Nhưng điều đó không nên xảy ra.
DAN RATHER
NGÀY 2 THÁNG 3
Một trong những trách nhiệm thiêng liêng nhất của vị tổng thống này, hay bất kỳ tổng thống nào, là giải thích cho người dân Mỹ hiểu tại sao ông lại đưa quân đội của chúng ta vào tình thế nguy hiểm. Và điều quan trọng không kém là giải thích tại sao và bằng cách nào các quân nhân của chúng ta đã hy sinh khi làm nhiệm vụ.
Donald Trump đã thất bại trong cả hai nhiệm vụ đó kể từ khi ông phát động cuộc chiến tranh tự chọn với Iran ba ngày trước.
Sau khi không thể có bài phát biểu trước toàn quốc như mọi tổng thống khác đã làm kể từ khi công nghệ cho phép, cuối cùng tổng thống cũng đã phát biểu trước ống kính trong vòng sáu phút vào thứ Hai. Đó là một bài phát biểu dài dòng mở đầu cho một sự kiện đã được lên kế hoạch từ trước tại Nhà Trắng.
Trong những phát ngôn xúc phạm đến trí tuệ của bất kỳ ai theo dõi các sự kiện trong ba ngày qua, chưa kể đến gia đình của các quân nhân thiệt mạng, Trump đã chuyển chủ đề một cách kỳ lạ từ việc tưởng nhớ những người đã khuất sang những tấm rèm trong Phòng Đông của Nhà Trắng và việc xây dựng phòng khiêu vũ.
Một trong những điều đáng lo ngại nhất về chế độ độc tài của Trump là tất cả những điều chúng ta không biết.
Nhu cầu về thông tin đáng tin cậy về cuộc chiến ở Iran là vô cùng cấp thiết, thế nhưng chúng ta hầu như không nhận được gì từ Nhà Trắng và một chính quyền vốn không nổi tiếng về sự trung thực. Làm sao chúng ta có thể tin bất cứ lời nào họ nói khi mà mục tiêu từ lâu của họ chỉ là tung tin giả một cách tùy tiện?
Những thông tin ít ỏi từ phía Trump và Bộ Quốc phòng được đưa ra rời rạc và mâu thuẫn.
Thay vì phát biểu trực tiếp, ngay sau khi xung đột bắt đầu, Trump đã đăng tải một video dài 8 phút mang đậm phong cách độc đoán trên nền tảng mạng xã hội cá nhân của mình từ Mar-a-Lago. Bằng cách này, các phóng viên không thể chất vấn động cơ của ông ta trực tiếp. Một video ngắn thứ hai được đăng tải sau đó cũng không mang lại thêm thông tin gì.
Nhà Trắng không cử người đại diện đến các chương trình trò chuyện sáng Chủ nhật để biện minh cho chiến tranh. Vị tổng thống nổi tiếng là luôn sẵn sàng trả lời phỏng vấn đã không tổ chức cuộc họp báo trên chuyên cơ Air Force One trên đường trở về Washington từ Palm Beach, cũng như không trả lời những câu hỏi được hét lên khi ông bước vào Nhà Trắng tối Chủ nhật.
Tổng thống đã nhận những cuộc gọi nhanh từ hơn chục phóng viên, đưa ra những câu chuyện khác nhau, đôi khi là với cùng một người. Trong một cuộc gọi với các phóng viên của tờ The New York Times, ông đã trình bày ba lựa chọn cạnh tranh cho kết cục cuối cùng của cuộc chiến với Iran.
Có lúc ông ấy đề xuất thay đổi chế độ hoàn toàn, nói rằng người dân Iran nên lật đổ chính phủ của họ. “Việc đó tùy thuộc vào họ, liệu họ có làm hay không. Họ đã bàn về điều này nhiều năm rồi, nên giờ họ rõ ràng sẽ có cơ hội.”
Ông cũng đề nghị quân đội Iran giao nộp vũ khí cho người dân Iran.
Sau đó, ông nói sẽ loại bỏ các nhà lãnh đạo nhưng giữ nguyên chính phủ, giống như ở Venezuela. “Tôi nghĩ những gì chúng ta đã làm ở Venezuela là kịch bản hoàn hảo, hoàn hảo nhất,” Trump nói. Vậy là tái cấu trúc chế độ nhưng không thay đổi? Ông tiếp tục nói rằng có “ba lựa chọn rất tốt” để kế nhiệm Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran, người đã bị ám sát vào sáng sớm Chủ nhật.
Sau đó, ông phải sửa lại đề xuất đó. “Cuộc tấn công thành công đến mức loại bỏ hầu hết các ứng cử viên,” ông nói với Jonathan Karl của ABC News trong một cuộc điện thoại khác. “Sẽ không có ai trong số những người chúng ta đang nghĩ đến vì tất cả họ đều đã bị loại. Người về nhì hoặc về ba cũng đã bị loại.”
Không có phương án nào trong số này đi kèm với một kế hoạch thực thi khả thi.
Sáng sớm thứ Hai, đoạn video ghi lại cảnh một máy bay chiến đấu F-15E của Mỹ bị rơi ở Kuwait đã được công bố. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết chiếc máy bay này và hai chiếc F-15 khác đã bị hệ thống phòng không Kuwait bắn hạ nhầm và sáu phi công đã nhảy dù an toàn. Lời giải thích này nghe có vẻ thiếu thuyết phục nếu xét đến công nghệ tiên tiến trên máy bay. Nhưng đó là tất cả những gì mọi người đang nói.
Vào lúc 8 giờ sáng thứ Hai, hơn hai ngày sau khi cuộc oanh tạc dữ dội vào Iran bắt đầu, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, đã tổ chức cuộc họp báo đầu tiên của chính quyền. Nhưng hãy nhớ rằng, đây là nhóm phóng viên mới của Lầu Năm Góc, nơi các phóng viên thân MAGA, những người gửi trước các câu hỏi đã được chọn lọc, thường được ưu tiên.
“Hegseth liên tục quở trách các phóng viên mới của Lầu Năm Góc (tất cả đều đến từ các hãng truyền thông thân thiện) khi họ hỏi về chiến lược ở Iran. Điều này giải thích tại sao ông ấy không tổ chức các cuộc họp báo: ông ấy không tin rằng người Mỹ có quyền biết quân đội Mỹ đang làm gì,” Aidan McLaughlin của Vanity Fair viết trên mạng xã hội .
Trong khi Hegseth đang đánh lừa người dân Mỹ, giới truyền thông đã đưa tin về những thương vong đầu tiên của quân đội Mỹ. Ông ta khăng khăng khẳng định: “Chúng tôi không phải là người khơi mào cuộc chiến này”, và tuyên bố một cách chắc chắn, mà không có bằng chứng nào, rằng lý do Mỹ tấn công Iran là vì họ đang chế tạo vũ khí hạt nhân.
Tính đến thời điểm viết bài này, sáu binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng và năm người khác bị thương nặng. Ông Trump đáp lại bằng cách nói: “Thật đáng buồn, có thể sẽ còn nhiều người thiệt mạng hơn nữa trước khi cuộc chiến kết thúc. Đó là điều không thể tránh khỏi.”
Không, thưa ngài Tổng thống, đó là quyết định của riêng ngài.
Số người Iran thiệt mạng còn tồi tệ hơn nhiều. Lực lượng Mỹ và Israel đã giết hại hàng chục thường dân Iran, trong đó có 115 trẻ em khi một trường tiểu học nữ sinh bị đánh bom.
Nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện là rất cao. Sự trả đũa của Iran diễn ra nhanh chóng và trên diện rộng.
Họ đã tấn công các mục tiêu của Mỹ tại mười quốc gia, bao gồm Qatar, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tên lửa Iran đã bắn trúng một nhà máy lọc dầu ở Ả Rập Xê Út, sân bay chính ở Kuwait, Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ và một căn cứ không quân của Anh ở Síp. Hezbollah, nhóm khủng bố được Iran hậu thuẫn, đã phóng tên lửa vào Israel từ nước láng giềng Lebanon.
Thiếu thông tin dẫn đến hỗn loạn và sợ hãi. Một cuộc thăm dò mới của CNN cho thấy gần sáu trong mười người Mỹ không tán thành quyết định phát động chiến tranh với Iran. Thị trường tài chính đang giảm, và giá năng lượng đang tăng vọt. Bạn sẽ sớm thấy cái giá của chiến tranh hiện hữu ở các trạm xăng.
Không hề nỗ lực xoa dịu nỗi lo sợ hay ổn định thị trường, Trump nói rằng các cuộc không kích có thể tiếp tục trong bốn đến năm tuần nữa và nói với CNN rằng “làn sóng lớn” vẫn chưa đến, mặc dù một số báo cáo đặt câu hỏi liệu Mỹ có đủ vũ khí phòng thủ để duy trì một chiến dịch kéo dài như vậy hay không. Nếu ông ta từng trả lời các câu hỏi của phóng viên một cách thiện chí, người ta có thể hỏi, “làm thế nào mà chúng ta có thể phát động một cuộc chiến mà không có sự chuẩn bị?”
Vị tổng thống tự xưng là “tổng thống hòa bình” này đã ra lệnh tấn công các quốc gia khác nhiều hơn bất kỳ nhà lãnh đạo Mỹ hiện đại nào. Chỉ trong hơn một năm, ông ta đã tấn công bảy quốc gia có chủ quyền. Nhà Trắng khẳng định rằng Trump luôn sử dụng hết các biện pháp ngoại giao trước khi tấn công, mặc dù kiểu ngoại giao của ông ta trông giống như một màn kịch đe dọa.
Trong kịch bản “mục đích biện minh cho phương tiện” tột cùng, Trump tin rằng con đường dẫn đến hòa bình được lát bằng bạo lực và vũ lực. Về cuộc chiến tranh Iran mới này, những lời giải thích rất yếu, đầy rẫy mâu thuẫn, và chúng đến từ một chế độ đã chứng tỏ là không đáng tin cậy trong những vấn đề sinh tử.
Người dân nên ghi nhớ câu ngạn ngữ xưa: “Sự thật chính là nạn nhân đầu tiên của chiến tranh.”
