Từ chiến tranh Iran đến quyền phủ quyết: Cuộc thử nghiệm mới của cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực Mỹ
Luận điểm trung tâm:
Bầu cử giữa kỳ đã thay đổi tương quan quyền lực tại Quốc hội. Nhưng thắng cử không đồng nghĩa với việc lập tức khôi phục được cơ chế kiểm soát quyền lực. Tổng thống vẫn có quyền phủ quyết; chính quyền vẫn có thể hành động bằng sắc lệnh và thẩm quyền hành pháp; các vụ kiện có thể kéo dài; còn Quốc hội phải chứng minh rằng mình có thể sử dụng quyền ngân sách và giám sát một cách hiệu quả.
Bốn câu hỏi chính cho chương trình:
-
Nếu Trump phủ quyết các dự luật của Dân chủ, Quốc hội có thể sử dụng quyền ngân sách và tòa án như thế nào để bảo vệ thẩm quyền của mình?
-
Quốc hội có thể buộc chính quyền giải trình về chiến tranh Iran, chi phí chiến tranh và cơ sở pháp lý của các chiến dịch quân sự đến mức nào?
-
Những cuộc điều tra về lợi ích kinh doanh của gia đình Tổng thống sẽ tạo ra trách nhiệm giải trình hay làm Quốc hội sa vào đối đầu đảng phái?
-
Làm thế nào để Quốc hội vừa kiểm soát Tổng thống, vừa giải quyết các vấn đề thiết thực như giá cả, y tế, việc làm và ngân sách?
Một câu kết có thể dùng cho MC:
Người dân đã sử dụng lá phiếu để thay đổi quyền kiểm soát Quốc hội. Nhưng lá phiếu chỉ mở ra cánh cửa. Trách nhiệm của Quốc hội là chứng minh rằng quyền lực không thuộc về một cá nhân, một đảng phái hay một chính quyền. Quyền lực công phải chịu sự kiểm soát của Hiến pháp, pháp luật và người dân. Đó mới là ý nghĩa thực chất của checks and balances.
Tôi nghĩ nên giữ một nguyên tắc xuyên suốt chương trình: không đánh đồng việc kiểm soát Tổng thống với việc làm tê liệt chính phủ; cũng không đánh đồng quyền hành pháp với quyền hành động không cần Quốc hội. Đó là ranh giới giữa đối đầu chính trị và trách nhiệm quản trị.
