SPECIAL REPORT
WASHINGTON/ISLAMABAD – Một bầu không khí bất định đang bao trùm chính trường Mỹ khi lệnh ngừng bắn tại Eo biển Hormuz sắp hết hiệu lực mà không có một lối thoát ngoại giao rõ ràng. Trong khi đó, tại Washington, chính quyền Trump 47 đang phải vật lộn với sự sụp đổ nhân sự và các cuộc chiến pháp lý nhắm vào các quan chức hàng đầu.
1. Khủng hoảng Hormuz: Khi “Ngoại giao cá nhân” chạm vách đá
Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, bắt đầu từ ngày 8/4, dự kiến sẽ chính thức hết hạn vào tối thứ Tư (22/4) theo giờ Washington.
-
Đàm phán đổ vỡ: Hy vọng về một vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad đã tan biến khi Tehran chính thức hủy tham gia vào phút chót. Đáp lại, Phó Tổng thống JD Vance, cùng các đặc sứ Jared Kushner và Steve Witkoff, cũng đã hủy chuyến bay đến Pakistan.
-
Điểm nổ: Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận khi lực lượng hải quân Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu của Iran tại Ấn Độ Dương và tiếp tục duy trì phong tỏa các cảng chiến lược. Tehran tuyên bố sẽ không ngồi vào bàn đàm phán chừng nào “họng súng của Mỹ vẫn kề sát cổ”.
-
Thế bế tắc của Trump: Tổng thống Trump đã công khai tuyên bố trên mạng xã hội: “Tôi không muốn gia hạn lệnh ngừng bắn”, đồng thời khẳng định quân đội đã sẵn sàng (Military is loaded up). Tuy nhiên, việc phải dựa hoàn toàn vào Pakistan làm trung gian cho thấy sự suy yếu của các kênh ngoại giao chính thống.
2. Nghịch lý dầu mỏ: Putin “ngồi mát ăn bát vàng”
Dù liên tục chỉ trích các đối thủ, Bộ Tài chính Mỹ (OFAC) vừa thực hiện một bước đi gây tranh cãi: Gia hạn giấy phép chung thêm 30 ngày (đến 16/5) cho phép các giao dịch liên quan đến dầu mỏ của Nga đang trên đường vận chuyển.
-
Sự đảo chiều: Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hứa sẽ để giấy phép hết hạn nhằm siết chặt trừng phạt.
-
Lý do: Washington đang hoảng loạn trước nguy cơ giá xăng chạm ngưỡng 5,00 USD/gallon nếu chiến tranh tại Hormuz tái bùng phát.
-
Hệ quả: Doanh thu từ dầu mỏ của Điện Kremlin đã tăng gần gấp đôi trong tháng 3. Ukraine và phe Dân chủ chỉ trích đây là “món quà vô giá” giúp Putin tài trợ cho cuộc chiến của chính mình trong khi Mỹ đang bị sa lầy tại Trung Đông.
3. Nội các bất ổn: Ghế Bộ trưởng Lao động bị bỏ trống
Ngày 20/4, Lori Chavez-DeRemer chính thức trở thành thành viên nội các thứ ba rời đi dưới thời Trump 47.
-
Vòng xoáy bê bối: Bà từ chức trong bối cảnh bị điều tra về các hành vi sai trái, bao gồm cáo buộc chồng bà hành hung nhân viên ngay tại trụ sở và các sai phạm trong sử dụng công quỹ.
-
Phản ứng: Khi rời đi, Chavez-DeRemer gọi cuộc điều tra là một âm mưu của “Nhà nước ngầm” (Deep State), phản ánh sự rạn nứt sâu sắc trong niềm tin nội bộ giữa chính quyền và các cơ quan giám sát.
4. Cuộc chiến pháp lý: Kash Patel kiện The Atlantic 250 triệu USD
Giám đốc FBI Kash Patel đã chính thức nộp đơn kiện phỉ báng nhắm vào tạp chí The Atlantic và phóng viên Sarah Fitzpatrick.
-
Cáo buộc: Bài báo của The Atlantic mô tả Patel là một lãnh đạo thường xuyên “vắng mặt”, có thói quen uống rượu quá mức và gây lo ngại nghiêm trọng về khả năng ứng phó với các mối đe dọa an ninh.
-
Tuyên bố: Phía The Atlantic khẳng định bài viết dựa trên hơn 20 nguồn tin nội bộ và tuyên bố sẽ bảo vệ sự thật đến cùng tại tòa án. Vụ kiện này đẩy sự căng thẳng giữa chính quyền Trump và truyền thông dòng chính lên một nấc thang mới.
5. ICE và “Canh bạc” 75 tỷ USD: Số lượng đè bẹp chất lượng
Cơ quan Di trú và Nhập cảnh (ICE) đang trở thành “bãi đáp” cho các ứng viên không đủ tiêu chuẩn sau khi nhận khoản ngân sách kỷ lục từ đạo luật “One Big Beautiful Bill Act”.
-
Hạ thấp chuẩn mực: Để đạt mục tiêu tuyển dụng hàng chục ngàn đặc vụ phục vụ chiến dịch trục xuất, ICE đã cắt giảm 41% thời gian đào tạo và hạ độ tuổi tối thiểu xuống 18.
-
Nguy cơ: Các chuyên gia cảnh báo một lực lượng công lực khổng lồ nhưng thiếu kỹ năng và sự giám sát chặt chẽ sẽ sớm trở thành nguồn cơn cho các vụ vi phạm nhân quyền và tham nhũng quy mô lớn.
PHÂN TÍCH TỔNG HỢP: KỊCH BẢN SAU NGÀY 22/04
Việc đàm phán tại Islamabad đổ vỡ đẩy thế giới vào 3 kịch bản nguy hiểm:
-
Chiến tranh chớp nhoáng (Shock and Awe): Trump có thể ra lệnh không kích các mục tiêu hạ tầng của Iran để giữ lời hứa “không tử tế nữa”. Điều này sẽ đẩy giá dầu Brent vượt mức 100 USD/thùng ngay lập tức.
-
Phản ứng từ Trung Quốc/EU: Bắc Kinh đã bắt đầu đóng vai trò “trung gian hòa giải” thay thế Mỹ tại Trung Đông, trong khi EU đang tìm cách kích hoạt các kênh tài chính độc lập để bảo vệ nguồn cung năng lượng, khiến Mỹ ngày càng bị cô lập.
-
Hỗn loạn nội bộ: Sự kết hợp giữa giá xăng tăng cao, nội các bất ổn và các vụ kiện tụng của quan chức hàng đầu có thể khiến sự ủng hộ của cử tri đối với Trump sụt giảm nghiêm trọng trước khi ông kịp đạt được bất kỳ thắng lợi ngoại giao nào.
Dòng thời gian tới hạn: Thế giới đang nín thở chờ đợi bình minh ngày thứ Năm (23/4) – thời điểm mà “ngôn ngữ của bom đạn” có thể sẽ thay thế cho các dòng Tweet trên mạng xã hội.