group) đệ trình gần đây cáo buộc Thẩm phán liên bang Aileen Cannon — người do Donald Trump bổ nhiệm — đã cố ý trì hoãn hoặc “chôn vùi sự thật” trong báo cáo cuối cùng của Jack Smith, người từng điều tra các cáo buộc liên quan tới Trump, trong đó có việc xử lý tài liệu mật và các cáo buộc lật ngược bầu cử. (American Oversight)
Đơn kiện được đệ trình gần đây tại bang Florida lập luận rằng việc giữ kín và trì hoãn công bố phần thứ hai của báo cáo cuối cùng — đặc biệt liên quan đến cuộc điều tra về tài liệu mật — đã kéo dài quá lâu và vi phạm nguyên tắc minh bạch đối với các hồ sơ pháp lý của quốc gia. (American Oversight)
Bối cảnh pháp lý
- Jack Smith đã hoàn thành báo cáo cuối cùng về vụ điều tra tài liệu mật và một số mối lo ngại khác liên quan tới Trump trước khi rời nhiệm sở vào đầu năm 2025. Báo cáo này gồm các phần chi tiết và đánh giá hữu ích cho công chúng và Quốc hội. (Wikipedia)
- Trong khi phần 1 của báo cáo đã được công bố công khai, phần 2 vẫn bị giữ kín, phần lớn vì Thẩm phán Cannon đã ra lệnh không công bố tập báo cáo này với lý do cần bảo vệ quyền xét xử công bằng trong trường hợp các cuộc điều tra có thể được phục hồi trong tương lai. (Wikipedia)
- Khi báo cáo bị giữ kín kéo dài, một tòa phúc thẩm liên bang đã yêu cầu Cannon xử lý nhanh yêu cầu can thiệp và đưa ra quyết định trong thời hạn nhất định. Nhóm giám sát cho rằng thời gian trì hoãn quá dài đang hạn chế quyền truy cập thông tin của người dân Mỹ. (American Oversight)
Quan điểm của nhóm giám sát
Bản kiến nghị từ nhóm watchdog tố cáo rằng việc kéo dài giữ kín báo cáo là một chiến thuật nhằm:
- che giấu thông tin công chúng có quyền biết,
- kéo dài thời gian để làm xói mòn giá trị tài liệu pháp lý,
- và tạo cơ hội pháp lý cho phía Trump tiếp tục tranh luận. (American Oversight)
Chioma Chukwu, Giám đốc điều hành của một nhóm như American Oversight, đã chỉ trích rằng việc trì hoãn này “cho Trump một lộ trình để chôn vùi báo cáo thông qua các thủ tục trì hoãn và trò chơi pháp lý”, đồng thời nhấn mạnh rằng người dân có quyền tiếp cận thông tin này vì nó liên quan tới các cáo buộc hình sự từng được điều tra. (American Oversight)
Ý nghĩa và hệ quả
✔ Minh bạch pháp lý: Báo cáo của cố vấn đặc biệt Jack Smith chứa các đánh giá pháp lý quan trọng về việc Trump xử lý tài liệu mật. Việc chậm công bố có thể làm xói mòn niềm tin của công chúng vào tính minh bạch của hệ thống tư pháp. (Wikipedia)
✔ Phân quyền: Tranh chấp này đặt ra câu hỏi lớn về quyền lực của tòa án liên bang trong việc giới hạn tiếp cận thông tin lịch sử trong các cuộc điều tra chính trị nhạy cảm. (American Oversight)
✔ Tiền lệ pháp lý: Quyết định của Cannon và các tòa phúc thẩm tiếp theo sẽ tạo ra tiền lệ về việc liệu một cá nhân (trong trường hợp này là tổng thống) có thể giữ kín các tài liệu điều tra quan trọng liên quan tới hành vi của chính mình bằng cách sử dụng quyền hạn của tòa án. (American Oversight)
Tóm tắt
Vụ kiện mới cáo buộc Thẩm phán Cannon đã phủ nhận quyền tiếp cận thông tin của công chúng và trì hoãn công bố Báo cáo cuối cùng của Jack Smith, tạo ra tranh luận sâu sắc về minh bạch, quyền lực tư pháp và trách nhiệm giải trình trong các cuộc điều tra quan trọng liên quan tổng thống. Quyết định này không chỉ là chuyện nội bộ tòa án, mà còn có ảnh hưởng lớn tới cách Mỹ đối xử với thông tin nhạy cảm liên quan tới công chức cao cấp và các cuộc điều tra hình sự trong tương lai.
