Vietnamweek
Trong hai vụ Renée Good và Alex Pretti ở Minneapolis, một điều đau lòng và khiến công chúng phẫn nộ nhất không phải chỉ là mất mát tính mạng của hai thường dân, mà là cách mà ngay từ đầu, họ bị dán nhãn “khủng bố” trước khi có bất kỳ kết luận điều tra độc lập nào. Những ngôn từ đó — “domestic terrorist”, “would-be assassin” — đều được lặp lại bởi các quan chức cấp cao của chính quyền, tạo ra một bức tranh xuyên tạc ngay ban đầu thay vì tôn trọng sự thật và công lý.
Renée Good, một công dân Mỹ, mẹ của ba con, đã bị bắn chết bởi một đặc vụ U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) trong bối cảnh một chiến dịch thi hành nhập cư — và ngay lập tức, giới chức gọi bà là “khủng bố” dù không có bằng chứng rõ ràng. Khi video và nhân chứng đối lập với tuyên bố đó, dư luận đặt câu hỏi: tại sao chính quyền vội vàng định hình câu chuyện theo hướng biện minh trước khi kiểm chứng sự kiện?
Vụ Alex Pretti, một y tá ICU 37 tuổi đang tham gia biểu tình ôn hòa, lại càng rõ rệt hơn. Video lan truyền mạnh mẽ cho thấy Pretti không phải là mối đe dọa bạo lực, nhưng ban đầu vẫn bị mô tả như một “thủ phạm cực đoan” bởi các quan chức. Tới mức, ngay cả những bình luận viên cánh hữu và một số chính trị gia trong đảng Cộng hòa cũng phải phản đối cách dùng từ này, cảnh báo rằng việc gọi nạn nhân là “khủng bố” trước khi có kết luận sẽ làm xói mòn niềm tin vào hệ thống pháp lý và gây thêm căng thẳng xã hội.
Sự phản ứng dữ dội của dân chúng — đến mức một ứng cử viên thống đốc của đảng Cộng hòa cảm nhận được áp lực và phải rút lui khỏi chiến dịch tranh cử — cho thấy đây không chỉ là chuyện “tranh cãi chính trị” thông thường, mà là sự nổi giận lan rộng trên toàn xã hội. Điều đó phản ánh một thực tế: khi quyền lực sử dụng ngôn từ để bảo vệ vị thế thay vì tìm kiếm sự thật, thì dân chúng sẽ không im lặng.
Trong cả hai vụ, điểm sáng nhất là vai trò của báo chí công dân và truyền thông độc lập. Chính các video do người dân ghi lại, những dòng chữ chia sẻ trực tiếp từ hiện trường, đã buộc truyền thông dòng chính phải nhập cuộc, phân tích bằng chứng thay vì lặp lại các tuyên bố chính thống. Ở vụ thứ hai, bằng chứng trực quan rõ ràng đến mức những tờ báo thường ủng hộ chính quyền hoặc cánh hữu cũng không thể đứng ngoài hoặc tiếp tục truyền bá các mô tả sai lệch chỉ là “tự sát” hay “bạo lực”. Tin tức buộc họ phải đưa ra nhiều góc nhìn trung thực hơn.
Nhìn lại bối cảnh ở Việt Nam từ 2007, chúng tôi đã là những người tiên phong trong phong trào Dân báo, ghi lại và phát tán sự thật khi truyền thông chính thống không thể hoặc không muốn làm điều đó. Những người đi trước đã phải trả giá bằng hàng chục năm tù, trong đó có 14,5 năm tù và 5 năm quản chế mà tôi đã trải qua. Nhưng điều đáng giá là: tiếng nói của người dân không thể bị dập tắt. Phong trào báo chí công dân ngày càng phát triển, với nguồn lực lan tỏa mạnh mẽ hơn bao giờ hết — không chỉ ở Việt Nam, mà trên khắp thế giới, ngay cả khi bị đàn áp khốc liệt, sự thật vẫn tìm được đường đến với công chúng.
Trong một thời đại mà mọi công dân đều có thể trở thành người ghi nhận sự kiện, chia sẻ sự kiện và đòi hỏi tính minh bạch, quyền lực không còn độc quyền định hình câu chuyện. Và đó — hơn bất cứ điều gì — là lý do khiến cả xã hội phải suy ngẫm: khi sự thật và công lý bị thách thức, tiếng nói của người dân sẽ luôn tìm cách được lắng nghe.
————-
[1]: https://www.dailyjournal.com/article/389460-was-renee-good-a-domestic-terrorist?utm_source=chatgpt.com “Was Renee Good a ‘domestic terrorist?'”
[2]: https://en.wikipedia.org/wiki/Killing_of_Ren%C3%A9e_Good?utm_source=chatgpt.com “Killing of Renée Good”
[3]: https://www.theguardian.com/us-news/2026/jan/09/white-house-minneapolis-ice-killing?utm_source=chatgpt.com “Trump administration unleashes torrent of untruths after …”
[4]: https://nypost.com/2026/01/27/us-news/alex-prettis-sister-slams-disgusting-lies-about-brother/?utm_source=chatgpt.com “Alex Pretti’s sister slams ‘disgusting lies’ about brother after he was killed during Minn. anti-ICE protests: ‘When does this end?'”
[5]: https://www.houstonchronicle.com/politics/texas/article/ted-cruz-ice-shootings-minnesota-21317648.php?utm_source=chatgpt.com “Ted Cruz says Trump officials should tone down ‘terrorist’ rhetoric after ICE shootings”
[6]: https://abc7news.com/live-updates/minneapolis-shooting-live-updates-alex-pretti-intensifies-protests/18471099/?utm_source=chatgpt.com “Minneapolis shooting live updates: Trump says DHS Secretary Noem won’t step down”
