Nếu bạn nhất quyết muốn thuê xe, đó có thể là một lựa chọn tốt hơn so với việc gánh một khoản nợ vay mua xe vượt quá giá trị thực của nó.
Góc nhìn của Michelle Singletary — 25 tháng 7, 2026
Họ đã quay trở lại.
Bốn năm trước, người mua xe phải vay tiền mua xe ở mức giá đỉnh điểm, trả bằng hoặc cao hơn giá niêm yết do tình trạng thiếu hụt nguồn cung thời đại dịch đã đẩy chi phí lên cao ngất ngưỡng. Giờ đây, chính những người mua đó đang quay trở lại các showroom và thật cay đắng khi họ kéo theo một khoản nợ kỷ lục vào các khoản vay mới.
Một số lượng ngày càng tăng người Mỹ đang rơi vào tình trạng “âm vốn” (upside-down / underwater), nghĩa là số tiền họ nợ trên hợp đồng vay mua xe lớn hơn giá trị thực tế của chiếc xe đó.
Một báo cáo mới từ trang web mua bán xe Edmunds cho thấy gần 30% doanh số bán xe mới có đổi xe cũ (trade-in) trong quý II năm 2026 mang giá trị thặng dư âm. Số tiền nợ trung bình trên các khoản vay âm vốn này là 6.884 USD.
Khi người tiêu dùng không đủ khả năng thanh toán hết dư nợ vay trước khi muốn hoặc cần một chiếc xe khác, điều này tạo ra một chu kỳ nợ chồng chất.
Người vay kéo dài thời hạn vay lên bảy năm hoặc lâu hơn để cố gắng làm cho các con số tính toán trông có vẻ “vừa túi tiền”. Hóa đơn thanh toán hàng tháng trung bình cho một khoản vay mua xe mới kèm theo nợ âm vốn đã chạm mức kỷ lục 944 USD trong quý II. Mức này cao hơn 167 USD so với mức trung bình 777 USD.
Theo Ivan Drury, giám đốc nghiên cứu tại Edmunds, việc đổi xe cũ bị âm vốn không chỉ giới hạn ở những dòng xe truyền thống vốn mất giá nhanh.
“Nó không giống như kiểu: Tôi đột nhiên phải tống khứ chiếc BMW Series 5 mất giá trầm trọng của mình để nhảy sang một chiếc Porsche,” ông nói.
Những khoản tổn thất tiền mặt lớn nhất lại rơi vào các dòng xe bán tải, SUV và những chiếc sedan tin cậy của Honda và Toyota. Ngay cả khi chiếc xe bạn chọn có xếp hạng giá trị bán lại tốt, nó vẫn là một tài sản bị khấu hao.
Nếu bạn vô tình trở thành một phần của xu hướng này, hãy biết rằng bạn không cô đơn, nhưng đừng tiếp tục mắc kẹt trong đó. Dưới đây là cách tránh rơi vào tình trạng “âm vốn”, bao gồm một lựa chọn mà tôi chỉ miễn cưỡng đề xuất.
Thuê xe (Lease — Vâng, thật đấy)
Viết ra phần này khiến tôi rất đau lòng.
Tôi đã dành cả sự nghiệp của mình để khuyên mọi người không bao giờ nên thuê xe. Ngoại trừ các chủ doanh nghiệp đủ điều kiện được khấu trừ thuế cho chi phí này, thuê xe hầu như luôn là một quyết định tài chính cầm chắc phần thua.
Tuy nhiên, tôi luôn hiểu được sức hút của việc thuê xe, thứ mà tôi coi đơn giản chỉ là việc thuê xe dài hạn.
Số tiền trả hàng tháng thường thấp hơn so với mua một chiếc xe mới vì bạn chỉ đang trả tiền cho phần khấu hao dự kiến của xe trong thời hạn thuê, cộng với lãi suất và phí, chứ không phải toàn bộ giá trị mua xe.
Nhưng khoản giảm giá đó là một cái bẫy. Thay vì trả dứt điểm một chiếc xe và tận hưởng nhiều năm không phải gánh nghĩa vụ nợ nần, người thuê xe thường xoay xở từ chiếc xe này sang chiếc xe khác và cuối cùng chẳng sở hữu bất cứ thứ gì.
Thuê xe là sống vượt quá khả năng của mình, vì nó cho phép tài xế ngồi sau tay lái của một chiếc xe đắt tiền hơn mức họ có thể chi trả.
Tôi thậm chí từng tham gia vào một cuộc tranh luận gay gắt về vấn đề này trên chương trình “The Oprah Winfrey Show” cách đây 25 năm. Tôi đã tranh luận với một khán giả tên Sue về việc liệu thuê xe có bao giờ hợp lý về mặt tài chính hay không.
Tôi lập luận là không; Sue quả quyết rằng đối với một số tài xế nhất định, đó là lựa chọn thông minh hơn.
Ngồi trên sân khấu cùng tôi lúc đó là cố vấn tài chính Ric Edelman, tác giả cuốn sách “Ordinary People, Extraordinary Wealth” (Người bình thường, Tài sản phi thường).
“Nếu cô nhất quyết muốn sở hữu một chiếc xe mới sau mỗi ba hoặc bốn năm, Michelle nói đúng, cô không nên làm điều này,” Edelman xen vào. “Nhưng, nếu cô nhất quyết muốn ngốc nghếch, Sue nói đúng. Cô nên thuê xe. Thuê xe có chi phí sở hữu thấp hơn trong khoảng thời gian ba năm. Nhưng hãy nhớ, giữa hai người, Sue sẽ được lái một chiếc xe vui thích hơn. Còn Michelle sẽ trở nên giàu có.”
Edmunds dự báo rằng những người mua xe gộp nợ âm vốn vào một khoản vay mới sẽ phải trả tổng cộng 16.270 USD tiền lãi trong suốt thời hạn của khoản vay đó, cao hơn gần 6.500 USD so với người mua thông thường. Họ phải đối mặt với thời hạn dài hơn, lãi suất cao hơn và dư nợ lớn hơn.
Tôi vẫn khuyên là không nên thuê xe. Nhưng nếu bạn nhất quyết muốn làm điều đó bằng mọi giá, nó có thể là một lựa chọn tốt hơn việc bị “âm vốn” trên một khoản vay.
“Nợ âm vốn chẳng tốt hơn thuê xe, nhưng thuê xe có lẽ lại tốt hơn nợ âm vốn,” Drury nhận định. “Bạn chỉ có thể gộp một số lượng nhất định các khoản vay tồi. Nếu bạn thích một chiếc xe mới sau mỗi hai đến ba năm, tốt nhất cứ thuê xe đi.”
Điều cuối cùng khiến tôi phải xem xét lại lập luận cho việc thuê xe xuất phát từ kết luận này của Drury: “Nếu bạn định làm điều gì đó sai, tốt nhất hãy làm nó một cách đúng đắn.”
Nói cách khác, nếu bạn định đưa ra một quyết định tài chính không tốt, ít nhất hãy chọn phương án có tác động tiêu cực nhỏ hơn.
Trả nợ nhiều hơn
Tôi không cần phải nói ra điều hiển nhiên này, nhưng dữ liệu thực tế lại bắt buộc tôi phải lên tiếng. Trừ khi chiếc xe của bạn thực sự hư hỏng đến mức không thể sửa chữa, hãy hoãn việc đổi xe cũ lấy xe mới.
Mỗi khoản thanh toán bổ sung bạn thực hiện sẽ gặm dần vào nợ gốc, giúp bạn giảm bớt hoặc xóa bỏ khoảng cách nợ âm vốn trước khi quyết định mua xe lần nữa.
Bảo dưỡng chiếc xe hiện tại của bạn
Nhiều người mua xe chọn đổi xe vì họ phải đối mặt với một hóa đơn sửa chữa lớn. Nhưng nhiều người hoàn toàn có thể giữ xe lâu hơn nếu họ đơn giản là tuân thủ việc bảo dưỡng định kỳ.
Gần một nửa số tài xế đang trễ ít nhất một dịch vụ bảo dưỡng lớn, chẳng hạn như kiểm tra đường ống phanh. Theo Carfax — đơn vị thu thập thông tin lịch sử xe cũ, khoảng 41% số xe trên toàn quốc đã quá hạn cho một số công việc bảo dưỡng quan trọng.
Dữ liệu của Carfax cho thấy gần 30% số xe chậm đảo lốp và khoảng 20% đã quá hạn thay dầu và lọc dầu.
Hầu hết các dòng xe hiện đại đều có nhắc nhở bảo dưỡng tích hợp, nhưng đừng chỉ phụ thuộc vào bảng điều khiển. Bạn có nhớ cuốn sách hướng dẫn sử dụng nằm trong hộc đựng đồ mà bạn chưa từng đọc hết khi mua xe không? Hãy rút nó ra, lật đến lịch bảo dưỡng do nhà sản xuất khuyến nghị và làm theo.
Đừng tiếp tục lái xe vòng quanh khi đèn cảnh báo lỗi động cơ (check engine) đang sáng mà không tìm hiểu xem có vấn đề gì.
Ngay khoảnh khắc tôi nghe hoặc thấy bất kỳ điều gì bất thường với chiếc xe của mình, tôi sẽ mang nó đến thợ máy. Phòng bệnh sớm có thể tiết kiệm cho bạn rất nhiều tiền, đó là lý do tại sao bạn cần lập ngân sách cho việc bảo dưỡng xe.
Khi tiền bạc eo hẹp, bạn có thể quyết định rằng mình không đủ tiền đưa xe đi bảo dưỡng cơ bản. Nhưng việc hoãn lại các đợt kiểm tra định kỳ có thể dẫn đến một hóa đơn sửa chữa làm thủng túi bạn sau này. Sau đó, bạn lại rơi vào cái tư duy lệch lạc rằng thà mua một chiếc xe mới còn thông minh hơn, ngay cả khi phải gộp khoản nợ hiện tại vào một khoản vay lớn hơn.
Đừng nâng cấp dòng xe (Trade up)
Trong số những trường hợp đổi xe cũ có nợ âm vốn trong quý II, 24% gánh khoản nợ từ 10.000 USD trở lên, và 8% gánh khoản nợ từ 15.000 USD trở lên, theo Edmunds.
Nếu bạn buộc phải mua một chiếc xe khác trong khi đang bị âm vốn, hãy chọn một chiếc xe rẻ hơn đáng kể so với chiếc hiện tại của bạn. Chẳng hạn, giả sử bạn muốn nâng cấp lên một chiếc SUV Hybrid trị giá 50.000 USD và tự thuyết phục bản thân rằng mình cần nó để tiết kiệm xăng. Nếu bạn vẫn còn nợ 10.000 USD cho khoản vay hiện tại, rốt cuộc bạn sẽ phải vay tổng cộng 60.000 USD.
Thay vào đó, nếu bạn chuyển sang một chiếc sedan cũ trị giá 20.000 USD, tổng nghĩa vụ nợ của bạn sẽ giảm xuống còn 30.000 USD. Điều đó không phải là lý tưởng, nhưng nó sẽ giảm bớt gánh nặng tổng tiền lãi một cách đáng kể.
Rút ngắn thời hạn vay (Nói nghiêm túc đấy)
Các khoản vay dài hạn (từ 72 đến 84 tháng) giữ cho khoản thanh toán hàng tháng ở mức thấp một cách đánh lừa cảm giác, bởi vì các khoản thanh toán ban đầu phần lớn chảy vào tiền lãi chứ không phải nợ gốc. Trong khi đó, chiếc xe thì vẫn tiếp tục mất giá.
Giữ thời hạn vay ở mức 48 tháng hoặc ít hơn sẽ làm giảm nguy cơ bạn rơi vào thế “âm vốn” nếu chẳng may cần đổi hoặc bán xe.
Hãy lấy khoản vay mua xe 48 tháng làm mốc chuẩn cho khả năng tài chính của bạn. Nếu bạn không thể gánh nổi khoản thanh toán hàng tháng của một khoản vay bốn năm, nhiều khả năng là bạn không đủ tiền để sở hữu chiếc xe đó.
Bạn muốn tránh rơi vào cảnh âm vốn?
Hãy lái chiếc xe bạn đang có càng lâu càng tốt, và trả dứt điểm những gì bạn đang nợ. Khi khoản vay đã được thanh toán xong, đừng để số tiền đó biến mất vào các khoản chi tiêu hàng ngày. Hãy tiếp tục thực hiện các khoản “thanh toán mua xe” đó cho chính bản thân bạn. Hãy tích lũy số tiền đó vào một tài khoản tiết kiệm lãi suất cao để trang trải chi phí bảo dưỡng, sửa chữa, và cuối cùng là để mua chiếc xe tiếp theo của bạn bằng tiền mặt.
