VietnamWeek
BOX PHÁP LÝ
1️⃣ Tổng thống có quyền tự ý đưa quân sang Venezuela không?
Không.
Theo Hiến pháp Hoa Kỳ, quyền tuyên chiến và cho phép sử dụng lực lượng vũ trang thuộc về Quốc hội, không phải Tổng thống. Tổng thống chỉ là Tổng tư lệnh (Commander in Chief), có quyền điều hành quân đội khi đã có thẩm quyền pháp lý.
Hiện nay không có Authorization for Use of Military Force (AUMF) nào áp dụng cho Venezuela. Quốc hội cũng chưa từng phê chuẩn bất kỳ hành động quân sự nào tại quốc gia này.
2️⃣ “Chống buôn ma túy” có thay thế được AUMF không?
Không. Tuyệt đối không.
Các chiến dịch chống ma túy:
-
là hoạt động thực thi pháp luật
-
không phải xung đột vũ trang theo luật chiến tranh
-
không tạo ra quyền hiến định để triển khai quân đội vào tình trạng thù địch
Theo tiền lệ pháp lý và các báo cáo của Quốc hội:
“Drug interdiction, standing alone, does not constitute lawful authorization to use military force.”
Nếu cho phép viện dẫn “chống ma túy” để dùng quân đội, thì mọi tổng thống có thể phát động hành động quân sự ở bất kỳ đâu trên thế giới mà không cần Quốc hội.
3️⃣ War Powers Resolution nói gì?
War Powers Resolution (1973) được ban hành nhằm ngăn Tổng thống kéo nước Mỹ vào chiến tranh không được Quốc hội phê chuẩn.
Luật quy định rõ:
-
Nếu Tổng thống đưa lực lượng Mỹ vào hostilities (tình trạng thù địch) hoặc tình huống có nguy cơ thù địch,
-
Tổng thống phải thông báo Quốc hội trong vòng 48 giờ
-
Và phải rút quân trong vòng 60 ngày, trừ khi Quốc hội:
-
thông qua AUMF, hoặc
-
tuyên chiến chính thức
Không có “vùng xám” hợp pháp kéo dài.
-
4️⃣ Thế nào là “hostilities”?
Luật không đòi hỏi phải có chiến tranh toàn diện.
“Hostilities” bao gồm:
-
bắt giữ, tịch thu tàu thuyền bằng lực lượng quân sự
-
triển khai vũ khí hạng nặng
-
hoạt động có nguy cơ dẫn đến đối đầu vũ trang
Nếu quân đội Mỹ bị đặt vào nguy cơ đụng độ, War Powers Resolution đã được kích hoạt.
5️⃣ Quốc hội đang bị gạt ra ngoài như thế nào?
Theo các Dân biểu, trong đó có Mike Levin:
-
Quốc hội không được cung cấp giải trình pháp lý đầy đủ
-
Không có báo cáo rõ ràng về căn cứ sử dụng quân đội
-
Không có thảo luận hay bỏ phiếu AUMF
Đây là vi phạm nguyên tắc checks and balances – nền tảng của Hiến pháp Hoa Kỳ.
6️⃣ Điều gì sẽ xảy ra nếu Tổng thống phớt lờ War Powers Resolution?
Về mặt pháp lý:
-
Quốc hội có quyền yêu cầu rút quân
-
có thể cắt ngân sách
-
có thể khởi kiện hoặc mở điều tra giám sát
Về mặt hiến định:
Tổng thống không có quyền đơn phương đặt sinh mạng quân nhân Mỹ vào nguy hiểm.
KẾT LUẬN NGẮN GỌN
-
Không có AUMF cho Venezuela
-
Chống ma túy không phải giấy phép chiến tranh
-
War Powers Resolution buộc rút quân trong 60 ngày nếu không được Quốc hội phê chuẩn
-
Bỏ qua Quốc hội = vi phạm trật tự hiến pháp
Tôn trọng quân đội bắt đầu từ tôn trọng Hiến pháp.
