How a billionaire with interests in Greenland encouraged Trump to acquire the territory
Bài của Tom Burgis, báo The Guardian, ngày 15/1/2026
Vài lời:
Báo Guardian chỉ nói về ông Lauder. Nhiệm kỳ 2 còn có các tỉ phú khác như Howard Lutnick, BT thương mại, cũng có tham vọng khai thác khoáng sản của Greenland qua công ty tư nhân riêng Cantor Fitzgerald.
Ngắn gọn chính sách thực dân mới của Trump về bản chất cũng như đế quốc thực dân cũ. Một khái niệm mà nhiều người tưởng là không bao giờ tái hiện trong thế kỷ thứ 21.
===
Ronald Lauder, bạn thân của tổng thống Mỹ – người đầu tiên đề xuất mở rộng lãnh thổ Bắc Cực – hiện đang thực hiện các giao dịch tại hòn đảo này.
Một ngày nọ trong nhiệm kỳ đầu tiên, Donald Trump triệu tập một phụ tá cấp cao để thảo luận về một ý tưởng mới. “Trump gọi tôi xuống Phòng Bầu dục,” John Bolton, cố vấn an ninh quốc gia năm 2018, nói với tờ Guardian. “Ông ấy nói rằng một doanh nhân nổi tiếng vừa đề xuất Mỹ mua Greenland.”
Đó là một đề xuất phi thường. Và nó xuất phát từ một người bạn lâu năm của tổng thống, người sau này đã mua lại các lợi ích kinh doanh tại lãnh thổ Đan Mạch.
Theo như Bolton tìm hiểu, doanh nhân đó là Ronald Lauder. Là người thừa kế gia sản khổng lồ từ ngành mỹ phẩm – thương hiệu mỹ phẩm toàn cầu Estée Lauder – ông đã quen biết Trump, một người New York giàu có khác, hơn 60 năm.
Ông Bolton cho biết ông đã thảo luận về đề xuất Greenland với ông Lauder. Sau sự can thiệp của tỷ phú này, một nhóm chuyên gia của Nhà Trắng bắt đầu tìm cách tăng cường ảnh hưởng của Mỹ tại vùng lãnh thổ rộng lớn ở Bắc Cực do Đan Mạch kiểm soát.
Ông Bolton cho biết, việc ông Trump tiếp tục theo đuổi ý tưởng của Lauder trong nhiệm kỳ thứ hai là điển hình cho cách thức hoạt động của tổng thống. “Những thông tin ông ấy nghe được từ bạn bè, ông ấy đều coi là sự thật và không thể lay chuyển được quan điểm của ông ấy.”
Đề xuất này dường như đã khơi dậy tham vọng đế quốc của Trump: tám năm sau, ông ta không chỉ cân nhắc việc mua Greenland mà còn có thể chiếm lấy nó bằng vũ lực.
Giống như nhiều người xung quanh tổng thống, các đề xuất chính sách của Lauder dường như giao thoa với lợi ích kinh doanh của ông. Khi Trump leo thang các mối đe dọa chiếm Greenland, Lauder đã mua lại các cơ sở kinh doanh ở đó. Lauder cũng là một phần của tập đoàn mà mong muốn tiếp cận khoáng sản của Ukraine dường như đã thúc đẩy Trump đòi chia sẻ tài nguyên của quốc gia bị chiến tranh tàn phá này.
Ông Lauder cho biết ông gặp ông Trump vào những năm 1960 khi cả hai cùng theo học tại một trường kinh doanh danh tiếng. Sau khi làm việc cho công ty mỹ phẩm của gia đình, ông Lauder phục vụ dưới thời Ronald Reagan tại Lầu Năm Góc, sau đó làm đại sứ tại Áo, trước khi tranh cử chức thị trưởng New York năm 1989 nhưng không thành công.
Khi Trump đắc cử tổng thống năm 2016, Lauder đã quyên góp 100.000 đô la cho ủy ban gây quỹ Trump Victory. Khi sự tỉnh táo của Trump bị đặt dấu hỏi vào năm 2018, Lauder gọi ông là “một người đàn ông có tầm nhìn và trí tuệ đáng kinh ngạc”.
Cùng năm đó, Lauder nói ông đang hỗ trợ Trump giải quyết “một số thách thức ngoại giao phức tạp nhất có thể tưởng tượng được”. Điều này dường như bao gồm việc gieo rắc ý tưởng mở rộng ảnh hưởng ở Bắc Cực. Năm sau, tờ Wall Street Journal tiết lộ Trump quan tâm đến Greenland. Chính quyền Đan Mạch bày tỏ sự phẫn nộ. Trump đáp trả bằng cách đăng tải một hình ảnh tòa tháp Trump mạ vàng sừng sững trên một ngôi làng, kèm theo dòng chú thích: “Tôi hứa sẽ không làm điều này với Greenland!”
‘Một kho báu chứa các nguyên tố đất hiếm’“Ý tưởng về Greenland của Trump chưa bao giờ là vô lý – đó là một chiến lược,” Lauder viết. Ảnh: Anadolu/Getty Images
Nỗi ám ảnh của Trump về Greenland vẫn tiếp diễn, cũng như của Lauder. Tháng Hai năm ngoái, ngay sau khi Trump trở lại Nhà Trắng, Lauder đã lên tiếng bảo vệ ông khi tổng thống công khai cân nhắc việc dùng quân sự để chiếm đóng hòn đảo lớn nhất thế giới.
“Ý tưởng về Greenland của Trump chưa bao giờ là phi lý – nó mang tính chiến lược,” Lauder viết trên tờ New York Post. Ông tiếp tục: “Bên dưới lớp băng và đá của nó ẩn chứa một kho báu gồm các nguyên tố đất hiếm, rất cần thiết cho trí tuệ nhân tạo, vũ khí tiên tiến và công nghệ hiện đại. Khi băng tan, các tuyến đường hàng hải mới đang nổi lên, định hình lại thương mại và an ninh toàn cầu.”
Ông Lauder lập luận rằng, với Greenland nằm ở “tâm điểm của cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc”, Mỹ nên tìm kiếm một “quan hệ đối tác chiến lược”. Ông nói thêm: “Tôi đã hợp tác chặt chẽ với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và chính phủ của Greenland trong nhiều năm để phát triển các khoản đầu tư chiến lược tại đó.”
Kể từ khi Lauder hướng sự chú ý của Trump đến Greenland vào năm 2018, như các nhà báo Mỹ Peter Baker và Susan Glasser đã đưa tin lần đầu trong cuốn sách The Divider của họ, tỷ phú mỹ phẩm này dường như đã đầu tư rất nhiều tiền của riêng mình vào vùng lãnh thổ Bắc Cực này.
Hồ sơ doanh nghiệp của Đan Mạch cho thấy một công ty có địa chỉ tại New York và chủ sở hữu giấu tên đã mua cổ phần ở Greenland trong những tháng gần đây.
Một trong những dự án của ông là xuất khẩu nước suối “cao cấp” từ một hòn đảo ở vịnh Baffin. Khi một tờ báo Đan Mạch đưa tin vào tháng 12 rằng Lauder nằm trong số các nhà đầu tư, họ đã trích dẫn lời một doanh nhân người Greenland tham gia vào dự án này. Ông nói: “Lauder và các đồng nghiệp của ông trong nhóm đầu tư có sự hiểu biết rất tốt và tiếp cận được thị trường hàng xa xỉ”.
Nhóm nhà đầu tư này cũng được cho là đang tìm cách sản xuất điện thủy điện từ hồ lớn nhất Greenland để phục vụ cho một nhà máy luyện nhôm.
Hiện chưa rõ việc Mỹ chiếm đóng Greenland – bằng xâm lược, mua lại hay thuyết phục – sẽ có tác động như thế nào đến các lợi ích thương mại của Lauder tại đó.
Sau những bình luận của Trump – sau khi điều quân bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela – rằng Mỹ cần Greenland “một cách rất cần thiết”, thủ tướng Đan Mạch cảnh báo rằng hành động quân sự của một thành viên NATO chống lại một thành viên khác sẽ phá vỡ liên minh.
Ông Trump dường như không hề lay chuyển. Tuần trước, ông nói: “Chúng ta sẽ làm điều gì đó với Greenland, hoặc bằng cách tử tế hoặc bằng cách khó khăn hơn.” Sau cuộc họp tại Nhà Trắng hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Đan Mạch, Lars Løkke Rasmussen, cho biết: “Chúng tôi không thể thay đổi lập trường của Mỹ. Rõ ràng là tổng thống có mong muốn chinh phục Greenland.”
Thỏa thuận khai thác khoáng sản của UkraineDonald Trump có cuộc tranh luận gay gắt với Volodymyr Zelenskyy tại Phòng Bầu dục vào tháng 2 năm 2025. Ảnh: Abaca/Rex/Shutterstock
Việc ông Lauder dường như tham gia định hình chính sách của Mỹ càng làm dấy lên nhiều câu hỏi về xung đột lợi ích trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump và việc làm giàu bất chính của những người thân cận với tổng thống. Hai con trai lớn của Trump, Don Jr và Eric, đã thực hiện một chiến dịch kiếm tiền toàn cầu từ Việt Nam đến Gibraltar .
Họ khẳng định có một “bức tường ngăn cách khổng lồ” giữa các hoạt động kinh doanh của họ và vị thế của cha họ, người đàn ông quyền lực nhất thế giới. Người phát ngôn của Trump cho biết: “Cả tổng thống và gia đình ông ấy chưa bao giờ, và sẽ không bao giờ, dính líu đến các xung đột lợi ích.” Nhưng các nhà cầm quyền nước ngoài đã tạo điều kiện cho sự giàu có của gia đình tổng thống, đồng thời đôi khi dường như đảm bảo được sự ưu ái của tổng thống.
Tuy nhiên, có vẻ như Lauder đã tạm thời đoạn tuyệt với người bạn cũ của mình.
Năm 2022, khi đang không tại chức, Trump đã tiếp đón nhà hoạt động cực hữu Nick Fuentes tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của mình. Lauder, người đứng đầu Đại hội Do Thái Thế giới, đã lên án điều này. Ông nói: “Nick Fuentes là một kẻ bài Do Thái cực đoan và phủ nhận Holocaust, đơn giản vậy thôi . Thật không thể tưởng tượng nổi ai lại có thể giao du với hắn ta.”
Nhưng ngay khi Trump giành lại Nhà Trắng, Lauder đã tiếp tục hỗ trợ tài chính. Tháng 3 năm 2025, ông đã quyên góp 5 triệu đô la cho Maga Inc, một tổ chức gây quỹ cho phong trào của Trump. Tháng sau đó, Lauder được cho là một trong những khách mời tại một bữa tối riêng tư dưới ánh nến với tổng thống. Vé có giá 1 triệu đô la mỗi vé, thanh toán cho Maga Inc.
Vào thời điểm đó, các lợi ích kinh doanh của Lauder dường như lại một lần nữa trùng khớp với chính sách của chính quyền Trump.
Một bức thư bị rò rỉ từ tháng 11 năm 2023 do người đứng đầu TechMet, một công ty khai thác mỏ, gửi cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, đã nêu tên Lauder như một thành viên của liên doanh đang hy vọng khai thác mỏ lithium ở quốc gia bị chiến tranh tàn phá này.
Ông Lauder từng nói rằng ông chưa từng thảo luận về khoáng sản của Ukraine với chính ông Trump, nhưng đã “nêu vấn đề này với các bên liên quan ở Mỹ và Ukraine trong nhiều năm cho đến tận ngày nay”. Các lãnh đạo đảng Cộng hòa đã tham gia chiến dịch nhằm giúp Mỹ nắm giữ nguồn tài nguyên khổng lồ của Ukraine. Ông Trump trở thành người ủng hộ mạnh mẽ nhất chiến dịch này.
Vài tuần sau khi Lauder quyên góp cho Maga Inc, Washington và Kyiv đã ký một thỏa thuận cùng nhau khai thác khoáng sản của Ukraine. Điều này phần nào giúp duy trì sự ủng hộ của Trump dành cho Ukraine sau bài phát biểu gay gắt trên truyền hình của ông tại Phòng Bầu dục nhằm chỉ trích Zelenskyy vì ông cho rằng Zelenskyy chưa đủ biết ơn sự hỗ trợ của Mỹ.
Mỏ lithium là mỏ đầu tiên được đấu thầu theo thỏa thuận khoáng sản. Tháng này, tập đoàn Lauder được cho là đã thắng thầu . TechMet, công ty đứng đầu tập đoàn, từ chối bình luận, cũng như ông Lauder. Các đối tác kinh doanh của ông ở Greenland và Nhà Trắng không trả lời khi được Guardian liên hệ.
