Một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới do ByteDance phát triển đã khiến Hollywood chấn động trong tuần này – không chỉ vì khả năng của nó, mà còn vì những tác động tiềm tàng đối với các ngành công nghiệp sáng tạo.
Được phát triển bởi tập đoàn công nghệ ByteDance – công ty Trung Quốc đứng sau TikTok – Seedance 2.0 có thể tạo ra video đạt chất lượng điện ảnh, cùng với hiệu ứng âm thanh và lời thoại, chỉ từ một vài dòng mô tả bằng văn bản.
Nhiều đoạn clip được cho là tạo bằng Seedance, có sự xuất hiện của các nhân vật nổi tiếng như Spider-Man và Deadpool, đã lan truyền mạnh trên mạng.
Các hãng phim lớn như Disney và Paramount nhanh chóng cáo buộc ByteDance vi phạm bản quyền, nhưng mối lo ngại về công nghệ này còn vượt xa các vấn đề pháp lý.
Seedance là gì – vì sao gây xôn xao?
Seedance đã được cho ra mắt khá lặng lẽ vào tháng 6/2025, nhưng phiên bản thứ hai – xuất hiện tám tháng sau – mới thực sự tạo ra làn sóng lớn.
“Lần đầu tiên, tôi không còn nghĩ rằng AI mà thế này là tốt lắm rồi. Thay vào đó, tôi nghĩ: ‘Thứ này trông như sản phẩm từ một dây chuyền sản xuất phim thực thụ’,” Jan-Willem Blom từ studio sáng tạo Videostate nhận xét.
Ông cho biết các mô hình video AI phương Tây đã đạt tiến bộ trong việc xử lý yêu cầu người dùng để tạo hình ảnh ấn tượng, nhưng Seedance dường như đã kết nối tất cả các yếu tố lại với nhau.
Giống các công cụ AI khác như Midjourney và Sora của OpenAI, Seedance có thể tạo video từ những mô tả văn bản ngắn. Trong một số trường hợp, chỉ một câu lệnh cũng đủ để tạo ra video chất lượng cao.
Điểm đặc biệt là Seedance tích hợp văn bản, hình ảnh và âm thanh trong một hệ thống duy nhất, theo Margaret Mitchell, nhà nghiên cứu đạo đức AI.
Tác động của Seedance thậm chí được đo bằng một “chuẩn mực” khá kỳ lạ: khả năng tạo clip Will Smith ăn mì spaghetti.
Không chỉ tái hiện sinh động hình ảnh ngôi sao này ăn một đĩa mì, Seedance còn tạo ra các video lan truyền cảnh Smith chiến đấu với “quái vật spaghetti” – với chất lượng và cảm giác như một bộ phim bom tấn.
Nhiều chuyên gia và nhà làm phim tin rằng Seedance mở ra một chương mới trong công nghệ tạo video bằng AI.
Các cảnh hành động phức tạp do Seedance tạo ra trông chân thực hơn so với đối thủ cạnh tranh, theo David Kwok – người điều hành studio hoạt hình Tiny Island Productions tại Singapore.
“Cảm giác như bạn có một nhà quay phim chuyên về phim hành động hỗ trợ mình vậy.”
Hứa hẹn và thách thức
Seedance đã vấp phải vấn đề về bản quyền – một vấn đề ngày càng lớn trong kỷ nguyên AI.
Các chuyên gia cảnh báo rằng nhiều công ty AI đang ưu tiên công nghệ hơn con người, phát triển công cụ ngày càng mạnh mẽ và sử dụng dữ liệu mà không trả phí.
Các tập đoàn lớn ở Hollywood đã phản đối việc Seedance sử dụng nhân vật có bản quyền như Spider-Man hay Darth Vader. Disney và Paramount đã gửi thư yêu cầu ngừng sử dụng nội dung của họ. Nhật Bản cũng đang điều tra ByteDance về nghi vấn vi phạm bản quyền sau khi các video AI về những nhân vật anime nổi tiếng được lan truyền.
ByteDance cho biết họ đang thực hiện các bước để “tăng cường biện pháp bảo vệ hiện tại”. Tuy nhiên, đây không phải vấn đề riêng của công ty Trung Quốc này.
Năm 2023, New York Times đã kiện OpenAI và Microsoft, cáo buộc họ sử dụng bài viết để huấn luyện AI mà không xin phép. Reddit cũng kiện Perplexity vì bị cho là thu thập trái phép bài đăng người dùng. Disney từng nêu quan ngại tương tự với Google.
Theo bà Mitchell, việc gắn nhãn rõ ràng nội dung để tránh đánh lừa công chúng và xây dựng niềm tin vào AI quan trọng hơn nhiều so với việc tạo ra các video “ngầu” hơn.
Bà cho rằng các nhà phát triển cần xây dựng hệ thống quản lý cấp phép, thanh toán và cơ chế để người dùng khiếu nại khi bị sử dụng sai mục đích.
Chẳng hạn, Disney đã ký thỏa thuận trị giá 1 tỷ USD với Sora của OpenAI cho việc cấp quyền sử dụng nhân vật từ Star Wars, Pixar và Marvel.
Theo nhà nghiên cứu máy tính Shaanan Cohney (Đại học Melbourne), các nhà phát triển Seedance có lẽ đã ý thức được rủi ro bản quyền khi dùng tài sản trí tuệ phương Tây nhưng vẫn chấp nhận mạo hiểm.
“Có khá nhiều khoảng trống để uốn cong luật chơi, vi phạm trong một thời gian để tạo hiệu ứng marketing,” ông nói.
Tuy vậy, với các công ty nhỏ, Seedance quá hữu ích nên không thể bỏ qua.
David Kwok cho biết AI chất lượng cao như vậy cho phép các công ty như của ông sản xuất những bộ phim mà trước đây chi phí vượt quá khả năng chi trả.
Ông lấy ví dụ về thị trường video ngắn và phim vi mô đang bùng nổ tại châu Á – thường có ngân sách nhỏ, khoảng 140.000 USD cho có thể tới 80 tập, mỗi tập dưới hai phút.
Trước đây, các sản phẩm này chủ yếu xoay quanh đề tài tình cảm hay gia đình để tiết kiệm chi phí do ít cần hiệu ứng hình ảnh. Nhưng giờ đây AI có thể “nâng tầm các dự án kinh phí thấp lên thành những thể loại tham vọng hơn như khoa học viễn tưởng, cổ trang và cả hành động”, ông nói.
Robot hình người tại một nhà máy ở Thượng Hải
Trung Quốc đang dẫn đầu?
Seedance một lần nữa đưa công nghệ Trung Quốc vào tâm điểm.
“Nó cho thấy các mô hình Trung Quốc ít nhất đã ngang tầm với những gì tiên tiến nhất hiện nay,” ông Cohney nhận định. “Nếu ByteDance có thể tạo ra sản phẩm như vậy gần như từ hư không, thì còn những mô hình nào khác mà các công ty Trung Quốc đang ấp ủ?”
Năm ngoái, DeepSeek – một mô hình AI khác của Trung Quốc – đã gây chấn động toàn cầu với mô hình ngôn ngữ lớn có chi phí thấp, nhanh chóng vượt ChatGPT để trở thành ứng dụng miễn phí được tải nhiều nhất trên App Store Mỹ.
Trong năm qua, Bắc Kinh đã đặt AI và robot vào trung tâm chiến lược kinh tế, đầu tư mạnh vào sản xuất chip tiên tiến, tự động hóa và AI tạo sinh nhằm giành lợi thế công nghệ trước Mỹ.
Trong khi Seedance 2.0 gây chú ý, các tập đoàn lớn khác của Trung Quốc cũng âm thầm ra mắt công cụ AI tạo sinh mới trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.
Tết Nguyên đán ngày càng được xem là “kỳ nghỉ AI”, khi nhiều công ty chọn thời điểm hàng triệu người ở nhà để tung ứng dụng mới, theo nhà phân tích Bill Bishop.
Ông dự đoán năm 2026 có thể đánh dấu bước ngoặt trong việc phổ cập AI tại Trung Quốc – không chỉ chatbot mà còn các tác nhân AI xử lý giao dịch, công cụ lập trình tích hợp trong công việc hằng ngày và các nhà sáng tạo video có thói quen sử dụng AI một cách thường xuyên.
