Vài lời:
Theo dõi Trump đã lâu và cái gọi là “học thuyết Trump” chưa bao giờ thuyết phục được tôi. Tôi tin những nhận xét của cựu cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ nhiệm kỳ Trump 1 – John Bolton: Trump chả có suy nghĩ gì sâu, có tầm nhìn xa, chỉ là những suy nghĩ bộc phát, mọi chuyện với ông ta chỉ là giao dịch, làm sao để có lợi, chỉ luôn nghĩ đến bản thân.
Do vậy đừng ngạc nhiên khi Trump huênh hoang mọi chuyện, sau đó có thể chửi cả chính mình vì quên mất, hay cụ thể nhất là TACO nhiều thứ.
===
Tony Keller, The Globe and Mail, Xuất bản ngày 9 tháng 1 năm 2026, Cập nhật ngày 10 tháng 1 năm 2026
Vào mùa xuân năm 1944, George Klein, một thanh niên Do Thái gốc Hungary 18 tuổi, được cho xem một bản sao báo cáo do hai người vượt ngục từ Auschwitz soạn thảo. Báo cáo mô tả chi tiết đến từng phút về hoạt động của trại hủy diệt bí mật này.
Lúc đó, Đức Quốc Xã đang trong quá trình trục xuất người Do Thái khỏi Hungary. Hàng trăm nghìn người đã bị bắt đi và đã chết. Thế nhưng, việc “Giải pháp Cuối cùng” là chính sách của một trong những xã hội tiên tiến nhất thế giới vẫn gần như không thể hiểu nổi, ngay cả đối với nhiều người sắp trở thành mục tiêu của nó.
“Người giám sát tôi cho phép tôi nói với họ hàng và bạn bè thân thiết về báo cáo đó để họ có thể đi trốn,” ông Klein kể lại. “Trong số khoảng một chục người tôi cảnh báo, không ai tin tôi.”
Hàng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump và các tay chân của ông ta nói ra những điều không chỉ trái ngược với chính sách nhiều đời của Mỹ, với liên minh Đại Tây Dương và luật pháp quốc tế, mà còn thù địch một cách tàn bạo với chúng. Và mỗi hành động vi phạm chuẩn mực và làm hại đồng minh dường như chỉ càng kích thích tham vọng vô đáy trong bản năng của ông Trump.
Chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị bắt giữ, một ông Trump hưng phấn đã lớn tiếng về việc tấn công Colombia và Mexico, lật đổ chính phủ Cuba – và chiếm lấy Greenland.
Trump đe dọa Colombia, Greenland và tuyên bố Mỹ sẽ giữ chế độ Venezuela tại chỗ nếu họ tuân theo mệnh lệnh
Nếu điều đó giúp bạn ngủ ngon hơn, bạn có thể tưởng tượng rằng tất cả chỉ là lời nói. Chỉ là khoác lác. Chỉ là một chiến lược đàm phán. Chỉ là những câu thoại từ một ngôi sao truyền hình thực tế.
Hoặc bạn có thể chấp nhận rằng đây là thực tế.
Và trong thực tế này, không quốc gia nào gặp rủi ro hơn Canada.
Vâng, thật khó để tin rằng tất cả không phải là sản phẩm của trí tưởng tượng quá khích của chính chúng ta. Washington đã là bạn, đồng minh và đối tác của chúng ta qua nhiều thế hệ. Ý tưởng rằng Tổng thống Mỹ lại muốn cắn một miếng từ Canada, hay tìm cách hủy diệt chúng ta, gần như không thể hiểu nổi.
Đã từng là vậy.
Một ngày nào đó, điều đó có thể lại trở nên khó hiểu. Nhưng hiện tại, nước Mỹ đang được điều hành bởi một người đàn ông muốn loại bỏ gánh nặng của quyền lực Mỹ, trong khi ôm lấy những cơ hội mang tính Darwin.
Kế hoạch đối với Venezuela đã đủ tệ. Một đất nước được điều hành bởi một kẻ độc tài, kẻ giữ quyền lực bằng cách ăn cắp cuộc bầu cử vừa qua, đã không được giải phóng và trao trả về tay nhân dân. Thay vào đó, chế độ cũ đã được ông Trump xức dầu. Lệnh phong tỏa kinh tế của Mỹ vẫn được duy trì, với việc Tổng thống Mỹ hãnh diện tuyên bố rằng vòng siết đã buộc chính phủ bù nhìn mới phải giao nộp tới 50 triệu thùng dầu cho ông ta kiểm soát.
Và những lời nói về việc chiếm lấy Greenland từ đồng minh NATO Đan Mạch – sử dụng sức mạnh quân sự Mỹ không phải để bảo vệ bạn bè, mà để tống tiền họ – giờ đây đã trở nên ồn ào và thường xuyên. Ông Trump nói điều đó, và các tay chân của ông ta thi nhau xem ai có thể lặp lại nó to hơn.
Trong một cuộc phỏng vấn đáng chú ý trên CNN tuần này, Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller – người phát ngôn và kiến trúc sư quan trọng nhất của chủ nghĩa Trump bên ngoài bản thân ông Trump – nói rằng ông ta ngạc nhiên vì có người lại ngạc nhiên.
“Đó là lập trường chính thức của chính phủ Hoa Kỳ kể từ đầu nhiệm kỳ này,” ông Miller nói, “rằng Greenland nên là một phần của Hoa Kỳ. Tổng thống đã rất rõ ràng về điều đó.”
Ông ta có loại trừ việc sử dụng vũ lực quân sự để tấn công một thành viên NATO không? Không. “Hoa Kỳ nên có Greenland. … Sẽ không có ai dám đánh nhau với Hoa Kỳ vì tương lai của Greenland.”
Ông ta nói, thế giới này “được điều hành bởi những kẻ có quyền lực.” Tất cả những thứ khác chỉ là “những chi tiết pháp lý vụn vặt.”
Tại sao ông Trump muốn Greenland? Bởi vì nó ở đó, và nó lớn. Nó sẽ là vụ mua lại lãnh thổ lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, lớn hơn cả Vụ mua Louisiana năm 1803.
Còn cái gì thậm chí lớn hơn, và ngay sát bên cạnh?
Bốn thập kỷ sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, ông Klein, khi đó là giáo sư vi sinh vật học ở Thụy Điển, đã gặp một trong những tác giả của báo cáo đã cứu mạng ông. Rudolf Vrba cũng sống sót sau chiến tranh, trở thành giáo sư dược lý học tại Đại học British Columbia.
Ông Klein kể về chuyến thăm ông Vrba “ở Vancouver, ở Canada, vùng đất thiên đường mà chính công dân của nó không bao giờ đánh giá đúng mức, một dân tộc không hề có khái niệm gì về hành tinh Auschwitz.”
Sự điên rồ này một ngày nào đó sẽ qua đi. Nhưng ai biết được khi nào, và ai biết được những gì sẽ qua đi trước khi nó kết thúc. Có lẽ Quốc hội Mỹ và cử tri Mỹ sẽ chặn đứng ông Trump, hoặc đẩy ông ta ra khỏi quỹ đạo. Có thể sớm thôi. Có thể không.
Đừng xem sự tồn tại của đất nước chúng ta là điều hiển nhiên. Chúng ta đang nằm trong tầm ngắm. Hãy tin điều đó.
