Năm 1989 Tổng lãnh sự quán Ba Lan cử tôi đi Ba Lan công tác giúp các công ty Việt Nam triển lãm hàng xuất khẩu theo Nghị định thư giữa Ba Lan và Việt Nam.
Xong nhiệm vụ, tôi không trở về nước và quyết ở lại Ba Lan làm lại cuộc đời sau 14 năm mưu toan, tính kế. Tôi bị cảnh cáo toàn Sở Ngoại Vụ thành phố Hồ Chí Minh.
Cũng may, đúng lúc này chế độ cộng sản Ba Lan bị xóa sổ. Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cũng có cái nhìn thoáng hơn về việc cán bộ, nghiên cứu sinh không trở về nước mà ở lại làm ăn. Tôi không gặp khó khăn gì khi đổi Service Passport qua Passport phổ thông, lập công ty riêng và lăn lộn với thương trường.
Năm 1993, tôi gặp lại người bạn cũ tại Warszawa là Hoàn Ty, sĩ quan an ninh của Bộ Nội Vụ, con của cựu Thủ tướng Phan Văn Khải. Hoàn nói với tôi rằng, anh cứ về Việt Nam chơi, em đảm bảo sẽ không có vấn đề gì xảy ra.
Đúng như thế, tôi về Hà Nội, Hoàn ra sân bay đón, lấy pasport của tôi làm thủ tục ưu tiên tại cửa khẩu và đưa tôi về sống trong một phòng VIP tại Planet Hotel của Hoàn trên đường Quán Thánh.
Từ đó hàng năm tôi thường xuyên về Việt Nam, khi thì đích thân Hoàn, khi thì vợ (con gái của Thứ trưởng Bộ Giáp dục) vào tận bên trong cửa khẩu đón nên không phải xếp hàng chờ.
Năm 1994 tôi về nước chịu tang khi ba tôi qua đời. Năm 1999 tôi hẹn Khánh và vợ người Ba Lan, sống ở Seattle, cùng về và thực hiện một chuyến đi xuyên Việt từ Nam ra Bắc bằng xe hơi.
Cuối năm 1999 tôi tham gia xây dựng báo Đàn Chim Việt ở Ba Lan, thu hút rất nhiều bạn đọc Việt Nam trong nước và khắp 5 châu, Hà Nội cho là “phản động”, thân nhân của tôi được chế độ đưa ra soi trên bàn giải phẫu. Tôi bị cấm nhập cảnh và không còn liên lạc được với Hoàn nữa.
Tôi biết Hoàn giận tôi, vì ở Warszawa Hoàn từng nói với tôi: “Có thằng nào chống đối chế độ ở Ba Lan anh cho em biết, em sẽ xử lý chúng nó”. Tôi đã đặt Hoàn vào vị thế khó xử dù đã thân thiết với nhau rất nhiều năm.
Tôi yêu Việt Nam, những kỷ niệm gặp gỡ, ăn nhậu xôm xả, bia ôm, nhảy nhót, xả láng sáng về sớm… Nhớ cái không khí lành lạnh khi Hà Nội vào Thu, những ngày hanh nồm ẩm ướt khó chịu, hay cả cái không khí náo nhiệt của Sài Gòn, nơi tiếng còi xe inh ỏi suốt đêm ngày… Nhớ tình cảm không thể nào quên của bạn bè thân thiết. Nhớ những con người còn nghèo mà nhã nhặn, thân thiện…
Quê hương mãi đẹp và trường tồn, còn chế độ cai quản nó không bao giờ là vô hạn.
