Hôm nay 29/05/2025 là lễ Thăng Thiên, chỉ có Le Figaro và Le Monde xuất bản, các báo khác đã ra số đúp hôm qua để nghỉ lễ. Le Figaro chạy tít trang nhất « Ukraina : Ngoại giao của Trump thất bại ». Mặc cho những lời kêu gọi ngưng bắn của tổng thống Mỹ, Nga gia tăng không kích và dấn lên trên các chiến tuyến, Putin từ chối họp thượng đỉnh với Zelensky.
Nga khủng bố hậu phương Ukraina, tăng áp lực nơi tiền tuyến
Le Figaro cho rằng Putin đã thách thức ông Trump khi tiến hành một trong những chiến dịch không tập dữ dội nhất kể từ đầu cuộc xâm lăng. Trong ba ngày từ 24 đến 26/05, cả ngàn drone và hỏa tiễn đã tấn công vào Ukraina. Ba đêm liên tiếp, còi báo động hú vang ở Kiev, Odessa, Dnipro, Kharkiv, Tcherkassy, Sumy…
Cụ thể, 921 drone tự sát loại Shahed và 78 hỏa tiễn đủ loại được bắn vào 30 thành phố Ukraina. Tại Kiev, các mảnh vỡ rơi xuống nhiều tòa nhà ngay trung tâm thủ đô. Ở Odessa, một vụ tấn công làm ba trẻ em thiệt mạng. Tại Pavlohrad ở miền đông, 30 vụ nổ liên tiếp xảy ra chỉ trong vòng chưa đầy 20 phút. Những vụ tấn công này nằm trong chiến lược của Kremlin : khủng bố thường dân đồng thời duy trì áp lực quân sự thường xuyên ngoài tiền tuyến.
Miệng nói hòa bình, nhưng Matxcơva oanh kích dồn dập để làm bão hòa năng lực phòng không của Ukraina. Song song đó, quân Nga tung ra trên 400 cuộc tấn công trên bộ chỉ trong hai tuần qua, tập trung vào Donbass, Kharkiv và Sumy. Trong khi đó từ một năm rưỡi qua không có hỏa tiễn nào được cung cấp cho các giàn phòng không SAMP/T như đã hứa, hỏa tiễn cho giàn Patriot được quy định chỉ dùng trong trường hợp nguy kịch. Tỉ lệ drone Nga bị bắn hạ từ 90 % giảm xuống còn 70 % vì nay chúng bay cao hơn, đến 3.000 mét, và một số có trang bị gây nhiễu.
Tại Donbass, quân Nga có vẻ lại tiến được sau nhiều tháng dậm chân tại chỗ. Ở miền bắc, 50.000 lính Nga đe dọa Sumy, mục đích là tạo ra vùng đệm trên lãnh thổ Ukraina. Trước những cuộc tấn công tàn bạo ở ngoài tiền tuyến lẫn hậu phương, tổng thống Zelensky hy vọng có thể buộc Putin phải chấp nhận ngưng bắn thông qua trừng phạt của phương Tây. Phía Matxcơva nói rằng đang chuẩn bị cho « bản ghi nhớ » cho hòa đàm, và theo tiết lộ của Reuters, đó là : Cấm mở rộng NATO sang phía đông, dỡ bỏ một phần cấm vận, trả lại tài sản Nga bị phong tỏa. Rõ ràng là Kremlin đưa ra những điều kiện không thể chấp nhận được để gây bế tắc.
Đức tài trợ cho Kiev chế tạo hỏa tiễn trong nước
Trong bối cảnh đó, có tin vui cho Kiev là Đức sẵn sàng tài trợ cho những hỏa tiễn « made in Ukraina ». Thủ tướng Friedrich Merz hôm qua xác nhận sẽ nâng Ukraina thành đồng minh ưu tiên của Đức, hứa hỗ trợ về chính trị và quân sự. Le Figaro ghi nhận lần đầu tiên tổng thống Volodymyr Zelensky là quốc khách trong chuyến thăm cấp Nhà nước, được cả thủ tướng Merz và tổng thống Frank-Walter Steinmeier tiếp đón. Chủ nhà nồng nhiệt cảm ơn tổng thống và nhân dân Ukraina về những nỗ lực phi thường trong ba năm rưỡi qua, và cùng nhìn nhận Vladimir Putin chính là vật cản cho hòa bình.
Đường ống Nord Stream 2 sẽ không bao giờ được hoạt động, và ngoại trưởng Johann Wadephul đang có mặt ở Washington để vận động trừng phạt Nga. Berlin hứa viện trợ 5 tỉ euro chủ yếu về quân sự, nhưng không đề cập đến hỏa tiễn Taurus có tầm bắn 500 kilomet. Hiện thời chính phủ Đức ưu tiên hỗ trợ sản xuất vũ khí tầm xa trên lãnh thổ Ukraina. Các hệ thống phòng không bổ sung, vác vai hay trên mặt đất, cùng với đạn dược sẽ được chuyển giao.
Tấn công tin học : Matxcơva chưa hề hưu chiến
Nhưng không chỉ tấn công ngoài mặt trận, Le Figaro cho biết chiến tranh mạng của Nga chưa hề biết đến hưu chiến. Bên cạnh hoạt động gián điệp như thường lệ và phá hoại cơ sở hạ tầng quân sự, nay các mục tiêu hoàn toàn dân sự của Ukraina cũng nằm trong tầm ngắm, các phần mềm độc hại được tung ra hàng loạt.
Trong cuộc chiến tranh bóng tối này, ê-kíp can thiệp nhanh của Ukraina năm ngoái đã xử lý 4.315 vụ, tăng 69,8 % so với năm trước, từ xâm nhập, gài bẫy đến phát tán mã độc…Việc bảo vệ của Ukraina vẫn hiệu quả nhờ Hoa Kỳ hỗ trợ từ đầu cuộc xâm lăng, có sự tham gia của các tập đoàn công nghệ. Năm 2025, Microsoft hứa trợ giúp tương đương 100 triệu đô la, Eset, Cisco Talos, Amazon cũng nằm trong số những nhà tài trợ. Tuy nhiên tương lai còn mù mờ vì chính quyền Trump đe dọa giảm trợ giúp.
Trong khi đó Matxcơva gia tăng xâm nhập nhằm gây rối trong nội bộ, nhào nặn công luận, làm giảm lòng tin vào các định chế nhà nước. Các hoạt động bóp méo thông tin là mối quan tâm lớn nhất của Ukraina. Để xóa dấu vết và gia tăng số lượt tấn công, Matxcơva dựa vào các tin tặc thân Nga, các mạng lưới tội phạm và cả nước ngoài. Đầu năm 2024, một số lớn vụ xâm nhập là do một nhóm liên quan đến Trung Quốc tiến hành, tuy nhiên không thấy sự can dự của Iran hay Bắc Triều Tiên.
Chiến tranh mạng không tha lãnh vực dân sự
Vào mùa xuân, hệ thống đăng ký vé của công ty đường sắt Ukrzaliznytsia bị tin tặc làm tê liệt trong nhiều ngày : Nga muốn gây rối loạn giao thông để tạo tác động lên cư dân. Với mục đích tương tự, dữ liệu của bộ tư pháp bị tấn công, gây hậu quả đáng kể cho việc nhập xuất cảnh, hải quan thậm chí tổ chức lễ cưới. Các vụ tin tặc chiếm đoạt hệ thống vi tính của các đơn vị tư nhân tăng lên ở mức kỷ lục.
Tuần trước các cơ quan an ninh mạng phương Tây đã cảnh báo về một chiến dịch quy mô do đơn vị 26165 của tình báo quân đội Nga GRU điều phối để chống lại những tổ chức có liên quan đến việc chuyển giao thiết bị cho Ukraina. Tin tặc còn cố gắng thu thập tin tình báo, giả danh lực lượng can thiệp của chính phủ với nhiều mánh khóe, ứng dụng mã hóa Signal đặc biệt được nhắm đến.
Nga đa dạng hóa chiến thuật và cả phương pháp : trí thông minh nhân tạo được huy động để tạo ra vô số tin giả và phổ biến trên các mạng xã hội. Trước tình hình đó, Kiev phải tăng cường an ninh mạng, mở rộng giám sát thêm 13 tổ chức, 38.000 máy chủ của ngành năng lượng, quốc phòng và hành chánh được bảo vệ kể cả các trung tâm dữ liệu. Nhưng châu Âu tuy cũng tham gia bảo vệ an ninh mạng cho Ukraina, không thể nào bù đắp được nếu Mỹ rút lui. Và trong tình trạng mù mờ này, Nga càng tha hồ đánh phá.
Ukraina tìm kiếm 70.000 quân nhân mất tích
Trên lãnh vực xã hội, Le Figaro nói về công cuộc tìm kiếm 70.000 quân nhân Ukraina mất tích kể từ đầu cuộc xâm lăng. Từ rất sớm, Kiev đã tiến hành việc tìm xác những người lính ngã xuống vì Tổ quốc, một công việc hoàn toàn không dễ dàng trong một đất nước đang chiến tranh. Từ 2022 đến nay, đã có 10.500 trường hợp được nhận diện.
Hiện nay các phòng thí nghiệm Ukraina đang lưu giữ ADN của 20.000 binh sĩ mất tích và 120.000 thân nhân, khả năng phân tích đã được tăng lên 10 lần, đạt 1.000 mẫu mỗi tháng. Đội ngũ những tình nguyện viên đã cố gắng thu thập trên chiến địa những mẩu thi thể, quần áo, vật dụng… bất chấp nguy hiểm, không chỉ bom đạn mà còn bị quân Nga ngăn trở.
Donald Trump : Từ « hòa bình trong 24 giờ » đến phủi tay thoái thác
Trong bài xã luận, Le Figaro nhận định với Vladimir Putin, Donald Trump có vẻ như đi từ thất vọng này đến thất vọng khác. « Vua đàm phán » tính rằng chỉ cần một cú điện thoại là đủ để hòa giải với ông chủ điện Kremlin : hòa bình cho Ukraina đương nhiên sẽ đến. Khi nhận ra rằng hồ sơ này phức tạp hơn nhiều, ông chủ Nhà Trắng vội vàng nhượng bộ tất cả những gì có thể : Ukraina sẽ không thu hồi được những vùng đất đã bị chiếm và mãi đứng ngoài cửa NATO. Do Nga đòi thay đổi chế độ ở Kiev, Volodymyr Zelensky bị gọi là « nhà độc tài » và công khai sỉ nhục tại Phòng Bầu dục.
Nhưng vẫn chưa thể đủ với Sa hoàng. Điều duy nhất được yêu cầu, là ngưng bắn 30 ngày để khởi đầu thương lượng, được trả lời bằng một loạt hỏa tiễn và drone chưa từng thấy. Trump làm ra vẻ tức giận nhưng không biến các đe dọa trừng phạt thành hành động, cũng không từ bỏ mục tiêu hòa hoãn với Matxcơva. Chỉ tạo ra toàn những ảo ảnh, « shérif » của Washington nay muốn cuốn gói, để các bên tự xoay sở với nhau. Đó cũng chính là điều mà nhà độc tài Matxcơva mong muốn : giảm các cam kết của Mỹ tại châu Âu, bỏ rơi châu lục này với những khiếm khuyết về an ninh và cô lập Ukraina, biến nước này thành con mồi của Nga.
Người ta tự hỏi, chính khách thiếu kinh nghiệm ở Nhà Trắng bị con cáo già ở Kremlin lòe, hay có sự đồng lõa bắt tay sau lưng châu Âu mà cả hai cùng ghét. Zelensky lo ngại nên sẵn sàng tham gia một thượng đỉnh với Trump và Putin bất chấp rủi ro. Điều mà tổng thống Hoa Kỳ dường như không nhìn thấy, là sự khinh khi của Nga đối với nước Mỹ và bản thân ông. Từ Matxcơva đến Bắc Kinh, Trump bị coi là người đẩy nhanh quá trình suy tàn của Mỹ, tạo ra nghịch lý là được chấp nhận bởi những người hoàn toàn không muốn điều gì tốt cho ông.
Indonesia sẽ tham gia diễn binh nhân Quốc khánh Pháp
Về chuyến công du Đông Nam Á của tổng thống Pháp, Le Monde chú ý đến việc ông Emmanuel Macron muốn vận động cho hội nghị quốc tế về Palestine. Lên cầm quyền từ tháng 10/2024, tổng thống Indonesia Subianto không vui khi Pháp không gởi đại điện cao cấp đến dự lễ nhậm chức của ông. Nhưng hôm qua, chân dung tổng thống Pháp và phu nhân vẫn xuất hiện liên tục trên những màn hình lớn dọc theo các đường phố Jakarta.
Để làm hài lòng khách hàng của kỹ nghệ quốc phòng Pháp, ông Emmanuel Macron đã chính thức mời đồng nhiệm dự lễ Quốc khánh 14/07, đề nghị quân đội Indonesia tham gia diễn binh. Năm 2022, Pháp đã bán 42 chiến đấu cơ Rafale cho Indonesia và một hợp đồng 2 tàu ngầm Scorpène đang chờ được ký kết. Hiện nay Indonesia là khách mua vũ khí lớn thứ nhì của Pháp tại Ấn Độ-Thái Bình Dương, chỉ sau Ấn Độ.
Một chuyên gia trên Les Echos cho biết, ông Prabowo Subianto rất ngưỡng mộ Pháp và quan niệm tự chủ chiến lược. Cựu tướng lãnh từng là bộ trưởng quốc phòng luôn chủ trương độc lập quân sự, không nhường bước trước áp lực của các cường quốc, chủ yếu là Mỹ và Trung Quốc. Và Pháp, một trong những quốc gia xuất khẩu vũ khí lớn, có một vai trò, nhất là việc chuyển giao công nghệ và một số dạng hợp tác khác. Hai chiếc tàu ngầm sẽ được tập đoàn nhà nước PT PAL Indonesia đóng tại Surabaya, với sự trợ giúp của tập đoàn Pháp Naval Group.
