VẬN ĐỘNG HÀNH LANG DO THÁI CHI PHỐI ĐÁNG KỂ CHÁNH SÁCH NGOẠI GIAO CỦA HOA KỲ.

* Dân biểu và thượng nghị sĩ nào đã nhận tiền của các nhóm vận động hành lang Do Thái và bao nhiêu? OpenSecrets sẽ cho bạn biết hết.
* Trump nhận được khoảng $1 tỉ trong chu kỳ tranh cử 2023-2024. * Do Thái muốn chiến tranh, hãy tự lo, đừng dùng tiền và máu của người Mỹ.
Nguyễn Quốc Khải
18-3-2026
MỤC TIÊU VÀ ĐƯỜNG LỐI HOẠT ĐỘNG CỦA NHÓM VẬN ĐỘNG HÀNH LANG DO THÁI.
Nhóm vận động hành lang ủng hộ Do Thái tại Hoa Kỳ là một liên minh đa dạng, lưỡng đảng gồm các tổ chức và cá nhân, hoạt động nhằm củng cố mối quan hệ Hoa Kỳ-Do Thái thông qua vận động hành lang, tài trợ chiến dịch tranh cử và vận động công khai. Nhóm này có ảnh hưởng đáng kể đến chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, đặc biệt về chính sách Trung Đông, trực tiếp vận động Quốc Hội Hoa Kỳ và chính quyền ủng hộ Do Thái về viện trợ kinh tế và quân sự.
Nhóm vận động hành lang Do Thái gồm nhiều tổ chức bao gồm Ủy Ban Công Vụ Hoa Kỳ – Do Thái (American Israeli Public Affairs Committee – AIPAC), tập trung vào vận động hành lang lưỡng đảng. Đây là tổ chức lớn nhất, mạnh nhất, nổi bật nhất. Các nhóm khác bao gồm J Street, tập trung vào Đảng Dân Chủ, Liên Đoàn Chống Phỉ Báng (Anti-Defamation League) và nhiều tổ chức Do Thái Giáo theo chủ nghĩa phục quốc.
Theo AIPAC, quỹ của tổ chức này được tài trợ bởi công dân Hoa Kỳ và không nhận hỗ trợ tài chính từ chính phủ Do Thái. Tổ chức phi đảng phái có trụ sở tại Hoa Kỳ, gồm hơn 6 triệu thành viên và nhà tài trợ cơ sở – bao gồm cả các nhà tài trợ lớn của cả Đảng Cộng Hòa Và Đảng Dân Chủ. Mặc dù AIPAC đại diện cho các lợi ích ủng hộ Do Thái, nhưng về mặt tài chính và pháp lý, AIPAC được cấu trúc như một tổ chức của Hoa Kỳ.
Vận động hành lang của Do Thái mua chuộc các chính khách Hoa Kỳ hàng chục năm nay. Những chính khách thân Do Thái ủng hộ viện trợ hàng tỉ đô la và súng đạn cho Do Thái mỗi năm. Ngược lại, vận động hành lang Do Thái trợ giúp tiền bạc cho các chính khách này khi ra tranh cử. Vòng sinh tử này tiếp diễn không ngưng nghỉ.
Tổ chức United Democracy Project, liên hệ với AIPAC, đã chi hàng triệu đô la để gây ảnh hưởng đến các cuộc bầu cử sơ bộ và hỗ trợ các ứng cử viên được coi là thân Do Thái, đôi khi nhắm mục tiêu vào những người chỉ trích chính sách của Do Thái.
Theo Council for Foreign Relations, Hoa Kỳ cung cấp cho Do Thái, một quốc gia có khoảng 10 triệu dân, ít nhất 3.8 tỷ đô la viện trợ quân sự hàng năm với thời hạn 10 năm, đến năm 2028. Khoản viện trợ này bao gồm 3.3 tỷ đô la tài trợ quân sự nước ngoài và 500 triệu đô la cho hệ thống phòng thủ tên lửa. Tuy nhiên, nguồn tài trợ khẩn cấp đã làm tăng đáng kể tổng số tiền này, đạt hơn 6.8 tỷ đô la trong tài khóa 2024.
HOA KỲ ĐÃ TRỢ GIÚP DO THÁI NGAY TỪ NGÀY NƯỚC NÀY ĐƯỢC THÀNH LẬP.
Hoa Kỳ thường xuyên đứng về phe Do Thái trong các cuộc chiến liên qua đến Do Thái. Các cuộc xung đột chính bao gồm chiến tranh giành độc lập năm 1948, Khủng hoảng Suez năm 1956, Chiến tranh Sáu ngày năm 1967, Chiến tranh Yom Kippur năm 1973, các cuộc chiến tranh ở Lebanon năm 1982 và 2006, cuộc chiến chống Hamas từ năm 2023 đến nay và cuộc chiến chống Iran hiện nay.
Không những vậy, Hoa Kỳ còn đích thân mang quân đánh những nước thù địch của Do Thái bao gồm 1953 Iranian Coup d’état, 1958 Lebanon Crisis, Iran-Iraq War (1980-1988) (The US provided intelligence and support to Iraq during the conflict), 1982-1983 Lebanon War, Persian Gulf War (1990-1991), Iraq War (2003-2011), War in Afghanistan (2001-2021), 2011 NATO-led intervention that helped oust Muammar Gaddafi, War against ISIS (2014-present), Yemen (2015-present), Syrian Civil War (2011-present), Red Sea/Yemen (2023-2024).
Hoa Kỳ đã can thiệp sâu vào Iran trước cuộc cách mạng ở Iran năm 1979 bằng cách ủng hộ vua Shah Mohammad Reza Pahlavi, nhưng không trực tiếp dàn dựng cuộc cách mạng lật đổ ông ta. Ngược lại, Hoa Kỳ đã ủng hộ chế độ đàn áp của Shah, điều này đã làm gia tăng tâm lý chống Hoa Kỳ, và sau đó gặp khó khăn trong việc đối phó với cuộc nổi dậy, dẫn đến cuộc khủng hoảng con tin. Iran trở thành nước thù địch của Hoa Kỳ cho đến bây giờ.
Gần đây nhất, Tổng Thống Donald Trump đã cho dời tòa đại sứ Hoa Kỳ về Jerusalem trong nhiệm kỳ 1. Quy chế của Jerusalem là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong cuộc xung đột Do Thái-Palestine, với cả hai bên đều tuyên bố đây là thủ đô của mình. Do Thái kiểm soát toàn bộ thành phố và coi đó là thủ đô thống nhất của họ, trong khi cộng đồng quốc tế phần lớn coi Đông Jerusalem là lãnh thổ bị chiếm đóng và là thủ đô tương lai của Palestine.
Golan Heights là một vùng núi non có vị trí chiến lược quan trọng, bị Do Thái chiếm từ Syria năm 1967 và sáp nhập trên thực tế vào năm 1981, một hành động phần lớn bị coi là bất hợp pháp theo luật quốc tế. Tổng Thống Trump đã công nhận chủ quyền của Do Thái vào năm 2019 trên phần đất này. Do Thái đã đổi tên thành Trump Heights. Liên Hiệp Quốc và hầu hết cộng đồng quốc tế vẫn coi đây là lãnh thổ bị chiếm đóng của Syria.
Ngoài ra, Trump còn quyết định đóng cửa văn phòng ngoại giao của Palestine Liberation Organization (PLO) tại Washington và rút Hoa Kỳ ra khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015, vốn bị Do Thái chỉ trích mạnh mẽ. Điều này đã dẫn đến cuộc chiến hiện nay.
Theo nhiều nhà phân tách, chiến tranh Iran hiện đang còn tiếp diễn, được thúc đẩy bởi Thủ Tướng Benjamin Netanyahu. Báo New York Times tường thuật rằng “quyết định tấn công Iran của Hoa Kỳ là một chiến thắng đối với ông Netanyahu, người đã thúc ép ông Trump trong nhiều tháng về sự cần thiết phải tấn công cái mà ông cho là một chế độ suy yếu. Trong một cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump vào tháng 12, ông Netanyahu đã yêu cầu tổng thống chấp thuận cho Do Thái tấn công các địa điểm phóng tên lửa của Iran trong những tháng tới.”
New York Times cho biết thêm “Rất ít người trong vòng thân cận của tổng thống lên tiếng phản đối hành động quân sự. Ngay cả Phó Tổng thống JD Vance, người từ lâu đã hoài nghi về các cuộc can thiệp quân sự của Hoa Kỳ ở Trung Đông, cũng lập luận trong một cuộc họp tại Nhà Trắng rằng nếu Hoa Kỳ định tấn công Iran, thì nên ‘hành động mạnh mẽ và nhanh chóng’, theo những người quen thuộc với phát biểu của ông.”
“Trong cùng cuộc họp đó, cố vấn quân sự hàng đầu của ông Trump, Chủ Tịch Hội Đồng Tham Mưu Trưởng Liên Quân, Tướng Dan Caine, đã nói với tổng thống rằng một cuộc chiến có thể dẫn đến thương vong đáng kể cho người Hoa Kỳ. Vài ngày sau, ông Trump nói với công chúng rằng cố vấn quân sự của ông đã bảo đảm hơn nhiều. Ông viết trên Truth Social rằng Tướng Caine đã nói rằng bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Iran sẽ là ‘một điều dễ dàng giành chiến thắng’ “.
Báo chí hôm nay vừa loan tin rằng Joe Kent, Giám Đốc Trung Tâm Chống Khủng Bố Quốc Gia, đã tuyên bố từ chức hôm thứ Ba, nói rằng ông “không thể với lương tâm trong sáng” ủng hộ cuộc chiến của chính quyền Trump ở Iran. Trên mạng xã hội, ông tuyên bố rằng Iran “không gây ra mối đe dọa cận kề nào đối với quốc gia chúng ta, và rõ ràng là chúng ta đã bắt đầu cuộc chiến này do áp lực từ Do Thái và nhóm vận động hành lang mạnh mẽ của họ tại Hoa Kỳ.”
Kent, một cựu ứng cử viên chính trị có liên hệ với các phần tử cực đoan cánh hữu, đã được phê chuẩn vào chức vụ của mình hồi tháng 7 năm ngoái với tỷ lệ phiếu 52-44. Trump đã gây ra chiến tranh với Iran để làm hài lòng Netanyahu, mà không có sự đồng ý của Quốc Hội và bị đa số dân Hoa Kỳ phản đối.
NHỮNG CHÍNH TRỊ GIA NÀO ĐÃ NHẬN ĐƯỢC TIỀN CỦA NHÓM VẬN ĐỘNG HÀNH LANG DO THÁI.
Theo chính sách, AIPAC không đóng góp trực tiếp vào các chiến dịch tranh cử của các ứng cử viên, bởi lẽ đây là một tổ chức vận động hành lang mà gián tiếp các ủy ban hành động chính trị (Political Action Committee – PAC).
AIPAC cùng các PAC và Super PAC trực thuộc có mối liên hệ trực tiếp; trong đó, nhóm vận động hành lang AIPAC đóng vai trò cung cấp nền tảng chiến lược và cơ sở hội viên, tạo điều kiện cho các ủy ban hành động chính trị của mình—gồm AIPAC PAC và United Democracy Project (một Super PAC)—thực hiện việc gây quỹ, công khai ủng hộ các ứng cử viên và chi tiêu mạnh tay trong các cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ.
Theo báo cáo của OpenSecrets, nhóm nghiên cứu và trang mạng phi lợi nhuận, phi đảng phái, chuyên theo dõi dòng tiền trong nền chính trị Hoa Kỳ cũng như ảnh hưởng của nó đối với các cuộc bầu cử và chính sách, trong thời gian 1990-2024, nhóm vận động hành lang Do Thái đã đóng góp cho 293 thượng nghị sĩ. Trong số 22 nhân vật nhận được trên $1 triệu gồm có Joe Biden ($4.227 triệu), Robert Menendez ($2.508 triệu), Hilary Clinton ($2.352 triệu), Kamala Harris ($2.347 triệu), và Mark Kirk ($2.294 triệu).
Cũng trong thời gian này, nhóm vận động hành lang Do Thái đã đóng góp cho 1,474 dân biểu. Trong số 24 nhân vật nhận được trên $1 triệu, gồm có Wesley Bell ($2.745 triệu), George Latimer ($2.538 triệu), Robert Menendez ($2.508 triệu), Mark Kirk ($2.294 triệu), và Josh Gottheimer ($2.002 triệu).
Theo báo cáo của Open Secrets, trong chu kỳ bầu cử 2023-2024, nhóm vận động hành lang Do Thái đã đóng góp tổng cộng $78.118 triệu cho cử chi của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa. Ba tổ chức đóng góp nhiều nhất là AIPAC với $43.468 triệu, J Street $6.689 triệu và Republican Jewish Coalition $5.603 triệu.
Cũng vào chu kỳ bầu cử 2023-2024, Donald Trump đã nhận được một số tiền khổng lồ, tổng cộng lên tới $1,452.6 triệu bao gồm một phần đóng góp từ chiến dịch tranh cử ($463.7 triệu) và ba tổ chức ngoài nhóm AIPAC ($699,836).
Hoạt động của nhóm vận động hành lang Do Thái rất có hiệu quả vì tranh cử rất tốn kém, bầu cử diễn ra liên tục và các dân cử trong Quốc Hội và hành pháp thay đổi thường xuyên. Tiền là yếu tố quan trọng trong chính trị. Chính sách thân Do Thái của Hoa Kỳ là một bằng chứng hiển nhiên.
HOA KỲ VÀ DO THÁI KHÔNG NHẤT THIẾT CHIA SẺ MỌI QUYỀN.
Quan điểm phổ biến ở Washington cho rằng Hoa Kỳ và Do Thái có chung lợi ích chiến lược. Những mạng thông tin thân Do Thái như AIPAC, Jewish Policy Center, và Jerusalem Strategic Tribune đều nhận định như vậy. Các chính trị gia thuộc cả hai đảng đều nhắc đi nhắc lại điều này như một cái máy. Các viện nghiên cứu củng cố quan điểm đó.
The National Interest phân tách rằng đối với chiến tranh với Iran, điều Do Thái muốn là loại bỏ hoàn toàn – chứ không phải kiềm chế, cũng không phải giới hạn thông qua đàm phán – chương trình hạt nhân của Iran và, ngày càng nhiều hơn, là làm suy yếu hoặc sụp đổ chính Cộng Hòa Hồi Giáo này. Đối với Do Thái, đây là phép tính sống còn. Một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mối đe dọa không thể chấp nhận được đối với sự tồn tại về mặt vật chất của họ. Các nhà lãnh đạo Do Thái đã nói rõ điều này nhiều lần, và không có lý do gì để nghi ngờ sự chân thành của họ. Họ muốn Hoa Kỳ tham gia cuộc chiến này một cách toàn diện, dứt khoát và bằng mọi giá để hoàn thành nhiệm vụ.
Những gì Hoa Kỳ muốn khiêm tốn hơn nhiều và phức tạp hơn nhiều. Washington muốn ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân có thể phóng đi, muốn bảo toàn vận chuyển dầu mỏ ở Vịnh Ba Tư, muốn tránh một cam kết quân sự không xác định khác ở Trung Đông làm suy yếu khả năng răn đe thông thường của Hoa Kỳ ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Hoa Kỳ muốn ngăn chặn nền kinh tế toàn cầu hấp thụ cú sốc giá dầu làm gia tăng sự phân mảnh của chính nó. Và họ muốn, nếu có thể, quay trở lại đối phó với sự cạnh tranh với Trung Quốc—thách thức thực sự mang tính quyết định của thế kỷ này.
Rõ ràng Hoa Kỳ và Do Thái không có những mục tiêu giống nhau. Một chính sách đối ngoại nghiêm túc của Hoa Kỳ là “Chúng tôi ủng hộ quyền tự vệ của Do Thái, chúng tôi chia sẻ mối lo ngại của họ về khả năng hạt nhân của Iran, và chúng tôi sẽ phối hợp một chiến lược phục vụ lợi ích của cả hai bên.” Việc đạt được mục tiêu này không có nghĩa là Hoa Kỳ nên đơn giản giao quyền quyết định đối với những vấn đề có ảnh hưởng đến máu xương của binh lính Hoa Kỳ, túi tiền của người dân Hoa Kỳ và vị thế của Hoa Kỳ trên thế giới.
Khu vực lân cận hiển nhiên là mối quan tâm hàng đầu của Do Thái, một quốc gia nhỏ bé với 10 triệu dân. Các quốc gia vùng Vịnh, mối đe dọa hạt nhân đối với Jerusalem—đây là những quan tâm chiến lược của Do Thái, và điều này hoàn toàn hợp lý. Ngược lại, lợi ích của Hoa Kỳ mang tính toàn cầu. Một chiến dịch quân sự làm suy yếu năng lực của Iran nhưng lại châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực, đóng cửa eo biển Hormuz, lôi kéo tên lửa của Hezbollah vào một cuộc xung đột lan rộng, và đòi hỏi một lực lượng đồn trú của Hoa Kỳ được mở rộng đáng kể và kéo dài vô thời hạn ở vùng Vịnh có thể đáp ứng một số tiêu chí thành công của Do Thái trong khi lại là một bước thụt lùi chiến lược nghiêm trọng đối với Hoa Kỳ.
Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ Tim Kaine (Dân chủ – Virginia), một thành viên của Ủy Ban Quân Vụ và Ủy Ban Đối Ngoại Thượng Viện, kêu gọi chấm dứt cuộc chiến tranh bất hợp pháp và không cần thiết của Tổng thống Donald Trump với Iran. Ông nói “Nước Mỹ đã ở trong tình trạng chiến tranh với Iran suốt 12 ngày qua. Những tổn thất đối với binh sĩ của chúng ta, đối với những người dân Mỹ bình thường, và đối với những thường dân Iran vô tội – thậm chí cả trẻ em đang tuổi đến trường – là vô cùng nặng nề. Cuộc chiến này đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ.”
TNS Kaine nói thêm: “Chẳng lẽ chúng ta đã không học được gì từ 25 năm chiến tranh tại Trung Đông? Hơn 14,000 binh sĩ và nhà thầu Mỹ đã thiệt mạng. Hơn 65,000 người bị thương. Hơn 8 nghìn tỷ đô la đã bị tiêu tốn—một khoản tiền lẽ ra có thể được dành cho giáo dục, y tế hay phát triển kinh tế của chính chúng ta. Chẳng lẽ chúng ta đã không học được gì sao?”
AIPAC ủng hộ cách đối đầu đối với Iran và đã bày tỏ sự tán thành đối với các cuộc tấn công quân sự của Hoa Kỳ nhằm vào quốc gia này, khẳng định rằng tổ chức ủng hộ các hành động nhằm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tổ chức này đã tán dương các nỗ lực chống lại Iran và duy trì một chính sách tập trung vào việc giải quyết các mối đe dọa từ chính quyền Iran.
Thí dụ thứ hai liên quan đến cuộc chiến tại Gaza. Josh Paul và Tariq Habash, hai cựu viên chức chính phủ Hoa Kỳ dưới thời Joe Biden, bác bỏ những nhận định sai sự thật của nhóm ủng hộ Do Thái và cho thấy cái giá thực sự của việc Hoa Kỳ ủng hộ Do Thái vô điều kiện.
Quá trình làm việc trong chính phủ—cùng những gì hai ông đã chứng kiến suốt 17 tháng qua cuộc chiến diệt chủng do Do Thái phát động tại Gaza với sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ—cho thấy rằng mối quan hệ Hoa Kỳ-Do Thái hoàn toàn không mang lại lợi ích nào cho người dân Hoa Kỳ, cho khu vực này cũng như cho toàn thế giới.
Theo các nhà chức trách y tế Gaza, số người chết chính thức trên toàn vùng lãnh thổ hiện nay là khoảng 32,000 người, phần lớn trong số đó là phụ nữ và trẻ em. Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Lloyd Austin gần đây tuyên bố rằng riêng phụ nữ và trẻ em đã thiệt mạng trong cuộc chiến ở Gaza, có tới 25,000 người.
Viện nghiên cứu Cato Institute cho biết rằng khắp dải Gaza, cơ sở hạ tầng dân sự đã bị tàn phá một cách có hệ thống, và nạn đói cùng dịch bệnh đang lan rộng nhanh chóng. Tình hình bên trong Gaza tồi tệ đến mức chính phủ Hoa Kỳ—cùng với các quốc gia khác như Pháp, Jordan và Ai Cập— đã vận chuyển viện trợ bằng đường hàng không vào dải đất này, và Hoa Kỳ đã triển khai 1,000 binh sĩ để xây dựng một bến tàu ngoài khơi vùng lãnh thổ này nhằm phá vỡ vòng vây mà đồng minh được cho là của họ—sử dụng vũ khí của Hoa Kỳ—từ chối dỡ bỏ.
Cốt lõi của mối quan hệ Hoa Kỳ-Do Thái là lượng viện trợ khổng lồ mà Washington dành cho Do Thái. Quốc gia này nhận viện trợ quân sự nhiều nhất từ Hoa Kỳ, hơn 300 tỷ đô la (đã điều chỉnh theo lạm phát) kể từ Thế chiến II. Washington tiếp tục cung cấp cho Do Thái khoảng 3.8 tỷ đô la mỗi năm, ngoài các thỏa thuận vũ khí và lợi ích an ninh khác.
AIPAC liên tục quảng bá rằng mối quan hệ Hoa Kỳ-Do Thái thúc đẩy các giá trị và lợi ích của đôi bên vì Do Thái là một nền dân chủ hỗ trợ sự ổn định ở Trung Đông và tạo ra hòa bình lâu dài cho khu vực. Nhưng sự thực trái ngược.
Theo hai ông Josh Paul và Tariq Habash, “Do Thái không phải là một nền dân chủ. Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế, Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền và tổ chức phi chính phủ B’Tselem của Do Thái đều cho rằng toàn bộ hoặc một phần Do Thái là một hệ thống phân biệt chủng tộc. Là người Hoa Kỳ, chúng ta tin vào tự do, quyền bình đẳng và rằng tất cả mọi người nên được đối xử bình đẳng bất kể dân tộc hay tôn giáo. Đây là những giá trị hoàn toàn trái ngược với những gì Do Thái thể hiện, khi 5 triệu người Palestine hiện đang sống dưới sự chiếm đóng quân sự của Do Thái mà không có quyền bầu cử, quyền được xét xử công bằng và quyền tự quyết chỉ vì danh tính của họ.”
Hơn nữa, quan điểm cho rằng Do Thái cùng với Hoa Kỳ “thúc đẩy ổn định” ở Trung Đông là hoàn toàn sai lầm chỉ bằng cách nhìn vào nhiều cuộc xung đột mà Do Thái đang tham gia – với người Palestine, Lebanon, Syria (một phần lãnh thổ mà Do Thái hiện đang chiếm đóng), Iran và Yemen. Bên ngoài các cuộc xung đột trực tiếp, người dân của các quốc gia trong khu vực đều kịch liệt phản đối các hành động của Do Thái ở Gaza, một trở ngại đối với các mục tiêu của Hoa Kỳ về bình thường hóa quan hệ giữa các quốc gia trong khu vực và Do Thái.
Do Thái là quốc gia duy nhất trên thế giới không công khai sở hữu vũ khí hạt nhân và chưa phê chuẩn Hiệp Ước Không Phổ Biến Vũ Khí Hạt Nhân, và Văn phòng Đánh giá Công nghệ của Quốc hội Hoa Kỳ (US Congress Office of Technology Assessment) đã xếp Do Thái vào danh sách các quốc gia “thường được báo cáo là có khả năng chiến tranh hóa học tấn công không được công khai” và “thường được báo cáo là có các chương trình chiến tranh sinh học tấn công không được công khai”. Ngoài việc khủng bố người dân Palestine dưới sự kiểm soát của mình, Do Thái còn có một chương trình ám sát khét tiếng nhắm vào thường dân, bao gồm cả các nhà khoa học, và cũng đã ném bom các cơ sở hạ tầng dân sự ở Yemen, theo A New Policy.
KẾT LUẬN
Trong nhiều thập niên, AIPAC và các tổ chức vận động hành lang cho Do Thái đã định hình chính sách của Mỹ đối với Do Thái một cách thầm lặng, bằng cách gặp gỡ các nhà lập pháp, soạn thảo các luận điểm, đổ hàng chục triệu đô la vào các chiến dịch tranh cử và tổ chức các chuyến đi được đài thọ toàn bộ chi phí cho các đại diện đến Do Thái. Ảnh hưởng của nó đã mang lại cho nó đòn bẩy.
Nếu một chính trị gia ủng hộ Do Thái, AIPAC sẽ ủng hộ họ lại. Và một chính trị gia càng thân thiện với Do Thái, họ càng nhận được nhiều tiền từ AIPAC và mạng lưới các nhà tài trợ ủng hộ Do Thái của nó. Nhưng nếu bạn không thân thiện với Do Thái hoặc với AIPAC, thì sẽ có hậu quả. Các nhóm vận động hành lang đã chi hàng triệu đô la để giúp loại bỏ các thành viên Hạ viện từng bày tỏ sự ủng hộ Palestine và chỉ trích Israel.
Các chính trị gia đều biết điều này. Trump từng nói ông ta là Tổng Thống Do Thái đầu tiên. TNS Lindsey Graham (Cộng Hòa, South Carolina) mới đây tuyên bố một câu nịnh bợ Do Thái: “Gửi tới tất cả những kẻ bài Do Thái, gửi tới tất cả những người theo chủ nghĩa biệt lập: Tôi không— Thôi bỏ đi. Tôi không đứng về phía các người. Tôi đứng về phía Do Thái. Tôi sẽ luôn sát cánh cùng Do Thái cho đến hơi thở cuối cùng. Họ là đồng minh tuyệt vời nhất mà chúng ta có thể mong đợi.” (“To all the anti-Semites, to all the isolationists, I don’t— Forget it. I’m not with you. I’m with Israel. I will be with Israel ’til our dying day. They’re the best ally we can hope for.”).
Sự ủng hộ của Hoa Kỳ dành cho Do Thái dưới hình thức hiện tại lại gây tổn thất cho Hoa Kỳ. Không một lợi ích dù hạn chế nào mà Hoa Kỳ có thể thu được từ mối quan hệ đòi hỏi Hoa Kỳ phải ủng hộ Do Thái một cách vô điều kiện. Một thỏa thuận cân bằng và có đi có lại hơn, như Hoa Kỳ đã có với tất cả các quốc gia khác, sẽ phục vụ cả lợi ích của Hoa Kỳ và Do Thái. Bằng cách ưu tiên lợi ích quốc gia và kiềm chế những xung lực cực đoan của cánh hữu Do Thái, Hoa Kỳ sẽ cắt giảm chi phí ngoại giao, quân sự và kinh tế. Ngân sách liên bang bị thiếu hụt, nhiều chương trình an sinh xã hội, bảo hiểm y tế bị chính quyền Trump cắt giảm.
Viện nghiên cứu CATO Institute kết luận rằng mối quan hệ đặc biệt giữa Hoa Kỳ và Do Thái không mang lại lợi ích cho Washington và đang đe dọa các lợi ích của Hoa Kỳ trên toàn cầu.
Các cử tri trẻ tuổi, những người theo chủ nghĩa tiến bộ, và thậm chí một bộ phận trong cơ sở cử tri cánh hữu bảo thủ không còn ủng hộ luận điệu của Do Thái nữa, và họ bắt đầu đặt câu hỏi về ảnh hưởng của Do Thái và AIPAC đối với chính trường Hoa Kỳ. Một ứng cử viên trẻ, 24 tuổi, kể lại rằng một người trong nhóm AIPAC tiếp cận và yêu cầu viết một bài luận tuyên thệ trung thành với Do Thái để được hỗ trợ, nhưng đã từ chối.
AIPAC từng có thể hoạt động âm thầm phía sau hậu trường, nhưng giờ đây nhiều người đã nhận thức được vai trò của nó, và họ bắt đầu yêu cầu các chính trị gia chịu trách nhiệm về mối quan hệ của họ với AIPAC và Do Thái. Một số ứng cử viên đã từ chối không nhận tiền của AIPAC, thậm chí còn trả lại tiền đã nhận trước đây.
THAM KHẢO
* Josh Paul and Tariq Habash, “Debunking 6 AIPAC Myths About the US-Israel Relationship.” A New Policy, March 17, 2026.
* Jon Hoffman, “Israel Is a Strategic Liability for the United States.” Cato Institute, March 22, 2024.
* Mark Mazzetti, Julian E. Barnes, Tyler Pager, Edward Wong, Eric Schmitt, and Ronen Bergman, “How Trump Decided to Go to War.” New York Times, March 2, 2026.
* Mondoweiss, “Is the Israeli lobby starting to lose ground in the US?”, December 26, 2025.